Vlaamse Club Ierland

Context en oprichting

Ierland was na de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer het toevluchtsoord van een twintigtal voormalige collaborateurs en hun families. Ze kwamen er terecht nadat ze ontsnapten uit gevangenschap en/of een tijdlang ondergedoken zaten in eigen land, vanwaar ze vervolgens via Nederland (Schiphol) overvlogen naar Dublin. De meesten van deze Vlamingen vestigden zich in Dublin of in de onmiddellijke omgeving ervan. Een van deze uitwijkelingen, Albert Folens, gaf er in 1958 het in het Gaelic gestelde boekje Aiséirí Flóndrais, ‘De opstanding van Vlaanderen’, uit, een beknopte geschiedenis van de Vlaamse beweging, waarin de link gemaakt werd met het Ierse nationalisme en de Vlaams-nationalistische collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer werd gerechtvaardigd. Daarnaast startte Folens met educatieve uitgaven voor Ierse scholen wat in 1960 leidde tot de Educational Publishing Company, een grote uitgeverij en drukkerij voor educatieve publicaties in het Engels en Iers.

In 1964 werd er in Dublin een Vlaamse Club opgericht door de voormalige VNV Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer -propagandaleider voor de regio Aalst, Leo Schotsaert. Ward Opdebeeck Opdebeeck, Ward Ward Opdebeeck (1916-1996) speelde in de jaren 1930 een leidinggevende rol in de Vlaamsgezinde (katholieke) studentenbeweging aan de Gentse universiteit en stapte tijdens de Tweede Wereld... Lees meer , voormalig Gents studentenleider en provinciaal secretaris van Winterhulp Oost-Vlaanderen, werd voorzitter. De oostfronter Staf van Velthoven behoorde eveneens tot het bestuur.

Vlaamsgezinde werking en andere acties

De Vlaamse Club had als bedoeling om, naar analogie met Vlaanderen in Argentinië (ViA), het contact met Vlaanderen te bestendigen en de banden aan te halen tussen de naar Ierland uitgeweken Vlamingen. Einde 1964 en einde 1965 organiseerde de club naar aanleiding van diens overlijden een huldeviering voor de dominicaner pater Jules Callewaert Callewaert, Jules Dominicaan Jules Laurentius Callewaert (1886-1964) verwierf bekendheid als flamingantisch predikant. Zijn sympathie voor het VNV deed hem aan het begin van de Tweede Wereldoorlog de colla... Lees meer . Callewaert was vanwege zijn Vlaamsgezinde opvattingen in 1920 voor een jaar naar Ierland verbannen. Hij kwam er terecht op het moment dat de onafhankelijkheidsoorlog in alle hevigheid woedde en schreef er in 1923 het boek Ierland en het Iersche volk over, waarin hij de gelijkenissen tussen het Ierse en het Vlaamse volk uitdiepte. Na 1945 onderhield hij goede contacten met collaborateurs die in Ierland woonden.

Vanaf 1965 verscheen een gestencild mededelingenblad Echo. Mededelingsblad van de Vlaamse Club in Ierland. De club ijverde bij monde van zijn voorzitter – en in samenwerking met de Gentse christendemocratische politicus Geeraard van den Daele Van den Daele, Geeraard Geeraard van den Daele (1908-1984) was politiek actief in de Christelijke Volkspartij. Hij maakte zich onder meer hard voor zetelaanpassing en billijke taalverhoudingen in de overheidsdie... Lees meer – voor de vervanging van de Franssprekende ambassadeur in Dublin door diens Nederlandstalige eerste gevolmachtigde. Begin 1966 liet Opdebeeck ook weten dat de ‘Flemish Group in Dublin’ wilde deelnemen aan de officiële herdenking van de Ierse Paasopstand in 1916. Beducht voor mogelijke gevolgen in de relaties met België gaf het Ierse ministerie van Buitenlandse Zaken het advies om de aanvraag af te wijzen, wat vervolgens ook gebeurde.

