Van Hemelryck, Hugo

Persoon

Hugo van Hemelryck (1951-2016) was actief in diverse Vlaamsgezinde organisaties en speelde een prominente rol in het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders. Toen Van Hemelryck de vereniging wilde omvormen tot een sterk pacifistisch georiƫnteerde sociaal-culturele organisatie, leidde dat intern tot controverse.

Alternatieve naam
Van Hemelryck
Geboorte
Beigem, 16 januari 1951
Overlijden
Jette, 20 oktober 2016
Suggestie
Citeren
Leestijd: 3 minuten

Hugo van Hemelryck volgde de Grieks-Latijnse humaniora te Jette. Van Hemelryck was achtereenvolgens ambtenaar bij het ministerie van Volksgezondheid en Gezin (1974) en bij het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (1983), coƶrdinator van de Vlaamse Gemeenschap voor het Internationaal Jaar van de Jeugd (1984-1985) en kabinetsmedewerker van Hugo Schiltz Schiltz, Hugo Schiltz, Hugo Hugo Schiltz (1927-2006) was een advocaat en politicus voor de Volksunie. Hij zetelde in de Antwerpse gemeenteraad, de Kamer en maakte deel uit van een Vlaamse Regering. Hij zetelde in he... Lees meer (1988-1991). In 1993 ging hij aan de slag bij de Koninklijke Academie voor Geneeskunde van Belgiƫ Koninklijke Academie voor Geneeskunde van Belgiƫ (KAGB) De Vlaamse Academie voor Geneeskunde van Belgiƫ, werd in 1938 door Frans van Cauwelaert opgericht vanuit een streven naar Vlaamse culturele autonomie. De Academie kende even moeilijkhede... Lees meer .

Vlaamsgezind jeugdengagement

In zijn geboortestreek was Van Hemelryck actief in het verenigingsleven: chiroleider (1966-1971), medeoprichter en ondervoorzitter en voorzitter van de Raad der Beigemse verenigingen, stichter van de afdeling van de Volksuniejongeren Volksuniejongeren (VUJO) Volksuniejongeren (VUJO) Lees meer (VUJO) in Groot-Grimbergen (1973). In 1979 nam hij het initiatief tot organisatie van het congres van het VUJO-arrondissement Vilvoorde met als thema ā€˜Republiek Vlaanderen’. Van 1981 tot 1997 was hij ook voorzitter van de Beigemse Davidsfonds Davidsfonds (DF) Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer afdeling.

Bij het VOS

Van Hemelryck speelde een belangrijke rol in het Verbond der Vlaamse Oud-strijders Verbond VOS (VOS) Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS). In 1981 trad hij toe tot de redactie van De VOS De VOS De VOS De VOS (1919-2020) was een Vlaamsgezind en antimilitaristisch georiƫnteerd weekblad, dat als spreekbuis diende van het Verbond der Vlaamse Oud-strijders (VOS). Lees meer . Een jaar later werd hij lid, later voorzitter, van de Werkgroep Provoost voor Vredesthematiek, opgericht door Herman Vandezande Vandezande, Herman Herman Vandezande (1917-2004) was van 1969 tot 1996 voorzitter van het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS). Lees meer en Miel Pil Pil, Emiel (1924-1992) Emiel Pil (1924-1992) was een priester, abdijbibliothecaris in Steenbrugge en godsdienstleraar in Schaarbeek. Hij speelde een actieve rol in de Vlaamse beweging, onder andere in het Verbo... Lees meer in het kader van de heroriƫntering van de doelstellingen van het VOS. Vanuit die hoedanigheid klom Van Hemelryck op tot gecoƶpteerd lid van het hoofdbestuur (vanaf 1984), hoofdredacteur van De VOS (vanaf maart 1991) en algemeen secretaris (1990-1997). Hij werd ook voorzitter van VOS-Brabant.

