Von Düringsfeld, Ida

Familie en opleiding

Ida von Düringsfeld was de dochter van majoor Karl Schmidt, die wegens zijn uitzonderlijke prestaties als Pruisisch huzaar in 1811 werd geadeld en zich voortaan von Düringsfeld mocht noemen, en van Junkfrau Julie von der Gröben, een dochter van generaal Junker Karl Ernst August.

Ida von Düringsfeld bracht haar jeugd door op de familielandgoederen Ostrowe en Pluskau, en in de naburige steden Ostrowo en Breslau (Silezië), waar ze Romaanse en Slavische talen studeerde, tevens muzieklessen. Haar eerste gedichten verschenen vanaf 1830 in de Dresdner Abend-Zeitung. Daardoor aangemoedigd publiceerde ze op 19-jarige leeftijd een dichtbundel onder het pseudoniem Thekla.

Het echtpaar Riensberg-Düringsfeld

Op haar dertigste trouwde ze met de zeven jaar jongere baron Otto von Reinsberg. Reinsberg streefde eerst een militaire carrière na, maar na enkele jaren verliet hij het leger met de rang van Rittmeister om zich aan taalkundig en cultureel onderzoek te wijden. Het echtpaar maakte langdurige reizen door Bohemen, Italië, Dalmatië, België en Zwitserland. In de erop volgende jaren publiceerde het duo meerdere wetenschappelijke werken, waaronder een woordenboek dat in 1872 verscheen en 2000 spreekwoorden uit 230 dialecten bevatte. Beiden waren zeer belezen en Ida sprak meerdere Slavische en Romaanse talen. Tijdens hun reizen bestudeerden ze gepassioneerd de geschiedenis en cultuur, de mensen en hun gebruiken. Ook onderhielden ze graag nauwe contacten met de plaatselijke bevolking.

Toen Ida von Düringsfeld in 1876 aan een beroerte stierf, volgde Otto von Reinsberg haar de volgende dag vrijwillig in de dood.

Geschriften

In haar publicaties komt Von Düringsfeld naar voren als een goed opgeleide, tevens geestige en pittige vrouw die naast de beschrijving van klassieke gebouwen, middeleeuwse kerken en landschappen ook haar persoonlijke gevoelens neerschreef.

Ze maakte vooral naam met haar boek Aus Dalmatien. De erin opgenomen aantekeningen van haar echtgenoot vormen bijkomend een waardevolle bron van informatie over de geschiedenis van Dalmatië. Het boek werd overal zeer gunstig onthaald. Gezien de hoofdauteur veel literaire contacten en vriendschappen in heel Europa had, werd het boek in verschillende Europese talen vertaald. Dit reisverslag wordt nog steeds als een van de belangrijkste 19e-eeuwse boeken over Dalmatië beschouwd.

Na een lang verblijf in Nederland Nederland Nederland is met Vlaanderen verbonden door de economische infrastructuur, de taal en de geschiedenis. Vanaf eind 18de eeuw kreeg die verbondenheid in taal en cultuur op uiteenlopende mani... Lees meer en Vlaanderen publiceerde ze onder andere de werken Norbert Dujardin (1861), Hendrik – Ein Geschichte aus Antwerpen (1862). Tijdens haar periode in Vlaanderen leerde Von Düringsfeld Leopold I van België van Saksen-Coburg, Leopold I Leopold I (1790-1865) was de eerste koning der Belgen. Hij werd als prins uit het hertogelijk huis van Saksen-Coburg-Gotha in 1831 vanwege zijn uitgebreid Europees netwerk tot de Belgisch... Lees meer kennen, met wie ze nadien correspondeerde.

Over Vlaanderen en de Vlaamse beweging

In de jaren 1854-1859, toen Von Düringsfeld al zeer beroemd was, verbleef ze met haar gezin in België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer , bij voorkeur in Vlaanderen. Haar boek Von der Schelde bis zur Maas, das geistige Leben der Vlamingen seit dem Wiederaufblühen der Literatur; Biographien (1861), is daarvan de neerslag. Het is een uitvoerige bloemlezing waarin tal van Vlaamse schrijvers met een korte levensschets, en fragmenten uit hun voornaamste werk, zijn opgenomen. Uit het boek blijkt ook haar belangstelling voor de Vlaamse beweging, die voor haar evenzeer een taalstrijd was als een strijd om het Germaanse wezen van Vlaams-België. Bij het verzamelen van materiaal voor dit werk kreeg ze veel steun van Johan M. Dautzenberg Dautzenberg, Johan M. Johann Dautenberg (1808-1869) was een onderwijzer, dichter en taal- en letterkundige, die zich engageerde in de ontluikende Vlaamse beweging en pleitte voor culturele toenadering tot Duit... Lees meer en diens schoonzoon Frans de Cort De Cort, Frans Frans de Cort (1834-1878) was een vrijzinnig en progressief flamingant, redacteur en volksdichter. Lees meer .

