Reypens, Leonce
De Vlaamsgezinde jezuïet Leonce Reypens (1884-1972) was literatuurhistoricus, specialist in de mystieke theologie en bezieler van de katholieke Vlaamse meisjes- en vrouwenbeweging. Samen met onder anderen zijn medebroeder Desideratus Stracke lag hij aan de basis van het Ruusbroecgenootschap.
Christian de Borchgrave (2024), Jos Andriessen (1998). Reypens, Leonce. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-010299.
Leonce Reypens was afkomstig uit een prominente Franstalige familie in Mortsel. Zijn vader was er brouwer-mouter, zijn oom Pieter Reypens bijna drie decennia lang burgemeester. Hij volgde de Latijn-Griekse humaniora aan het Sint-Jozefcollege van de jezuïetenorde in Turnhout. In september 1902 trad hij in het noviciaat van de jezuïetenorde in Aarlen. Van 1909 tot 1911 was hij leraar aan het Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwecollege. In 1914 promoveerde hij aan de Leuvense universiteit, waar hij les kreeg van onder anderen Lodewijk Scharpé
Scharpé, Lodewijk Lodewijk Scharpé (1869-1935) was een taalkundige die aan het begin van de 20ste eeuw bijdroeg tot de vernederlandsing van de Leuvense universiteit. Na de Eerste Wereldoorlog zette hij zic... Lees meer , tot doctor in de Germaanse filologie op een proefschrift over de handschriftelijke overlevering van het derde boek van Die cierheit der gheesteliker brulocht, het hoofdwerk van de veertiende-eeuwse Vlaamse mysticus Jan van Ruusbroec. In mei 1917 werd hij in Leuven tot priester gewijd.
Reypens was naar eigen zeggen voor de Eerste Wereldoorlog getroffen geweest door een toespraak van Frans van Cauwelaert
Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer over het belang van de Vlaamse emancipatie voor het katholicisme.
Samen met een aantal andere jezuïeten ijverde hij voor de vernederlandsing van de jezuïetencommuniteiten en -colleges in het Vlaamse landsgedeelte. Met zijn medebroeders Desideratus A. Stracke
Stracke, Desideratus Desideratus (Desideer) A. Stracke (1875-1970) was een jezuïet en literatuurhistoricus, die een invloedrijke rol speelde in de katholieke Vlaamse beweging en het Vlaams-nationalisme. ... Lees meer , Jozef van Mierlo
Van Mierlo, Jozef De jezuïet Jozef van Mierlo (1878-1958) verwierf bekendheid als eminent literatuurhistoricus en als publicist die het Vlaams-nationalisme theoretisch trachtte te onderbouwen. Lees meer en Jan Baptist Poukens stichtte hij in 1925 in Antwerpen het Ruusbroecgenootschap
Ruusbroecgenootschap Het Ruusbroecgenootschap (1925) is een instituut voor de wetenschappelijke studie van de geschiedenis van de spiritualiteit in de Nederlanden. Het werd opgericht door een groep Vlaamsgezi... Lees meer , waar hij tot zijn dood aan verbonden bleef. Vanaf de tweede helft van de jaren 1930 deden prestigieuze reeksen, waaronder het Dictionnaire de spiritualité ascétique et mystique en het Lexikon für Theologie und Kirche, een beroep op zijn medewerking. Zijn talrijke publicaties over Lutgardis van Tongeren, Beatrijs van Nazareth, Hadewych, Jan van Ruusbroec en andere grote auteurs uit de Vlaamse vroomheidsgeschiedenis, beschouwde Reypens als zijn bijdrage tot de Vlaamse culturele en godsdienstige heropbloei. Zijn grondige kennis van de geschiedenis van de vroomheid in de Nederlanden en van de mystieke theologie in het algemeen maakte hem ook buiten de grenzen van het Nederlandse taalgebied vermaard.
Van betekenis voor de Vlaamse beweging waren ook zijn inspirerende rol als mentor van de kunstenaarsgroep De Pelgrim
De Pelgrim De Pelgrim was een katholieke kunstenaarsbeweging die in 1924 werd opgericht door Felix Timmermans, Ernest van der Hallen en Flor van Reeth. De beweging wilde het Vlaams-katholieke kunst... Lees meer (zie Beeldende kunst
Beeldende kunst De beeldende kunsten en de Vlaamse beweging onderhielden van 1830 tot vandaag een complexe en gelaagde relatie, die pendelde tussen gematigde sympathie, radicaal engagement en kritische a... Lees meer ), als retraiteleider voor de katholieke Vlaamse meisjesbeweging en als docent (1927-1944) en rector (1934-1935; 1941-1944) aan de Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen in Antwerpen. In 1947 werd hij medeoprichter en raadsheer van de Gilde van Sint-Lutgart.
Werken
– Bijdragen in Dietsche Warande en Belfort, Ons Geestelijk Erf, Revue d’ascétique et de mystique, Dictionnaire de spiritualité ascétique et mystique, Lexicon für Theologie und Kirche.
– Voor bibliografie zie: A. Ampe (red.), Dr. L.Reypens-album. Opstellen aangeboden aan Prof. Dr. L. Reypens s.j. ter gelegenheid van zijn 80ste verjaardag op 26 februari 1964, Antwerpen, 1964.
Literatuur
– J. Andriessen, Leonce Reypens, in: Twintig eeuwen Vlaanderen, 1976, dl. 14, pp. 197-200.
– A. Ampe, Reypens, Leonce, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, 1985, dl. 11, kol. 636-642.
– C. de Borchgrave, Eerst Vlaanderen voor Christus. De pionierstijd van het Ruusbroecgenootschap, 2001.
– R. Heynickx, Meetzucht en mateloosheid. Kunst, religie en identiteit in Vlaanderen tijdens het interbellum, 2008.
– C. de Borchgrave, Les jésuites et le mouvement flamand. Histoire d’un engagement tardif mais virulent, 2014.
Christian de Borchgrave (2024), Jos Andriessen (1998). Reypens, Leonce. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2024. https://devb.be/id/per-010299.