Rassemblement Wallon (RW)
Rassemblement Wallon (1968-1999) was de politieke emanatie van de Waalse beweging en streefde ernaar om de traditionele scheidslijnen van de Belgische samenleving te overstijgen.
De jaren 1960 vormden ontegensprekelijk een keerpunt in de acties van de Waalse beweging
Waalse beweging De Waalse beweging ontstond op het einde van de 19e eeuw en heeft zijn wortels in een culturele, politieke en taalkundige dimensie. Ze was verdeeld in verschillende stromingen, waarvan de... Lees meer . Onder impuls van André Renard
Renard, André André Renard (1911-1962), invloedrijk socialistisch syndicalist, leidde de strijd tegen de Eenheidswet (1960-1961) en richtte in 1961 als militant in de Waalse beweging de Mouvement Popul... Lees meer vond de Waalse bewustwording voor het eerst weerklank bij bredere lagen van de Waalse bevolking, die er tot dan toe onverschillig, zelfs vijandig tegenover stonden. Ton deze dynamiek echter in botsing kwam met de vijandige houding van de Parti Socialiste Belge Belgische Socialistische Partij (BSP) Lees meer , raakten de ontgoochelde militanten ervan overtuigd dat enkel politieke actie de Waalse problemen kon oplossen. In 1964-1965 ontstonden bijgevolg diverse kleine Waalse formaties. Gesterkt door een eerste succes in de verkiezingen van 1965 verenigden deze formaties zich in de Parti Wallon. Deze zou waarschijnlijk marginaal zijn gebleven, als de Leuvense kwestie er niet was geweest, die bij de Waalse katholieken een schok veroorzaakte en sommigen onder hen, waaronder voormalig eerste minister Jean Duvieusart in de Waalse actie heeft meegesleept. Vanaf dat moment presenteerde de Parti Wallon zich onder het ruimere etiket Rassemblement Wallon (RW).
De eerste wetgevende verkiezingen waren succesvol en kenmerkten zich door de nauwe banden met het Brusselse Front démocratique des Francophones
Démocrate féderaliste indépendant (Défi) Lees meer (FDF); de twee formaties vormden bovendien een parlementaire groep. Niettemin verschilden de doelstellingen van beide initiatieven duidelijk van elkaar. Voor het RW was de situatie in Wallonië en vooral de strijd tegen het economische
Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer verval prioritair. Gesterkt door de voorlopige regionalisatie van 1974 trad het RW toe tot het kabinet- Leo Tindemans
Tindemans, Leo De Vlaamse christendemocraat Leo Tindemans (1922-2014) leidde vier Belgische regeringen. Hij werd nadien CVP-voorzitter en later ook minister van Buitenlandse Zaken. Als minister van Geme... Lees meer , terwijl de Brusselse partner in de oppositie bleef. Maar de ideologische basis van het RW was fragiel en in 1976 kwamen de tegenstellingen aan de oppervlakte. Aan de 'verlinkste' zijde van voorzitter Paul-Henri Gendebien verkozen sommigen een meer realistische en gematigde politiek. De verschillen vonden hun kristallisatiepunt in de heikele kwestie van de vervanging van de gevechtsvliegtuigen van het Belgisch leger
Leger De taalkwestie speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van het Belgische leger. Als een van de weinige echt nationale instellingen was het leger een brandpunt van diverse sociaal-p... Lees meer . Een meerderheid in de schoot van het RW pleitte voor Franse vliegtuigen, terwijl de regering, met inbegrip van minister François Perin
Perin, François François Perin (1921-2013) was decennialang als hoogleraar een expert grondwettelijk recht en als militant wallingant een voorvechter van radicaal federalisme. Aanvankelijk verdedigde hij... Lees meer en staatssecretaris Jean Gol, die beiden deel uitmaakten van het Rassemblement, de aankoop van Amerikaanse F-16 vliegtuigen steunde, gezien het belang van de compensaties die de Amerikaanse firma toekende aan de Luikse regio. De breuk was volledig en leidde tot het vertrek van Perin, Gol en Knoops. Een nieuwe politieke formatie werd opgericht: de Parti des Réformes et de la Liberté de Wallonie. In maart 1977, werden de ministers van de RW ‘ontheven van hun functie’ door de koning. Dit betekende het einde van de deelname van de RW aan de regering. Wat overbleef van de partij leed een bittere nederlaag bij de wetgevende verkiezingen van 1977: van de 13 zetels in de Kamer in 1974, bleven er slechts 4 over. Maar het Rassemblement verdween niet helemaal uit het Belgische politieke landschap. In alliantie met het FDF nam het deel aan de Europese verkiezingen van 1979. De tandem verkreeg twee verkozenen: Antoinette Spaak en Gendebien.
In de loop van de geschiedenis van het RW was het probleem van de relaties met Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer herhaaldelijk een struikelblok. Er moest een fragiel evenwicht worden bewaard tussen enerzijds de aanhangers van de gedachte van een Franse gemeenschap Wallonië-Brussel, en anderzijds een stroming die zeer vijandig stond tegenover de hoofdstad, een beeld dat diep verankerd zat in de mentaliteit van bepaalde Waalse militanten. De tegenstellingen hieromtrent waren de oorzaak van talrijke twisten. Zo verliet Etienne Duvieusart in 1981 op zijn beurt het Rassemblement en richtte het Front pour l'Indépendance de la Wallonie op. In 1982 leidden nieuwe conflicten tot de oprichting van het Rassemblement populaire wallon, een overgangsformatie waarvan talrijke leden snel naar de Parti Socialiste (PS) overgingen.
De RW verdween de facto van het politieke toneel, maar dat verhinderde niet dat er bij de wetgevende verkiezingen Verkiezingen Lees meer van december 1987 en bij de gemeenteverkiezingen van 1988 nog diverse kleine Waalse lijsten opkwamen, evenwel zonder noemenswaardig succes. De RW werd officieel ontbonden in oktober 1999. De Waalse idee vond vanaf dat ogenblik een nieuwe verankering in de schoot van de PS.
Literatuur
– Le Parti wallon, in: Courrier hebdomadaire du CRISP, nr. 367, 26 mei 1967.
– Le FDF- RW, in: Courrier hebdomadaire du CRISP, nrs. 516-517, 2 en 9 april 1971.
– L'évolution de Rassemblement wallon d'avril 1974 à mars 1977, in: Courrier hebdomadaire du CRISP, nr. 786, 3 februari 1978.
– Aperçu de l'histoire du Rassemblement wallon, 1981.
– Ch. Kesteloot, Le Rassemblement wallon et les élections communales: une présence éphémère, in: Les élections communales et leur impact sur la politique belge (1890-1970)/De gemeenteraadsverkiezingen en hun impact op de Belgische politiek (1890-1970), in: Actes/Handeling van het 16de Internationaal colloquium van het Gemeentekrediet, Spa 2- 4 september 1992, 1994.
– P. Delforge, Rassemblement wallon, in: P. Delforge, Ph. Destatte, M. Libon (red.), Encyclopédie du Mouvement wallon, Charleroi, 2001, pp. 1347-1364.
Chantal Kesteloot (2024), Chantal Kesteloot (1998). Rassemblement Wallon (RW). In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/org-003525.