Met heel wat vooraanstaande figuren uit de toenmalige Vlaamse cultuurwereld onderhield zij hartelijke betrekkingen. Von Düringsfeld was onder meer erelid van de maatschappijen Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt Met Tijd en Vlijt was een Vlaamsgezind Studentengenootschap dat in 1836 aan de Leuvense universiteit werd opgericht en bleef bestaan tot na de Tweede Wereldoorlog. Het speelde tot 1875 e... Lees meer uit Leuven en De Pioen uit Mechelen. De Vlaamse dichter Emanuel Hiel Hiel, Emanuel Emanuel Hiel (1834-1899) was een Vlaamse dichter en schrijver. Als radicaal-democratische, vrijzinnige flamingant speelde hij een belangrijke rol in het Vlaamsgezinde verenigingsleven in ... Lees meer vertaalde enkele van haar gedichten.

Door haar belangstelling voor de Vlaamse beweging was zij een geestverwante van August Hoffmann von Fallersleben Hoffmann, August August Hoffmann Von Fallersleben (1789-1874) was een Duits filoloog en bibliothecaris. Hij ontwikkelde een nauwe band met de Vlaamse beweging vanuit zijn pan-Germaans en filologisch stand... Lees meer , Luise von Plönnies Von Ploennies, Luise Luise von Ploennies (1803-1872) was een Duitse schrijfster die in 1844 een reis door Vlaanderen maakte en daar contacten legde met vooraanstaande leden van de Vlaamse beweging. Zij is een... Lees meer , Johann Uhland Uhland, Johann Johann Uhland (1787-1862) was een vermaarde Zuid-Duitse dichter die literaire contacten onderhield met de vroege Vlaamse beweging. Lees meer en Johann W. Wolf Wolf, Johann W. Johann Wilhem Wolf (1817-1855) was een Duitse pan-Germanist die tussen 1840 en 1847 in Gent en Brussel verbleef. Hij was een pionier van de volkskunde in Vlaanderen. Hij raakte verstrikt ... Lees meer , die zich eveneens voor de Vlaamsgezinde zaak inzetten. Conform de nationaal-romantische denktrant van haar tijd beschreef Von Düringsfeld de geschiedenis van België en meer bepaald Vlaanderen als het verhaal van een langdurige strijd tussen Germaanse vrijheidsdrang en Romaanse heerszucht. Die laatste werd volgens haar in de oudheid belichaamd door de Romeinen, in latere eeuwen door Fransen Frankrijk & Vlaanderen De verhouding tussen Vlaanderen en Frankrijk werd altijd gekenmerkt door een aanzienlijke dubbelzinnigheid. Hoewel er lange tijd een grote affiniteit met de Franse cultuur bestond, werd d... Lees meer en Spanjaarden Spanje De 19de-eeuwse Vlaamse beweging cultiveerde een overwegend negatief beeld van Spanje als vreemde overheerser tijdens de 16de eeuw. In de loop van de 20ste eeuw ontstond daarnaast een acti... Lees meer . De Belgische revolutie Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer van 1830 was volgens Von Düringsfeld een ‘geluk’ voor de Vlamingen, die daardoor ontsnapt zouden zijn aan het gevaar van verhollandsing en de kans kregen hun eigen volksaard te ontplooien. Ook de verfransingsdruk in de nieuwe Belgische staat was op de keper beschouwd een ‘geluk’ (al beseften de Vlamingen dat nog niet), want deze toestand noopte hen tot krachtig verzet waardoor ze zelf ook sterker en zelfbewuster zouden worden: ‘Strijd is leven. We zouden amper iets afweten van de Vlamingen als voorvechters van het germanisme indien in de Belgische kamers niet Frans zou worden gesproken.’