Verstraete, Pieter Jan

Pieter Jan Verstraete behaalde het kandidaatsdiploma geschiedenis aan de Gentse universiteit. Vervolgens trad hij in dienst van de Stedelijke Openbare Bibliotheek van zijn woonplaats Kortrijk, waar hij werkzaam was tot zijn pensionering met ingang van 1 mei 2019.

Engagement als redacteur en bibliotheekmedewerker

In de jaren 1980 werkte hij een tijd als vrijwilliger in de Vlaamse bibliotheek van Komen, dat na het vastleggen van de taalgrens Taalgrens Het begrip ‘taalgrens’ verwijst in het algemeen naar een grens die twee bevolkingsgroepen die een verschillende taal spreken van elkaar scheidt en in het bijzonder naar de grens tussen he... Lees meer in 1963 was overgeheveld van West-Vlaanderen naar Henegouwen en waar toen Franstalige agitatie bestond rond de faciliteiten Faciliteiten Al sinds de eerste taalwet (1873) voorzag de wetgever in faciliteiten. Deze tegemoetkomingen gaven aanleiding tot tegengestelde interpretaties door Nederlandstaligen en Franstaligen, zo ... Lees meer voor Vlamingen. Tijdens het laatste jaar van het bestaan van het Heel-Nederlandse blad Nieuw Vlaanderen Nieuw Vlaanderen (1967-1990) Nieuw Vlaanderen (1967-1990) was een tweemaandelijks Heel-Nederlands jongerentijdschrift, dat ontstond op initiatief van de Vlaamse Vrienden van de Westhoek. Het tijdschrift beleed een v... Lees meer , waaraan hij sinds het begin van de jaren 1980 meewerkte, bekleedde Verstraete de functie van hoofdredacteur (1989-1990). Hij was ook betrokken bij de uitgeverij De Nederlanden De Nederlanden De Nederlanden was een uitgeverij van Vlaams-nationaal geïnspireerd historisch en literair werk. De uitgeverij werd opgericht in 1971 en was actief tot circa 1990. Lees meer , die dat tijdschrift produceerde en verspreidde.

Historiograaf van het Vlaams-nationalisme

Al in de inleiding van zijn eerste publicatie in boekvorm, waarin hij onder de titel Vlaamse Portretten samen met Kris Barrezeele Barrezeele, Kris Kris Barrezeele (1953-2012) was een accountant, voorzitter van de uitgeverij De Nederlanden en redacteur bij onder andere Tegenstroom en Nieuw Vlaanderen. Hij streefde naar een onafhankel... Lees meer in 1985 een aantal interviews met flamingantische figuren uit Nieuw Vlaanderen bundelde, stelde Verstraete met spijt vast dat ‘vergeleken met de ons omringende landen er bij ons maar bitter weinig memoires of gedenkschriften verschijnen. En zeker net van personen die in de Vlaamse Beweging stonden of staan’. Sindsdien zag en ziet Verstraete het als zijn historiografische missie om aan dat manco te verhelpen. Zo bezorgde hij de editie van een hele reeks dagboeken en andere memoriaalachtige geschriften van meer of minder prominente personen uit de (geschiedenis van) de Vlaamse beweging, meestal van Vlaams-nationalistische signatuur. Daarnaast, en vooral, publiceerde hij op basis van uitgebreid archief- en literatuuronderzoek en vraaggesprekken een waslijst biografieën in dezelfde sfeer, als bijdrage in een tijdschrift, een verzamelbundel of een encyclopedisch werk en als zelfstandige uitgave (zie Historiografie na 1995 Historiografie van de Vlaamse beweging (na 1995) In een internationaliserende historiografische context kreeg de Vlaamse beweging gedurende de voorbije drie decennia minder aandacht van academische historici dan tijdens de periode voord... Lees meer ).

