Vlaams-Nationale Partij (VNP) (1977-1979)

Organisatie

De Vlaams-Nationale Partij (VNP, 1977-1979) was een radicale Vlaams-nationalistische partij, die ontstond onder impuls van Karel Dillen als reactie tegen het Egmontpact en de als te gematigd en links ervaren Volksunie. De VNP was de voorloper van het in 1978 opgerichte Vlaams Blok.

Afkorting
VNP
Alternatieve naam
Vlaams Nationale Partij
Oprichting
1 oktober 1977
Stopzetting
1979
Leestijd: 3 minuten

Aanloop en stichting

De Vlaams-Nationale Partij werd opgericht op 1 oktober 1977 in Antwerpen door Karel Dillen Dillen, Karel Dillen, Karel Karel Dillen (1925-2007) was, na een aanloop als radicaal Vlaams-nationalistisch spreker en publicist, de oprichter en eerste volksvertegenwoordiger van het Vlaams Blok. Hij zetelde in de... Lees meer (voorzitter) met onder meer Wilfried Aers Aers, Wilfried Wilfried Aers (1925-2015) was tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken bij de dissidente Groot-Nederlandse strekking binnen het VNV. Na de oorlog was hij actief in het politieke Vlaams-na... Lees meer , Walter Peeters, Mia Dujardin Dujardin, Mia Mia Dujardin (1927-2016) verdedigde als Vlaams-nationalistisch militant conservatieve ethische principes vanuit een orthodox christelijk geloof. Ze stapte over van de Volksunie naar het V... Lees meer , Wim Verreycken Verreycken, Wim Verreycken, Wim Wim Verreycken (1943) zette zijn eerste stappen in de Vlaamse beweging bij het Vlaams Nationaal Jeugdverbond en de Vlaamse Militanten Orde. Via het Taal Aktie Komitee en de Vlaamse Repub... Lees meer en Pieter Bocken. De nieuwe partij was een directe reactie op het Egmontpact Gemeenschapspact Het Egmontpact of Egmontakkoord maakt samen met de Stuyvenbergakkoorden deel uit van het zogenaamde Gemeenschapspact, dat de definitieve pacificatie van de communautaire problemen tot doe... Lees meer (24 mei 1977) en vooral op de steun van de Volksunie Volksunie (VU) Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer voor dit Belgisch communautair akkoord. Tegelijk leefde al sinds de jaren 1960 een groeiend ongenoegen bij een radicale groep Volksunie-militanten over de, volgens hen, al te pragmatische, weinig nationalistische en zelfs linkse koers van de partijleiding.

Aanvankelijk probeerde Karel Dillen Dillen, Karel Dillen, Karel Karel Dillen (1925-2007) was, na een aanloop als radicaal Vlaams-nationalistisch spreker en publicist, de oprichter en eerste volksvertegenwoordiger van het Vlaams Blok. Hij zetelde in de... Lees meer samen te werken met voormalig Volksunie-senator Lode Claes Claes, Lode Claes, Lode Lode Claes (1913-1997) was een Vlaams-nationalistisch politicus, publicist en zakenman die een Vlaamse elite wilde vormen om de Vlaamse demografische meerderheid de leiding te laten nemen... Lees meer , die uit de VU gestapt was als reactie op het Egmontpact. Dat lukte niet vanwege te uiteenlopende (maatschappelijke) politieke visies. Claes stichtte dan ook een maand na de VNP zijn eigen Vlaamse Volkspartij Vlaamse Volkspartij (VVP) (1977-1979) Vlaamse Volkspartij (VVP) (1977-1979) De Vlaamse Volkspartij (1977-1979) was een liberaal georiënteerde Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht door oud-VU-senator Lode Claes, uit onvrede met de Volksunie en haar h... Lees meer (VVP).  

Programma en profiel

De VNP noemde zichzelf van meet af aan de enige ‘beginselvaste Vlaams-nationalistische partij, solidaristisch, rechts en antibelgisch’. De partij schoof vanaf haar allereerste pamfletten strijdpunten naar voor als ‘volledig Vlaams zelfbestuur, een Europa der volkeren, het afwijzen van marxisme en ongebreideld kapitalisme, geen liberalisering van abortus en een oplossing van het probleem van de gastarbeiders door werk in eigen streek Werk in eigen streek Werk in eigen streek ‘Werk in eigen streek’ was de slogan waarmee een groot aantal organisaties uit de brede Vlaamse beweging (met op kop de christelijke vakbond ACV, die de slogan muntte) in de eerste decenn... Lees meer ’. Als partijblad verscheen vanaf december 1977 De Vlaams-Nationalist onder hoofdredactie van Jan Brans Brans, Jan Brans, Jan Jan Brans (1908-1986) was een Vlaams-nationalistische journalist en publicist, die tijdens de oorlog collaboreerde als hoofdredacteur van Volk en Staat. Decennia later lag hij mee aan de ... Lees meer .

