Vandenpeereboom, Alfons

Alfons Vandenpeereboom ging naar school in Ieper, Amiens, Boulogne en Parijs. Toen er een cholera-epidemie uitbrak in de Franse hoofdstad, week hij uit naar Leuven, waar hij op 21-jarige leeftijd een diploma in de rechten behaalde.

Bij het begin van zijn politieke carrière, maar meer nog daarna, was Vandenpeereboom ook als historicus werkzaam en publiceerde hij talrijke studies over de Ieperse geschiedenis, met als magnum opus zijn Ypriana, die tussen 1878 en 1883 verschenen in zes delen. In 1861 stichtte hij samen met stadsarchivaris Isidore Diegerick de Societé historique, archéologique et littéraire de la ville d’Ypres et de l’ancienne West-Flandre. Vanaf 1879 was hij lid van de Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België (KAWLSKB) De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB) is een van de drie Vlaamse academiën, naast de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren en de... Lees meer .

Politieke carrière

In 1842 werd Vandenpeereboom schepen van Onderwijs en Openbare Werken te Ieper. Tussen 1842 en 1848 was hij provincieraadslid van West-Vlaanderen West-Vlaanderen Lees meer voor het kanton Haringe. Daarna zetelde hij in de Kamer van Volksvertegenwoordigers (1848–1876).

In 1859 werd Vandenpeereboom burgemeester van Ieper na het overlijden van Bruno van der Stichele de Maubus. Hij zou zich voornamelijk richten op onderwijs, de oprichting van spaarkassen en de herwaardering van de middeleeuwse stad. Zo was hij mee verantwoordelijk voor de restauratie van de Sint-Maartenkerk.

Van 1861 tot 1868 was hij Minister van Binnenlandse Zaken in de regering Rogier Rogier, Charles Charles Rogier (1800-1885) was een liberale politicus die meermaals een functie als minister of regeringsleider bekleedde. In zijn streven naar een sterke, geünificeerde en op termijn een... Lees meer II. Op 4 januari 1868 werd hij Minister van Staat. In 1876 werd Vandenpeereboom niet herkozen en gingen alle zetels in het voormalige liberale bolwerk Ieper naar een katholieke volksvertegenwoordiger.

Vandenpeereboom en de Vlaamse beweging

Vandenpeereboom ging de geschiedenis in als de eerste en enige liberale Vlaamsgezinde minister sinds de Belgische Revolutie Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer . Maar ook voor hem gold de Vlaamse beweging louter als ‘een literaire kwestie van regionalistische betekenis: het bevorderen van Vlaamse taal en zeden in hun beperkte traditionalistische waarde, maar het ontkennen van de waarde van deze zelfde taal als instrument van politiek leven voor de algemene belangen van de staat en voor de hogere waarden van de cultuur’ (aldus Hendrik Elias Elias, Hendrik Hendrik Elias (1902-1973) was een historicus en Vlaams-nationalistisch politicus die als leider van het Vlaamsch Nationaal Verbond collaboreerde met de Duitse bezetter tijdens de Tweede W... Lees meer ). Weliswaar steunde Vandenpeereboom in 1857 onder minister Pierre de Decker De Decker, Pierre Pierre J.F. de Decker (1812-1891) was een katholiek-liberale en Belgisch patriottische schrijver en politicus, die tot de eerste generatie flaminganten behoorde. Lees meer bij de bespreking van de wet op de organisatie van het notariaat het herstel van de Vlaamse grieven, maar in het spoor van minister Charles Rogier, die het verslag van de Grievencommissie Vlaemsche Commissie De Vlaemsche Commissie of Grievencommissie inventariseerde op vraag van de regering in 1856-1857 voor de eerste keer de problemen in verband met de positie van het Nederlands in België en... Lees meer afgewezen had, verklaarde minister Vandenpeereboom, toen de Kamer zich begin december 1861 twee dagen met de Vlaamse kwestie bezighield, dat de grieven der Vlamingen grotendeels denkbeeldig of utopisch waren en wees hij op alles wat de regering reeds voor de Vlaamse letterkunde Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer gedaan had.

Als Minister van Binnenlandse Zaken nam Vandenpeereboom een aantal maatregelen ten gunste van Vlaamse letterkunde, toneel Toneel Het Vlaamse toneel onderhield vanaf zijn ontstaan in de 19de eeuw een complexe en gelaagde verhouding met de Vlaamse beweging. Van een belangrijk emancipatorisch instrument en voorwerp va... Lees meer en muziek Muziek Lees meer en voerde hij in 1864 de gemeenschappelijke Nederlands- Belgische spelling voor het Nederlands (spelling Matthias de Vries en L.A. te Winkel) in (zie Taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer ). Hij was bevriend met de bekende Vlaamsgezinde componist Peter Benoit Benoit, Peter Peter Benoit (1834-1901) was een Vlaamsgezinde componist en muziekpedagoog. Lees meer , die hij uitzond naar buitenlandse voorstellingen om er de Belgische kunsten te vertegenwoordigen en in 1866 tot ridder van de Leopoldsorde verhief. Na de opvoering van Benoits oratorium Lucifer drong Vandenpeereboom er bij het Antwerps stadsbestuur op aan om Benoit directeur te maken van de vernederlandste Antwerpse muziekschool (zie Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen Koninklijk Vlaams Conservatorium Antwerpen Het Koninklijk Conservatorium Antwerpen is een onderwijsinstelling voor dans, drama en muziek. In 1898 was het de eerste Nederlandstalige instelling voor hoger onderwijs in België. ... Lees meer ), wat pas gebeurde na initiële tegenstand, op 1 augustus 1867.

Zijn standpunt tegenover en visie op de Vlaamse beweging kwamen niet minder duidelijk tot uiting in zijn toespraak te Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer in 1864 voor de toneelverenigingen, waar hij bij de prijsuitreiking zei een ‘Vlaming van geboorte en Vlaming van hart’ te zijn en de lof zwaaide van de moedertaal, ‘die ons steeds dierbaar was, omdat zij onze moedertaal is, en omdat zij ons de mannelijke taal en de mannelijke daden onzer voorouders herinnert’; het waren de toneelverenigingen die tijdens de verdrukking ‘getrouwelijk het dierbare kleinood onzer moedertaal en de overleveringen onzer nationale geschiedenis bewaarden’. Uit dank voor zijn Vlaamse verwezenlijkingen droeg Hendrik Conscience Conscience, Hendrik Hendrik Conscience (1812-1883) was de eerste auteur die het in België aandurfde een roman in het Nederlands te schrijven en te publiceren. Zijn oeuvre van zo’n 65 romans, dat ook een bred... Lees meer in 1871 zijn Kerels van Vlaanderen aan hem op.

Vandenpeereboom liet herinneringen na over de laatste jaren van het bewind van Leopold I van Saksen-Coburg, Leopold I Leopold I (1790-1865) was de eerste koning der Belgen. Hij werd als prins uit het hertogelijk huis van Saksen-Coburg-Gotha in 1831 vanwege zijn uitgebreid Europees netwerk tot de Belgisch... Lees meer ; op één passage na, waarin hij zich verzet tegen een flamingantische viering van de vijftigste verjaardag van de Franse nederlaag te Waterloo, blijft de Vlaamse beweging daarin onvermeld.

Op 25 september 1892 richtte de stad Ieper een standbeeld voor hem op. Het beeld werd tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer vernietigd.