Bekaert, Léon

Bekaert studeerde rechten aan de Naamse en Leuvense universiteit en behaalde in 1919 zijn doctoraat aan de Katholieke Universiteit Leuven. Daarna werd hij  bestuurder-zaakvoerder van het familiebedrijf ‘Trefileries Léon Bekaert’, dat sedert 1880 staaldraad produceerde en vanaf 1933 volledig onder zijn leiding stond. Hoewel hij een grote politieke invloed had, bouwde hij nooit een nationale carrière in de politiek uit. Lokaal deed hij dit wel. Hij zetelde voor de katholieke partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer in de Zwevegemse gemeenteraad en was, net als zijn vader, lange tijd burgemeester van Zwevegem (1927-1961).

Behalve als bestuurder van zijn bedrijf profileerde Bekaert zich vooral als leider van patronale organisaties, medestichter en vanaf 1933 voorzitter van de West-Vlaamse katholieke werkgeversvereniging, voorzitter van het Landelijk Algemeen Christelijk Verbond van Werkgevers (1935-1946), voorzitter van de nationale Federatie van Katholieke Werkgevers (1946-1961), van het Verbond der Belgische Nijverheid (1952-1961) en van de Federatie van de Metaalverwerkende Nijverheid (1946-1952). Verder was hij ook regent van de Nationale Bank (1938-1961), lid van de Centrale Raad voor het bedrijfsleven (1956-1961) en voorzitter van de Unie van Industriëlen der Europese Gemeenschap (1958-1961).

De jaren 1930-1940

Als gematigd flamingant bepleitte Bekaert een reële medezeggenschap van de Vlamingen in de Belgische staat. In november 1935 ondertekende hij namens het Vlaams katholiek patronaat de ‘Open Brief’ aan koning Leopold III van Saksen-Coburg, Leopold III Leopold III (1901-1983) werd aan de vooravond van en tijdens de Tweede Wereldoorlog het boegbeeld van een autoritaire stroming in de Belgische politiek. Zijn controversiële houding en mee... Lees meer , waarin gelijke behandeling van Vlamingen op economisch en financieel gebied en paritaire vertegenwoordiging in de parastatale instellingen geëist werd. In het Vlaams Economisch Verbond Vlaams Economisch Verbond (VEV) Het Vlaams Economisch Verbond (VEV) is een Vlaamsgezinde belangengroep en patronale organisatie, die werd opgericht in 1926. Tijdens het interbellum zette het VEV zich in voor algemeen ec... Lees meer (VEV) bekleedde hij echter nooit een leidende positie. Via de naamloze vennootschap ‘De Beiaard’ was Bekaert de belangrijkste geldschieter achter het dagblad De Courant De Courant De Courant was een katholieke Vlaamse krant die tussen 19 september 1937 en 10 mei 1939 in Brussel werd uitgegeven door de samenwerkende vennootschap De Beiaard. Lees meer , dat in het conflict tussen Gustaaf Sap Sap, Gustaaf Gustaaf Sap (1886-1940) was een invloedrijk en controversieel katholiek politicus, die op verschillende momenten in zijn leven een ministerpost bekleedde en vanaf 1929 tot zijn overlijden... Lees meer en Paul van Zeeland Van Zeeland, Paul Toen hoogleraar en bankier Paul van Zeeland (1893-1973) tussen 1935 en 1937 aan het hoofd stond van de Belgische regering, werden onder andere de taalwet in rechtszaken en een amnestiewet... Lees meer / Frans van Cauwelaert Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer de zijde van deze laatsten koos.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer werd Bekaert vanuit zijn hoedanigheid als regent van de Nationale Bank lid van de raad van beheer van de Emissiebank te Brussel en ondersteunde zo de zogenaamde ‘Galopin-doctrine’ die, in samenwerking met de bezetter, de Belgische economie zonder al te veel kleerscheuren  door de bezetting wilde loodsen. In de zomer van 1940 voerde hij gesprekken met de nieuwe Verdinaso Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer -leider Emiel Thiers Thiers, Emiel Emiel Thiers (1890-1981) was van 1925 tot 1932 provicieraadslid voor het Katholiek Vlaamsch Nationaal Verbond en van 1931 tot 1941 lid van de Raad van Leiding van het Verdinaso, waarvan h... Lees meer over een eventuele staatshervorming Staatshervorming Tussen 1970 en vandaag werden zes staatshervormingen doorgevoerd die België omvormden van een unitaire in een federale staat met drie gewesten, het Vlaamse, het Waalse en het Brussels Hoo... Lees meer . Zijn naam circuleerde ook als mogelijke minister in een eventueel te vormen nieuwe regering rond de op dat moment krijgsgevangen koning Leopold III. Bovendien ondernam de koning begin juli 1940,  via zijn kabinetschef Fredericq, een poging om Bekaert aan te laten stellen als commissaris-generaal voor de Administratie, een soort super-secretaris-generaal, die de vergaderingen van de secretarissen-generaal zou voorzitten en eventueel zelfs hun bevoegdheden kon overnemen. De koning wilde hiermee een vertrouwensman aan de top van de Belgische administratie plaatsen. Ook toen bleek dat het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer (VNV) zich verzette tegen de kandidatuur van Bekaert hield de koning zijn steun aan Bekaert vol. De Duitse Militärverwaltung loste het probleem op door op 2 augustus 1940 te beslissen dat er geen commissariaat-generaal voor de Administratie zou komen. Op 20 augustus 1940 sloot  Bekaert zich vervolgens aan bij  het zogenaamde ‘Centrum voor Politieke Studies’, dat onder leiding van Maurice Lippens Lippens, Maurice Graaf Maurice Lippens (1875-1956) was een Belgisch liberaal politicus, senator voor het arrondissement Gent-Eeklo en minister van onderwijs. Lees meer een blauwdruk opstelde voor een naoorlogs autoritair regime rond de koning en voor een economische herstructurering naar corporatistisch model. Op 1 december 1942 maakte hij nog deel uit van een delegatie die de koning trachtte te bewegen tot een stellingname inzake de verplichte tewerkstelling.

