Teirlinck, Isidoor

Isidoor Teirlinck studeerde aan de Rijksnormaalschool van Lier Rijksnormaalschool van Lier De Rijksnormaalschool in Lier (1817-1830, 1844-2012) ging de concurrentie aan met de vrije normaalscholen en vormde meerdere generaties Nederlandstalige intellectuelen in Vlaanderen: ond... Lees meer , waar hij onder meer leerling was van Domien Sleeckx Sleeckx, Domien Domien Sleeckx (1818-1901) was op meerdere vlakken een pionier in de Vlaamse emancipatiestrijd, in het bijzonder in de vernederlandsing van het onderwijs. Lees meer . Tijdens deze opleidingsjaren ontwikkelde Teirlinck niet alleen een grote waardering voor zijn moedertaal, maar ook een taalkundige onderlegdheid. In 1873 bracht hij zijn eerste werkje Wie niet horen wil moet voelen, uit.

Teirlinck was achtereenvolgens onderwijzer in Serskamp, Drogenbos en Sint-Joost-ten-Node en vanaf 1875 leraar in de wis- en natuurkunde aan de Stedelijke Normaalscholen in Brussel. Hij werkte er al snel mee aan het weekblad De Kerels, het orgaan van de Brusselse Vlaamsgezinde liberale maatschappij De Veldbloem De Veldbloem Lees meer . Binnen de redactie van De Kerels leerde hij zijn toekomstige schoonbroer Reimond Stijns Stijns, Reimond Onderwijzer en schrijver Reimond Stijns (1850-1905) was zeer actief in het Vlaamse cultuurleven in Brussel. Hij is vooral bekend om zijn sociaal betrokken romans Arm Vlaanderen en Hard La... Lees meer kennen.

Niet veel later werd Teirlinck verliefd op Stijns’ jongere schoonzus Oda-Josephine van Nieuwenhove (1857-1945), die les van hem kreeg aan de Normaalschool Karel Buls. Op 27 augustus 1878 trad Teirlinck met haar in het huwelijk. Het gezin kreeg vier dochters en één zoon: Herman Teirlinck Teirlinck, Herman Herman Teirlinck (1879-1967) was een Vlaamse prozaschrijver en toneelvernieuwer, die onder andere als raadsheer van de koning en directeur van de Nationale Hogere School voor Bouw- en Sie... Lees meer .

Literatuur en volkskunde

Aanvankelijk schreef Teirlinck in samenwerking met Stijns verhalen, novellen en toneelstukken, onder andere het in 1884 gepubliceerde Arm Vlaanderen Arm Vlaanderen Arm Vlaanderen is de titel van verschillende publicaties die een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de Vlaamse beweging: een roman van Reimond Stijns en Isidoor Teirlinck uit 188... Lees meer , een ophefmakende, scherp antiklerikaal georiënteerde roman waarin zowel de geestelijke als de materiële armoede in het katholieke Vlaanderen aan de kaak werd gesteld (zie Literatuur Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer ). Kort na het verschijnen van Arm Vlaanderen werd de samenwerking tussen Teirlinck en Stijns stopgezet. Hun laatste gemeenschappelijke creatie was ’t Is uit Liefde (1887), een blijspel met zang in één bedrijf. Karel Wauters heeft opgemerkt dat Stijns en Teirlinck wellicht tot het inzicht waren gekomen dat zij over literatuur, en vooral over haar maatschappelijke en sociale rol, niet meer hetzelfde dachten. Uit hun verdere literaire productie valt dit overigens af te leiden. Het fictionele proza dat Teirlinck na Arm Vlaanderen publiceerde, is opnieuw gematigd realistisch, terwijl Stijns’ werk in de richting van het naturalisme evolueerde.

Teirlinck zette zijn literaire activiteit alleen voort met de uitgave van enkele novellenbundels en romans, waaronder Naar het land van belofte (1894), een romantische evocatie van de toenemende emigratie Emigratie De Vlaamse migratie was een tweezijdig proces tussen ontvangst- en oorsprongsregio's, beïnvloed door sociale, economische en politieke factoren. Vooral regio's als Oost- en West-Vlaander... Lees meer van Vlaamse gezinnen naar Amerika.