De vernieuwing die Van Hemelryck binnen VOS wilde doorvoeren hield de transformatie in van een oud-strijdersvereniging naar een sociaal-culturele organisatie, die vooral nadruk zou leggen op verdraagzaamheid en pacifisme Pacifisme Pacifisme Binnen de Vlaamse beweging leefden van meet af aan antimilitaristische sentimenten. Vanaf 1914 radicaliseerden deze tot een pacifistische tendens. Aan de basis ervan lag niet alleen een a... Lees meer . Op die manier zou het VOS volgens Van Hemelryck opnieuw aansluiting vinden bij de pacifistische idealen die de Vlaamse oud-strijders tijdens het interbellum hadden verdedigd. De door Van Hemelryck gelanceerde campagne ā€˜Van 75 naar 75’ (1992-1994) naar aanleiding van de viering van 75-jaar VOS moest die omschakeling bekrachtigen. Van Hemelryck nam openlijk afstand van het rechts-radicale Rechts-radicalisme Rechts-radicalisme De rechts-radicale traditie begon toen het Vlaams-nationalisme in het interbellum koos voor Nieuwe Orde en collaboratie. Na de oorlog evolueerde radicaal-rechts in Vlaanderen van nostalgi... Lees meer Vlaams-nationalisme en stelde dat de traditionele Vlaamse beweging op sterven na dood was. Hij wees het onafhankelijkheidsstreven binnen de Vlaamse beweging af en verdedigde het concept van een vrij Vlaanderen in een vrij BelgiĆ«.

Van Hemelrycks aanvaringen met de rechts-radicale minderheid binnen VOS leidden in oktober 1995 tot een Antwerpse dissidentie, met de oprichting van een Nationaal Verbond voor Vlaamse Oud-strijders met een 300-tal leden. Door zijn eigenzinnige optreden en confronterende stijl botste Van Hemelryck overigens niet alleen met rechts-radicaal georiƫnteerde leden. Vanwege het afkalvende ledenbestand en verslechterende financiƫn groeide het ongenoegen over zijn beleid, want de facto was Van Hemelryck niet alleen algemeen secretaris, maar ook (schaduw)voorzitter. Herman Vandezande, immobiel, was immers slechts nog in naam algemeen voorzitter. In 1998 brak Van Hemelryck samen met enkele medestanders met het nationale VOS-bestuur en plooide hij zich terug op VOS (Vlaams-Pacifistisch Overleg en Samenwerking) Brussel.

Als algemeen secretaris van VOS was Van Hemelryck ook lid van de algemene vergadering (1985) en van de raad van beheer (1986-1992, 1994-1995) van het IJzerbedevaartcomité. Analoog met zijn activiteiten binnen VOS probeerde hij ook daar een vernieuwing door te voeren. Toen tijdens de IJzerbedevaart IJzerbedevaarten IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer van 1994 de 50ste verjaardag van de moord op Verdinaso Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer -leider Joris van Severen Van Severen, Joris Van Severen, Joris Joris van Severen (1894-1940) is vooral bekend als de oprichter en leider van het fascistisch geïnspireerde Verdinaso (Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen). Medio jaren 1930 verru... Lees meer werd herdacht, nam Van Hemelryck evenwel ontslag uit zijn functie als voorzitter van de in 1989 door Paul Daels Daels, Paul Daels, Paul Paul Daels (1921-1989) werd na de Tweede Wereldoorlog voorzitter van de Vlaamse Volksbeweging en van het IJzerbedevaartcomité. Ook was hij medeoprichter van het Overlegcentrum van Vlaamse... Lees meer opgerichte regiecommissie die het IJzerbedevaartconcept wilde vernieuwen.

Archief

– ADVN | archief voor nationale bewegingen: Archief Hugo Van Hemelryck [AC 415]

Literatuur

– P. Dejaegher, De Vlaamse beweging is dood, in: Wij, 14 september 1994.

Suggestie
Citeren

1998: Nico Wouters (pdf)

2024: Guy Leemans

Inhoudstafel