Naoorlog

Na de bevrijding voorzag Bekaert samen met de Kortrijkse industrieel Tony Herbert Herbert, Tony Tony Herbert (1902-1959) was een aanvankelijk radicaal Vlaams-nationalistische en vanaf medio jaren 1930 Belgischgezinde ingenieur en textielindustrieel met autoritaire opvattingen. Hij ... Lees meer dat de krant De Standaard in aanraking zou komen met de repressie Repressie Lees meer . Zij trachtten dit op te lossen door de naamloze vennootschap die de krant uitgaf over te nemen en  het blad naar een minder uitgesproken flamingantisch profiel te heroriënteren. Dit leidde op 8 november 1944 tot de oprichting van de naamloze vennootschap ‘De Gids’, die een tijdlang De Nieuwe Standaard De Nieuwe Standaard Lees meer uitgaf.

Begin jaren 1950 was binnen de economische elite in België een duidelijke verschuiving van de machtsverhoudingen merkbaar. De gevestigde elite, met name de traditionele holdings, kreeg tegenwind van een nieuwe, vaak pro-Amerikaanse elite, die zich vormde in opkomende industrieën als de petrochemie. In 1952 kwamen twee vertegenwoordigers van deze nieuwe groep aan het hoofd van het Verbond der Belgische Nijverheid (VBN): Leon Bekaert, toen voorzitter van Fabrimetal, en Roger de Staercke van Fabelta. Zij konden rekenen op steun binnen de Vlaamse elite en in Brusselse financiële kringen. De stroming rond Bekaert had binnen de Vlaamse vleugel van de CVP het pleit gewonnen van de stroming rond Herbert, die pleitte voor een corporatistische Corporatisme Het corporatisme was in het interbellum, vooral in de crisisjaren 1930, een wijdverspreid, maar tegelijk vaag alternatief maatschappelijk en politiek model. Na de Tweede Wereldoorlog zou ... Lees meer staatsordening geleid door een sterke regering. Bekaert was voor een doorgedreven liberalisering van het internationale handelsverkeer en werd hierbij gesteund door het heersende klimaat dat was ontstaan rond het Marshallplan.

In de jaren 1950 stond Bekaert (VBN), samen met August Cool ( ACV Algemeen Christelijk Vakverbond (ACV) Het Algemeen Christelijk Vakverbond (1912) is de overkoepelende organisatie van het christelijk syndicalisme in België. Lees meer ), Louis Major ( ABVV Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV) Het Algemeen Belgisch Vakverbond (ABVV) werd opgericht in 1945 en was de voortzetting van eerdere overkoepelende socialistische syndicale organisaties. Het ABVV paste vanaf de jaren 1960 ... Lees meer ) en Roger de Staercke (VBN) aan de top van het Belgische sociaaleconomische leven en was hij een van de gezichten van een bloeiend sociaal overleg, met als een van de hoogtepunten de ‘Gemeenschappelijke Verklaring over de Productiviteit’ (1954) of het zogenaamde ‘Productiviteitsprotocol’, waarin waarborgen werden vastgelegd in verband met arbeidsorganisatie en verdeling van de winsten. Productiviteit werd vanaf dan gezien als een symbiose van economische en sociale factoren. Deze strategische keuzes werden in belangrijke mate door Bekaert verder binnengeloodst bij de werkgevers van het VBN. Hij wordt gezien als een pragmaticus die volop de kaart trok van overleg en samenwerking met de werknemers.

Antoine Léon Bekaert overleed op 19 december 1961 in Zwevegem.