De Vree, Paul

Paul de Vree volgde in Antwerpen een opleiding tot onderwijzer en regent. Hij was docent aan de stedelijke normaalschool in Antwerpen, toen hij in 1938 voor de Centrale Examencommissie het diploma van licentiaat in de geschiedenis behaalde. Via  Lode Baekelmans Baekelmans, Lode Lode Baekelmans (1879-1965) was een Antwerpse schrijver en bibliothecaris. In 1933 werd hij de eerste conservator van het Museum van de Vlaamsche Letterkunde, nu het Letterenhuis, en werd... Lees meer  werd hij tevens medewerker bij de  Volksuniversiteit Herman van den Reeck Volksuniversiteit Herman Van den Reeck Volksuniversiteit Herman van den Reeck (1928-1940) was een in Antwerpen en Mechelen gevestigde Vlaams-nationalistische organisatie die voordrachten en filmavonden inrichtte en brochures p... Lees meer .

Ondertussen zette De Vree ook zijn eerste stappen als dichter, schrijver en essayist. Tussen 1935 en 1939 publiceerde hij onder meer vier dichtbundels en de roman Een kringloop (1938). Bovendien richtte hij in 1936 samen met René Verbeeck Verbeeck, René René Verbeeck (1904-1979) is de auteur van elf dichtbundels. Hij stond mee aan de wieg van de literaire tijdschriften De Tijdstroom (1930-1934) en Vormen (1936-1940) en richtte in 1937 de... Lees meer en Pieter G. Buckinx het literaire tijdschrift Vormen op.

Collaboratie en repressie

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was De Vree secretaris van  Gerard Walschap Walschap, Gerard Gerard Walschap (1898-1989) was een Vlaamse auteur. Lees meer , die in de  Federatie van Vlaamsche Kunstenaars Vlaamsche Kunstenaarsgilde De Federatie van de Vlaamsche Kunstenaars(1940-1944) was een corporatistische organisatie van Vlaamsgezinde kunstenaars die tijdens de bezetting aanleunde bij de collaboratie. Lees meer vanaf 12 december 1941 leider van de Kamer voor Letterkundigen was. Hij leverde enkele bijdragen aan De Vlag De Vlag (1936-1944) De Vlag (1936-1938; 1940-1944) was het maandblad van de gelijknamige Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag). Lees meer , het maandblad van de Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) De Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap (DeVlag) (1935-1945) was vóór de Tweede Wereldoorlog een organisatie van Vlaamse en Duitse studenten. Tijdens de oorlog ontpopte de DeVlag zich ... Lees meer (DeVlag). In het artikel 'De levenswarmte van Rubens in het teken van een nieuw enthousiasme' (september 1940) koppelde hij het Rubensjaar en het heroïsme van ‘onze geliefde doden’ aan de hernieuwde inzet voor jeugd, volk en een weerbare zelfverwezenlijking. De Vree was een vaste medewerker van het literaire en culturele tijdschrift Westland Westland Westland (1942-1944) was een cultureel en letterkundig tijdschrift onder leiding van Filip de Pillecyn, dat ondanks zijn verklaring dat het zich onafhankelijk zou opstellen pro-Duitse bij... Lees meer van  Filip de Pillecyn De Pillecyn, Filip Filip de Pillecyn (1891-1962) was schrijver en journalist voor onder meer De Standaard en het satirische, pluralistische blad Pallieter. Hij speelde een leidende rol in de Frontbeweging e... Lees meer  en publiceerde eveneens artikelen in het DeVlag- gezinde  Laagland Laagland Laagland was een weekblad dat tijdens de jaren 1940-1944 verscheen en de Groot-Germaanse collaboratie steunde. Het blad was een voortzetting van het kunst- en cultuurblad De Week (later ... Lees meer .

Na de bevrijding werd De Vree door het Antwerpse gemeentebestuur op verdenking van collaboratie geschorst uit zijn functie als leraar en vervolgens uit zijn ambt gezet. Op 18 januari 1946 plaatste de Krijgsauditeur van Antwerpen De Vree op de lijst van burgerlijke epuratie, waardoor hij zijn burgerlijke en politieke rechten verloor. Enkele maanden later besliste de Krijgsraad echter om De Vree niet te vervolgen. Bij vonnis van 10 juli 1947 werd hij daarop door de Antwerpse rechtbank van eerste aanleg van de epuratielijst geschrapt. De Vree werd tijdelijk boekhandelaar, maar vanaf 1951 hervatte hij zijn onderwijsloopbaan, eerst aan het atheneum van Deurne en vervolgens, tot zijn pensioen in 1969, in het rijksonderwijs in Lier.

