De Crans

Met als doel de Vlaamse muziek Muziek Lees meer bekender te maken werd in 1917 onder de leiding van componist Jef van Hoof Van Hoof, Jef Jef van Hoof (1886-1959) was een katholiek Vlaams-nationalistisch componist, dirigent, organist en pianist, die aansloot bij de postromantiek en bekend werd om zijn volksliederen en Vlaam... Lees meer , die zich had geëngageerd in het activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer , uitgeverij De Crans opgericht. Medestichters waren boekhistoricus en bibliofiel Prosper Verheyden (1873-1948), toondichter Edgar den Haene (1893-1978) en de modernistische tekenaar en graficus Jos Leonard (1892-1957), die het embleem van de muziekuitgeverij ontwierp. De naam De Crans werd ontleend aan het gedicht ‘De Crans est utgehanghen ter herberghe’ van Prudens van Duyse Van Duyse, Prudens Lees meer , dat in 1913 op muziek was gezet door Den Haene en georkestreerd door Van Hoof.

De Crans gaf tijdens het interbellum composities uit van diverse Vlaamse toondichters, maar concentreerde zich vooral op de uitgave van werken van Van Hoof, die zich na de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer sterk profileerde als Vlaams-nationalist en uitgroeide tot de dirigent en toondichter bij uitstek van de Vlaamse beweging. Hij componeerde zowel liederen, koorwerken, kamermuziekwerken als symfonieën.

 In 1950 nam Ignace de Sutter De Sutter, Ignace Ignace de Sutter (1911-1988) was een Vlaamsgezinde componist, musicoloog, muziekpedagoog en animator van zangstonden. Hij schreef onder meer de muziek voor Lied van Mijn land, waarvoor An... Lees meer , een goede bekende van Van Hoof, het voorzitterschap van De Crans op zich. De muziekuitgeverij richtte voortaan ook concerten in, onder meer uitvoeringen van het oratorium De Schelde van Peter Benoit Benoit, Peter Peter Benoit (1834-1901) was een Vlaamsgezinde componist en muziekpedagoog. Lees meer en composities van Van Hoof. De organisatie werkte verder mee aan de creatie van twee opera’s waarvan de thematiek verband houdt met de geschiedenis van Vlaanderen Geschiedenis van Vlaanderen Vlaanderen heeft in de geschiedenis minstens drie verschillende betekenissen gehad: een middeleeuws graafschap, een pars pro toto voor de Lage Landen en het Nederlandstalige gedeelte van ... Lees meer : Willem van Saeftinghe ou le péché de violence (1963) van Frederik Devreese (1929-2020) en Stroppe la corde (1964) van Peter Welffens (1924-2003). Willem van Saeftinghe Van Saeftinge, Willem Willem van Saeftinge was een lekenbroeder die bekendheid verwierf in de herinnering van de Guldensporenslag. Lees meer (overleden in 1309) was een lekenbroeder uit de cisterciënzerabdij Ter Doest in Lissewege, die in 1302 een rol speelde bij de Guldensporenslag Guldensporenslag De Guldensporenslag was een veldslag op de Groeningekouter nabij Kortrijk op 11 juli 1302. Hierbij werd het Franse ridderleger verslagen. De slag kreeg in de Vlaamse beweging een symbolis... Lees meer ; Stroppe la Corde is gebaseerd op het middeleeuwse Reinaertepos.

Vooral onder impuls van de nieuw aangetreden afgevaardigd-beheerder, verpleegster en voordrachtkunstenares Magda de Groodt (1913-2003), richtte De Crans zich vanaf het midden van de jaren 1960 ook op andere kunstvormen dan muziek. Zo werd op initiatief van An(na) Martens Martens, An An(na) Martens (1894-1983) engageerde zich in tal van culturele activiteiten; tijdens de Tweede Wereldoorlog was ze hoofdredactrice van het aan de DeVlag gelieerde tijdschrift Laagland.... Lees meer tussen 1965 en 1980 zeven keer een poëzieprijs uitgereikt, genoemd naar Blanka Gyselen Gyselen, Blanka Blanka Gyselen (1909-1959) was een Vlaams-nationalistische journaliste en dichteres. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stapte ze in de collaboratie, waarbij ze haar nationaalsocialistische o... Lees meer ; beide vriendinnen hadden zich tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer verregaand geëngageerd in de collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer . De Crans werkte ook mee aan de productie van publicaties over beeldende kunst. Naar aanleiding van het halve eeuwfeest werd in 1967 de driejaarlijkse Jef van Hoofprijs ingesteld, die een koorwerk bekroont dat gebaseerd is op een originele Nederlandstalige tekst.  

In 1988 hield De Crans op te bestaan als zelfstandige entiteit en werd de organisatie geïntegreerd in het Peter Benoitfonds Peter Benoit-Fonds Het Peter Benoitfonds (1902) werd opgericht om het geestelijke en muzikale erfgoed van de Vlaamsgezinde componist Peter Benoit te herdenken. Lees meer , dat zich tot doel stelt het oeuvre van Peter Benoit Benoit, Peter Peter Benoit (1834-1901) was een Vlaamsgezinde componist en muziekpedagoog. Lees meer en andere Vlaamse componisten te conserveren, te ontsluiten en te promoten.