Afgezien van flaminganten wier belang en betekenis de eigen regio niet overschreden of overstegen, betroffen zijn publicaties onder meer Lode Claes Claes, Lode Lode Claes (1913-1997) was een Vlaams-nationalistisch politicus, publicist en zakenman die een Vlaamse elite wilde vormen om de Vlaamse demografische meerderheid de leiding te laten nemen... Lees meer , Karel Dillen Dillen, Karel Karel Dillen (1925-2007) was, na een aanloop als radicaal Vlaams-nationalistisch spreker en publicist, de oprichter en eerste volksvertegenwoordiger van het Vlaams Blok. Hij zetelde in de... Lees meer , Hendrik Elias Elias, Hendrik Hendrik Elias (1902-1973) was een historicus en Vlaams-nationalistisch politicus die als leider van het Vlaamsch Nationaal Verbond collaboreerde met de Duitse bezetter tijdens de Tweede W... Lees meer , Mark Grammens Grammens, Mark Mark Grammens (1933-2017) was van het begin van de jaren 1960 tot enkele jaren vóór zijn overlijden een Vlaamsgezinde opiniemaker in Vlaanderen: aanvankelijk via het weekblad De Nieuwe, l... Lees meer , Albert de Jonghe, Victor Leemans Leemans, Victor Victor Leemans (1901-1971) was een politiek en sociaaleconomisch theoreticus, die het gedachtegoed van de revolutie van rechts introduceerde in de Vlaamse beweging. Tijdens de Tweede Were... Lees meer , Arthur Mulier Mulier, Arthur Arthur Mulier (1892-1979) engageerde zich als student in het activisme. Na de oorlog was hij eerst actief in de katholieke partij en daarna in het bedrijfsleven, waar hij pleitte voor ee... Lees meer , Joris van Severen Van Severen, Joris Joris van Severen (1894-1940) is vooral bekend als de oprichter en leider van het fascistisch geïnspireerde Verdinaso (Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen). Medio jaren 1930 verru... Lees meer , Reimond Speleers Speleers, Reimond De Vlaams-nationalistische oogarts Reimond Speleers (1876-1951) collaboreerde in de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Hij trad in 1940 in de hoogste VNV-leiding. Zowel na de Eerste als na... Lees meer , Odiel Spruytte Spruytte, Odiel Odiel Spruytte (1891-1940) was een ‘petit vicaire’ en een dwarsdenker in het bisdom Brugge. Als Vlaams-nationalist behoorde hij tot de kernredactie van het weekblad Jong Dietschland, en w... Lees meer , Reimond Tollenaere Tollenaere, Reimond Reimond Tollenaere (1909-1942) was een Vlaams-nationalistisch studentenleider in Gent en politicus in het VNV. Hij was parlementair (1936-1942) en propagandaleider. Hij stuurde het VNV in... Lees meer , Michiel Vandekerckhove Vandekerckhove, Michiel Michiel Vandekerckhove (1909-2003) was een advocaat uit Moeskroen, die daar de gevolgen van de als anti-Vlaams ervaren talentelling van 1930 bestreed. Hij stond mee aan de wieg van de Chr... Lees meer en Leo Vindevogel Vindevogel, Leo Leo Vindevogel (1888-1945) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die tijdens de bezetting oorlogsburgemeester van Ronse was en daarvoor na de oorlog ter dood veroordeeld werd. Zijn... Lees meer . In 1999 publiceerde hij Leven en werk van Arthur de Bruyne, over de historisch publicist die hij samen met Romain Vanlandschoot Vanlandschoot, Romain Romain Vanlandschoot (1933) verwierf bekendheid als auteur van door de historische wereld sterk gewaardeerde biografieën van Albrecht Rodenbach, Hugo Verriest en Cyriel Verschaeve. ... Lees meer , over wie hij eveneens een uitgave in het licht gaf, en Cyriel Moeyaert Moeyaert, Cyriel Cyriel Moeyaert (1920-2020) was leraar-taalinspecteur Nederlands in West-Vlaanderen. Hij promoveerde de ABN-kernen en gold als een Frans-Vlaanderenkenner bij uitstek, waarover hij talloze... Lees meer beschouwt als zijn belangrijkste intellectuele leermeesters. De Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer en de Vlaams-nationalistische collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer , onder andere van de Oostfrontstrijders Oostfronters Het begrip oostfronters duidt in de context van de geschiedenis van de Vlaamse beweging op Vlamingen die als vrijwilliger aan de zijde van Duitsland vochten tegen het Sovjetrussische Rod... Lees meer , komen in dat geheel verhoudingsgewijze ruim aan bod. In 2006 bracht Verstraete het zowel reflecterende als inventariserende essay De biografie en de Vlaamse Beweging uit. Momenteel werkt Verstraete onder andere aan een biografie van VNV-leider Staf de Clercq De Clercq, Staf Staf de Clercq (1884-1942) was een Vlaams-nationalistische politicus, die zijn politieke carrière begon als kamerlid voor de Frontpartij. Hij staat vooral bekend als stichter en eerste l... Lees meer , over wie hij eerder een serie zogeheten (thematische) cahiers publiceerde. Hij schreef ook over Frans-Vlamingen en Friezen die op de een of andere manier betrokken waren bij de Vlaamse beweging.

Verstraete is, onder andere als recensent, medewerker van tijdschriften en verzamelwerken. Voor zijn biografisch werk werd hij herhaaldelijk gelauwerd, onder meer met de Etienne Sabberijs, de Ferdiand Snellaertprijs en de Prijs voor Geschiedenis van de Provincie West-Vlaanderen.