Van Golfslag naar de Nieuwe Vlaamsche School

Na 1945 was De Vree betrokken bij allerhande Vlaams-nationalistische initiatieven. Zo was hij een van de stichters van de Vlaams-nationalistische uitgeverij De Brug in Antwerpen. Deze uitgeverij opereerde in de semi-clandestiniteit, aangezien zij in het kader van de naoorlogse repressiepolitiek geen vergunning had weten te krijgen. Als lid van De Werkgemeenschap Baken schreef De Vree een brochure in de  Baken-Reeks Baken-Reeks Baken-Reeks (1950-1951) was een brochurereeks met een Groot-Nederlandse inslag, uitgegeven door de Antwerpse vzw Werkgemeenschap Baken. In totaal verschenen er vier brochures. Lees meer  over de sociale achtergronden van de Vlaamse roman. Bovendien behoorde hij tot de redactie van  Golfslag Golfslag Golfslag was een cultureel maandblad (1946-1950), dat zich plaatste in de traditie van een sterk-geïdealiseerde, katholieke en strijdlustige flamingantische beweging. Lees meer . Zijn betrachting dit tijdschrift een zuiverder literair karakter te geven leidde tot conflicten. Uiteindelijk resulteerden de inspanningen van De Vree in de oprichting van De Tafelronde (1953-1981).

Tijdens een Experimentele poëzieavond in het Hessenhuis in december 1958 werd De Vree verkozen tot voorzitter van Het Modernistisch Centrum, dat het jaar erop werd uitgebreid tot het Nationaal Centrum voor Moderne Kunst. Samen met de schilder Jef Verheyen schreef De Vree in oktober 1960 het manifest van de Nieuwe Vlaamse School, een groep avant-gardekunstenaars met onder anderen Jan Dries, Vic Gentils, Guy Mees, Engelbert van Anderlecht, Guy Vandenbranden en Jef Verheyen (zie Beeldende kunst Beeldende kunst De beeldende kunsten en de Vlaamse beweging onderhielden van 1830 tot vandaag een complexe en gelaagde relatie, die pendelde tussen gematigde sympathie, radicaal engagement en kritische a... Lees meer ). Opvallend is de Vlaamse klemtoon in het manifest, en de expliciete reactie op onder meer de Jeune Peinture Belge als de facto vertegenwoordiger van de Belgische kunst in het buitenland:

Nieuwe Vlaamse School

-erkent in zichzelf DEZE vlaamse traditie, dat het universele van de moderniteit in de eigen aard, d.i. de vlaamse, vervat ligt;

-is zich bewust dat onze oudere vlaamse schilderscholen hun eigen aard door vergelijking met de buitenlandse, d.w.z. andere schilderscholen, vonden en opdrongen;
(…)

-zij keert zich af van de in België en in het buitenland opgeldmakende opvatting als zou er een “Belgische” schilderschool bestaan, een opvatting die een contradictio in terminis insluit.

-vermits Belgisch niet met het Vlaamse autochtone samenvalt – en die zich wil staande houden door een cultus van formalismen.

-zij wenst in de zin van HAAR BEGINSELEN effectief tegen deze laatste opvatting te handelen, door zich openlijk af te scheiden en zich als de “nieuwe vlaamse school” te bekennen.’

De Vree publiceerde verscheidene dichtbundels. Voor de Tweede Wereldoorlog schreef hij nog veeleer traditionele poëzie. Na de oorlog ontwikkelde hij zich tot experimenteel dichter en tot een pionier van de visuele poëzie. De Vree was lid van de  Vereniging van Vlaamse Letterkundigen Vereniging van Vlaamse Letterkundigen (VVL) De Vereniging van Vlaamse Letterkundigen, opgericht in 1907, stelt zich tot doel de Vlaamse schrijvers te verenigen in één auteursorganisatie en hun belangen te behartigen. Lees meer . Vanaf 1964 maakte hij bovendien deel uit van de Selectiecommissie voor Nederlandstalige Culturele Films.