De achterban van de VNP bestond uit militanten van diverse Vlaams-nationale groeperingen zoals Voorpost Voorpost Voorpost Voorpost is een Vlaams-Nederlandse uiterst-rechtse actiegroep, opgericht in 1976 door Luc Vermeulen. Met straatacties in Vlaanderen en Nederland strijdt Voorpost vooral tegen België en m... Lees meer , Were Di Were Di Were Di Were Di vzw was een radicaal Vlaams-nationalistische actiegroep die vooral met haar tijdschrift Dietsland Europa het rechts-nationalistische gedachtengoed verspreidde in de jaren 1960 tot... Lees meer , het Taal Aktiekomitee (TAK) en de Vlaamse Militanten Orde Vlaamse Militanten Orde (VMO) (Bert Eriksson) Lees meer (VMO), naast en deels overlappend met een belangrijke groep voormalige leden van de Volksunie. De jonge partij kon snel lokale afdelingen uitbouwen in de belangrijkste steden met onder meer voormalig VU-senator Leo Wouters Wouters, Leo Wouters, Leo Leo Wouters (1902-1987) was een radicaal Groot-Nederlandse VNV-politicus, die na de Tweede Wereldoorlog voor de Volksunie in Gent tot volksvertegenwoordiger (1961-1971) en senator (1971-1... Lees meer in Gent.

Van VNP naar Vlaams Blok

Vanaf voorjaar 1978 zochten de voorzitters van VNP en VVP onder druk van de achterban naar een samenwerking. Dat lukte pas anderhalve maand voor de vervroegde verkiezingen van 17 december 1978. Het werd een verkiezingskartel onder de naam Vlaams Blok. Voor de VNP trok voorzitter Dillen in Antwerpen de Kamerlijst, Wouters in Gent en Geeraard Slegers Slegers, Geeraard Geeraard Slegers (1926-2005), die werkleider was in de Limburgse mijn Winterslag, werd bekend als stakingsleider, zetelde als senator voor de Volksunie (VU) en was medeoprichter van de Vl... Lees meer in Hasselt. Claes (VVP) trok de kamerlijst in Brussel. Het kartel behaalde 1,37% van de stemmen voor de Kamer en één verkozene: Dillen. Voor de Senaat 1,47% en geen verkozene. Ruim 80.000 Vlamingen stemden op de kartellijst die voor ongeveer de helft bestond uit VNP-kandidaten.

Meteen na de verkiezingen stapte de VVP uit het kartel, waarna geleidelijk verschillende VVP-bestuursleden en -militanten kozen voor de VNP. Enkele maanden later, in mei 1979, sloot de nationalistische vleugel van de VVP zich volledig aan bij de VNP onder de nieuwe naam Vlaams Blok Vlaams Blok / Vlaams Belang (VB) Vlaams Blok / Vlaams Belang (VB) Vlaams Belang is een radicaal-rechtse Vlaams-nationalistische partij, die in 1978 ontstond onder de naam ‘Vlaams Blok’, als verkiezingskartel van de Vlaamse Volkspartij en de Vlaams Natio... Lees meer .

Literatuur

– K. Dillen, Waarom de Vlaams-Nationale Partij?, in: Dietsland-Europa, jg. 22, 1977, nr. 12, pp. 6-9.
– P. Verlinden, Morfologie van de Vlaams-nationale uiterst-rechtse groeperingen, KULeuven, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1979.
– P. Verlinden, Morfologie van de uiterst-rechtse groeperingen in België, in: Res Publica, jg. 23, 1981, nrs. 2-3, pp. 373-407.
– N. Moyaert, De voorgeschiedenis van het Vlaams Blok in de Volksunie, KUL, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1986.
– F. Dewinter en K. van Overmeire, Een tegen allen – Opkomst van het Vlaams Blok, Antwerpen, 1993.

Suggestie
Citeren

1998: Nico Moyaert (pdf)

2024: Peter Verlinden

Inhoudstafel