Willems, Frans
Frans Willems (1839-1896) was een katholieke leraar-directeur en onderwijsinspecteur die zich inzette voor een beter onderwijs van moedertaal en zang. Hij publiceerde hierover diverse invloedrijke boeken en artikelen.
Mario Baeck (2023), Mario Baeck (1998). Willems, Frans. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-017585.
Willems raakte als student aan de Rijksnormaalschool van Lier, onder invloed van Jan van Beers
Van Beers, Jan Jan van Beers (1821-1888) was een Vlaams leraar en dichter uit Antwerpen. Lees meer , overtuigd van het belang van goed moedertaalonderwijs en degelijk Vlaams volksonderwijs. Als hulponderwijzer aan de Antwerpse stadsscholen werkte Willems vanaf 1860 aan de verbetering van de zanglessen door publicatie van enkele liederenbundels met vertalingen maar ook met eigen cantaten, waaronder het in 1871 bekroonde Zegetocht der Dood op het slagveld. Daarnaast gaf hij wiskundeles aan de Antwerpse Nijverheidsschool, die hij in 1862 mee had gesticht, en werd hij in 1875 kantonnaal inspecteur voor de kantons Antwerpen Antwerpen (stad) Lees meer , Kontich en Boom. Ondertussen was hij 1867 was hij gehuwd met Matilde Aerts, een onderwijzeres aan de stadsscholen die de opvattingen van haar echtgenoot deelde en in 1880 directrice werd van het Antwerpse Anna Bijnsgesticht, een sterk op Vlaamse emancipatie gerichte beroeps- en later middelbare school
Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer voor meisjes opgericht op initiatief van Frederic Belpaire en Constance Teichmann
Teichmann, Constance Constance Teichmann (1824-1896) was een welgestelde, ondernemende vrouw, die zich vanuit haar christelijke overtuiging inzette voor armen- en ziekenzorg en als muzikant Vlaamse kunstenaar... Lees meer .
Als overtuigd katholiek nam Willems in 1879 ten gevolge van de schoolstrijd ontslag uit deze functies en werd hij leraar moedertaal aan de vrije jongensnormaalschool te Mechelen en de meisjesnormaalschool van de ursulinen in Onze-Lieve-Vrouw-Waver. Voorts was hij inspecteur van het vrij lager onderwijs
Lager onderwijs De ‘taalstrijd’ in Vlaanderen is op het niveau van het lager onderwijs minder problematisch verlopen dan op dat van het middelbaar en van het hoger onderwijs. Toch was de verfransing van ... Lees meer in Antwerpen en vanaf november 1880 algemeen directeur van de parochiale scholen van de dekenij Antwerpen.
Na de schoolstrijd trad hij opnieuw in rijksdienst, vanaf december 1887 weer als kantonnaal inspecteur, nu voor het schoolkanton Mechelen, en vanaf 4 oktober 1895 als hoofdinspecteur voor de provincie Antwerpen. Hij publiceerde naast talrijke bijdragen in letterkundige en onderwijskundige tijdschriften ook werken op het vlak van het zangonderwijs, waarbij hij een voorstander bleek van de zogenaamde cijfermethode, en van het moedertaalonderwijs in ruime zin.
Willems werd op 16 november 1887 briefwisselend lid van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal en Letterkunde
Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL, 1886) is een instelling die zich in de loop van haar geschiedenis heeft ingezet zowel voor taalculturele, -wetenschappeli... Lees meer en lid van de Zuidnederlandsche Maatschappij voor Taalkunde
Koninklijke Zuidnederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis (KZMTLG) De Koninklijke Zuidnederlandse Maatschappij voor Taal- en Letterkunde en Geschiedenis (KZMTLG) is een wetenschappelijk-culturele vereniging die op 6 februari 1870 in Mechelen werd opgeric... Lees meer , van de Nederduitsche Bond
Nederduitsche Bond De Nederduitsche Bond (1861-1914) was een Antwerpse kiesvereniging die flamingantische katholieken en liberalen verenigde. De Bond was een invloedrijke machtsfactor binnen de Meeting, voo... Lees meer en vanaf 1895 van het hoofdbestuur van het Davidsfonds
Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer .
Werken
– Artikelen in De Vlaamsche Kunstbode; De Eendracht; Het Belfort; De Toekomst, Nieuwe School- en Letterbode en de Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie.
– Leerplichtigheid en andere middelen ter uitbreiding en verbetering des volksonderrichts, 1865.
– Oproep aan de Vlamingen, in: De Vlaamsche Kunstbode, jg. 3, 1873, p. 256.
– Stijl en Letterkunde, practisch handboek ter beoefening der Nederlandsche letteren, 2 dln., 1881-1891.
– Redevoering over den vooruitgang van 't Vlaamsch in 't onderwijs, de noodzakelijkheid der goede uitspraak en der eenheid bij 't leeren onzer moedertaal, 1886.
Literatuur
– J.G. Frederiks en F.J. van den Branden, Biographisch Woordenboek der Noord- en Zuidnederlandsche Letterkunde, 1888-1889.
– K. Swenden, Willems, Frans, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, dl. 12, 1987.
– Frans Willems; in: 175 jaar Rijksnormaalschool te Lier. Gedenkboek 1817-1992, dl. I, 1992.
Mario Baeck (2023), Mario Baeck (1998). Willems, Frans. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-017585.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Mario Baeck (pdf)
2023: Mario Baeck