Charles Woeste (1837-1922) was een conservatief politicus. Hij was voorstander van de fundamentele vrijheden, wars van staatsinterventie in maatschappelijke aangelegenheden en kantte zich tegen het territorialiteitsbeginsel, ook inzake taalwetgeving.

Volledige voornaam
Charles Fréderic Auguste
Alternatieve naam
Karel
Geboorte
Brussel, 26 februari 1837
Overlijden
Brussel, 5 april 1922
Suggestie
Citeren
Leestijd: 3 minuten

Was de zoon van de consul van Pruisen in Brussel, die van huize uit protestants werd opgevoed. Woeste deed zijn middelbare studies aan het Koninklijk Atheneum te Brussel, waar ook Edmond Picard Picard, Edmond Picard, Edmond Edmond Picard (1836-1924) was een belangrijk jurist en publicist. Hij publiceerde over de Belgische wetgeving en kunst, maar ook over wat hij zag als de Belgische ziel. Lees meer , Émile de Mot, Charles Graux, Xavier Olin en Pierre van Humbeeck school liepen. Daarna studeerde hij rechten aan de Université Libre de Bruxelles. Hij promoveerde in 1858 en begon aan een loopbaan als advocaat.

Onder invloed van zijn moeder en van de jezuïet Delcourt ging Woeste in 1853 van het protestantisme over naar het katholicisme. Als overtuigd bekeerling stelde hij zich sindsdien vaak rabiaat katholiek op. Zijn ideeën spuide hij in het Journal de Bruxelles, de Revue belge et étrangère en de Revue générale, waarvan hij in 1868 directeur werd en dat zou uitgroeien tot officieus orgaan van de katholieke partij Katholieke partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer .

Sinds 1874 was Woeste kamerlid voor het arrondissement Aalst. In 1884 was hij korte tijd minister van Justitie en werd hij voorzitter van de Fédération des Cercles catholiques et des Associations conservatrices (tot 1918). In 1891 werd hij Minister van Staat en in 1918 ontving hij de adellijke titel van graaf.

Woeste incarneerde zowat de conservatieve vleugel van de katholieke partij op het einde van de 19de eeuw. Hij was het helemaal niet eens met de gematigde en radicale christen-democraten die de katholieke partij wilden omvormen tot een standenpartij met een sociaal-vooruitstrevend en democratisch programma. Het deed Woeste botsen met de daensisten ( Daensistische Beweging Daensistische beweging Daensistische beweging Daensistische beweging is de verzamelnaam voor een geheel van feiten, opvattingen, organisaties, personen en strijdmiddelen die tijdens de late 19de en de vroege 20ste eeuw een onderdeel... Lees meer ), de Belgische Volksbond Belgische Volksbond Lees meer en de zogenaamde 'Jeune Droite'. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog waren de tegenstellingen wat weggeëbd en werd hij zowat de grijze eminentie van de katholieke partij.

Hoewel Woeste geen woord Nederlands sprak, hield hij toch steeds vol dat de Vlamingen en de Vlaamse zaak hem nauw aan het hart lagen. In realiteit waren zijn tussenkomsten er steeds op gericht de Vlaamse eisen zoveel mogelijk in te dijken. Het Vlaamsgezinde karakter van de Christene Volkspartij Christene Volkspartij Christene Volkspartij De Christene Volkspartij (1893-1919) was de eerste daensistische politieke partij. Lees meer in het conflict tussen Woeste en priester Adolf Daens Daens, Adolf Daens, Adolf Priester Adolf Daens (1839-1907) was de grondlegger en het boegbeeld van de daensistische beweging en van de Christene Volkspartij. Lees meer (in wezen een politiek-maatschappelijk conflict) vormde een belangrijke bijkomende struikelsteen. Zoals meer katholieke leiders zag Woeste in de Vlaamse volkstaal en -cultuur een garantie voor het behoud van het christelijk karakter van de volksklassen in Vlaanderen. In dit kader moet zijn pleidooi van 1873 in de Revue générale worden gesitueerd voor een tegemoetkoming – in de mate van het mogelijke – aan de Vlaamse eisen voor vernederlandsing. Eenzelfde visie zou hij de volgende decennia beargumenteren in het parlement onder andere bij de debatten rond het gebruik van het Nederlands in het onderwijs Onderwijs Lees meer (1882; 1887; 1911 Gentse Rijksuniversiteit), in gerecht Gerecht Lees meer szaken (1888), bestuur Bestuur Bestuur Het taalgebruik in het bestuur is een centraal aspect van de Belgische taalkwestie. Het omvat het proces van het afdwingen van taalrechten voor Vlamingen evenals de bestuurstaalwetgeving ... Lees meer szaken (1920) en het leger Leger Leger De taalkwestie speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van het Belgische leger. Als een van de weinige echt nationale instellingen was het leger een brandpunt van diverse sociaal-p... Lees meer . Steeds opnieuw noemde Woeste de Vlaamse eisen voor een gelijkberechtiging legitiem en wierp hij zich schijnbaar op als de verdediger van de misdeelde Vlamingen; telkenmale echter remde hij af door te verwijzen naar de grondwettelijke vrijheden, meer bepaald die over het facultatief gebruik van de talen. Steeds weer schermde de legitimist Woeste met de termen "gelijkheid" en vooral "vrijheid" om een verplichtend en eventueel uitsluitend gebruik van het Nederlands in Vlaanderen tegen te houden; het territorialiteitsbeginsel was in zijn ogen onbespreekbaar. Hij zag achter het hele proces van vernederlandsing niet zozeer het streven van de V.B. voor het gebruik van de eigen volkstaal, maar een complot van het flamingantisme Flamingant Flamingantisme is een term die met verschillende betekenissen wordt toegekend aan actoren binnen de Vlaamse beweging en het Vlaams nationalisme. Lees meer om de unitaristische staat België te ondermijnen. Uiteraard toonde hij zich afkerig van het activisme Activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer .

Werken

– Artikelen in Journal de Bruxelles; Revue belge et étrangère; Revue générale.
– L'évolution anticatholique et radicale du libéralisme belge, 1876.
– A travers dix années (1885-1894), 2 dln., 1895.
– Mémoires pour servir à l'histoire contemporaine de la Belgique, publiés par le baron de Trannoy, 3 dln., 1927-1937.

Literatuur

– R. Demoulin, 'Woeste (Charles)', in BN, XXVII, 1938, kol. 382-392.
– D. Podevijn, 'Brieven van Charles Woeste aan Jean-Baptiste en Romain Moyersoen (1874-1921)', in Het Land van Aalst, jg 44 (1992), p. 145-202.
– F.-J. Verdoodt, De zaak Daens. Een priester tussen Kerk en christen-democratie, 1993.

Suggestie
Citeren

1975: Luc Delafortrie (pdf)

1998: Jan De Maeyer (pdf)

Databanken

Inhoudstafel