In samenspraak met de Vlaamse Club reisde in juli 1966 een gezelschap van een twintigtal leden van Broederband Broederband Broederband was een losse federatie van vriendenkringen van oud-collaborateurs, hoofdzakelijk oud-leden van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV), die in aanraking waren gekomen met de rep... Lees meer voor een achtdaagse reis naar Ierland. Ze bezochten er Vlaamse families en namen deel aan een 11-juli viering in Dublin. Die ving aan met een misviering en werd opgedragen door niet minder dan vijf Vlaamse priesters, onder wie Jozef Cleeren Cleeren, Jozef Jozef Cleeren (1888-1974) was een Vlaamse priester die na de Eerste Wereldoorlog van activisme beschuldigd werd. Ook na de Tweede Wereldoorlog werd hij van collaboratie verdacht. Lees meer en Jozef Dumon Dumon, Jozef Jozef Dumon (1914-1976) was een Vlaamsgezinde priester, die na de Tweede Wereldoorlog een tijd onder huisarrest geplaatst werd wegens zijn caritatieve activiteiten voor getroffenen door d... Lees meer , die eveneens waren afgereisd. In de nasleep van de reis werd door Broederband het komitee ‘de Vrienden van de in Ierland wonende Vlamingen’ opgericht dat een inzamelactie startte om in Dublin een Vlaamse bibliotheek op te richten. Een poging om de Vlaamse Club te integreren in de vereniging Broederband liep echter op niets uit. De politieke tegenstellingen uit de Tweede Wereldoorlog, met name VNV versus DeVlag/SS, speelden nog altijd mee, waardoor de VNV-stempel die Broederband droeg voor sommigen onaanvaardbaar was. Opdebeeck nam de daaropvolgende jaren namens de Vlaamse Club deel aan onder meer de IJzerbedevaart IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer en het Vlaams-Nationaal Zangfeest Vlaams Nationale Zangfeesten Het Vlaams Nationaal Zangfeest is een Vlaams-nationalistische bijeenkomst die sinds 1933 jaarlijks wordt georganiseerd door het Vlaams Nationaal Zangverbond, later Algemeen Nederlands Zan... Lees meer , maar in Ierland zelf leek de Vlaamse Club zich uiteindelijk ver te houden van alles wat naar politiek neigde.

Staf van Velthoven was in de daaropvolgende jaren wel een tijdlang ‘vertegenwoordiger’ van Were Di Were Di Were Di vzw was een radicaal Vlaams-nationalistische actiegroep die vooral met haar tijdschrift Dietsland Europa het rechts-nationalistische gedachtengoed verspreidde in de jaren 1960 tot... Lees meer in Ierland. Hij schreef stukjes voor Dietsland Europa Dietsland Europa Het tijdschrift Dietsland Europa was het blad van de Jong Nederlandse Gemeenschap en later van Were Di. Het verdedigde radicaal Vlaamse, Groot-Nederlandse en extreemrechtse standpunten en... Lees meer en was verantwoordelijk voor verschillende anti-Belgische acties in de Ierse hoofdstad, onder meer tijdens het bezoek van koning Boudewijn van Saksen-Coburg, Boudewijn I Boudewijn (1930-1993) moest als gevolg van de koningskwestie op jonge leeftijd en onvoorbereid zijn vader opvolgen. Zijn koningschap werd getekend door de Congolese dekolonisatie, staatsh... Lees meer in 1968 aan Dublin. Van Velthoven raakte ook sterk betrokken bij de Ierse republikeinse beweging en was na 1970 zelfs een tijdlang de woordvoerder van de republikeinse paramilitaire groepering Official Irish Republican Army (Official IRA).

Einde

De activiteiten van de Vlaamse Club evolueerden ondertussen grotendeels tot louter gezelligheidsbijeenkomsten. De groep van Vlaamse migranten was niet alleen beperkt in omvang, er waren ook de politieke tegenstellingen van tijdens de Tweede Wereldoorlog die bleven doorwerken en er waren de leden die de club strikt apolitiek wensten te houden. Daardoor leidde de club steeds meer een sluimerend bestaan, tot ze in de jaren 1980 geheel verdween.