Al uit zijn eerste publicaties (1872) bleek zijn belangstelling voor de Vlaamse volkstaal en het volksleven, waaraan hij zich ten slotte helemaal zou wijden. Door zijn systematische, wetenschappelijke studie werd deze autodidact een van de grondleggers van de moderne Vlaamse dialectologie en toponymie, en samen met August Gittée Gittée, August August Gittée (1858-1909) was een Belgisch volkskundige, filoloog en dialectoloog, die als medeoprichter en redactielid van het tijdschrift Volkskunde een belangrijke bijdrage leverde aan... Lees meer en Alfons de Cock De Cock, Alfons Alfons de Cock (1850-1921) was een Denderleeuwse onderwijzer, schrijver en folklorist. Hij was een van de grondleggers van de wetenschappelijke volkskunde in Vlaanderen en nauw betrokken ... Lees meer behoorde hij tot de baanbrekers van de wetenschappelijke beoefening van de volkskunde Volkscultuur Lees meer in Vlaanderen.

Verenigingsleven

Het hele leven en werk van Teirlinck stonden in dienst van de ‘Vlaamse volksverheffing’. Dit blijkt niet alleen uit zijn omvangrijke literaire en wetenschappelijke arbeid, maar ook uit zijn pedagogische bijdragen. Bovendien was hij actief lid van verscheidene Vlaamse verenigingen in Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer , zoals de Vlaamse vrijzinnige volksmaatschappij De Veldbloem De Veldbloem Lees meer , het letterkundige genootschap De Distel De Distel De Distel was een in 1881 door Jan-Matthijs Brans en Jan Baptist Janmoulle te Brussel opgericht Nederlandstalig letterkundig genootschap, met als kenspreuk ‘Stekelig, niet hekelig’. ... Lees meer , dat hij mee oprichtte, en het Willemsfonds Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer . Samen met zijn vriend Julius Hoste (sr.) Hoste, Julius (sr.) De liberaal Julius Hoste sr. (1848-1933), stichter van De Zweep en Het Laatste Nieuws, speelde eind 19de en begin 20ste eeuw een centrale rol in de Vlaamse ontvoogdingsstrijd in Brussel.... Lees meer zat hij in de raad van beheer van het Vlaamsch Tooneel te Brussel en behoorde hij tot de oprichters van de Provinciale Dienst voor Geschiedkundige en Folkloristische Opzoekingen van Brabant. Reeds in 1900 werd hij benoemd tot corresponderend lid en in 1906 tot werkend lid van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL, 1886) is een instelling die zich in de loop van haar geschiedenis heeft ingezet zowel voor taalculturele, -wetenschappeli... Lees meer (KVATL, nu KANTL). Sedert 1901 was hij ook lid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde in Leiden. De waardering voor zijn persoon en de erkenning van zijn verdiensten bleken onder meer uit het lidmaatschap dat hem werd aangeboden bij de oprichting in 1930 van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie en uit de grootse huldiging bij zijn tachtigste verjaardag, waarbij hij werd uitgeroepen tot doctor honoris causa van de Université libre de Bruxelles en hem een huldealbum werd aangeboden. In 1951 werd zijn eeuwfeest plechtig herdacht in de Vlaamse Club voor Kunsten, Wetenschappen en Letteren Vlaamse Club voor Kunst, Wetenschap en Letteren De Vlaamse Club voor Kunst, Wetenschap en Letteren werd op 5 juli 1923 als pluralistische vereniging opgericht. Het wilde de verzuiling in het Vlaamse gemeenschapsleven doorbreken en zo e... Lees meer te Brussel, in de KVATL en tijdens het 19de Vlaamse Filologencongres in Brussel. Ook is er in Sint-Jans-Molenbeek en in Zottegem een Isidoor Teirlinckstraat (zie Straatnamen Straatnamen Straatnamen kunnen als monumenten fungeren die een bepaalde nationalistische of andere politiek-ideologische agenda reflecteren. In de geschiedenis van de Vlaamse beweging dienden straatn... Lees meer ).