Blommaert, Philip M.

Philip Blommaert behoorde tot de lagere adel, droeg de titel jonkheer en was letterkundige, jurist en politicus. Als gevolg van zijn rijke afkomst kon hij zich onafhankelijk in het letterkundige en politieke leven bewegen. Dat een heer van zijn stand zich van de Nederlandse taal bediende en deze fervent verdedigde, was een zeldzaamheid. Dit maakte hem voor de ontluikende Vlaamse beweging een belangrijke figuur.

Blommaert werd geboren in de zomer van 1808 in Gent Gent Al in de 19e eeuw probeerden Vlaamsgezinde intellectuelen het gebruik van het Nederlands te bevorderen in een sterk verfranst Gent. Studentenverenigingen zoals 't Zal wel gaan hielpen daa... Lees meer , waar hij altijd zou blijven wonen. In de periode van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden studeerde hij er rechten aan de universiteit. Samen met de jonge literaire talenten Prudens van Duyse Van Duyse, Prudens Lees meer , Jan Wap Wap, Jan De Rotterdammer Jan Wap (1806-1866) heeft grote betekenis gehad voor de ontwikkeling van de Vlaamse letterkunde binnen het koninkrijk van Willem I. Lees meer en George Bergmann Bergmann, George George Bergmann (1805-1893) was advocaat en rechter te Mechelen en liberaal burgemeester van Lier. Hij was de vader van de auteur en polemist Anton Bergmann. Lees meer volgde hij in de Oost-Vlaamse stad colleges bij de Noord-Nederlandse hoogleraar Johannes Mathijs Schrant Schrant, Johannes Johannes Mathijs Schrant (1783-1866) was een katholieke priester, letterkundige en historicus uit Amsterdam. Hij werd door koning Willem I benoemd tot hoogleraar en rector aan de Rijksun... Lees meer . Aan dezelfde universiteit promoveerde hij in 1829 in de rechten, al zou hij zich daarna nooit als jurist profileren, maar des te meer als letterkundige en in mindere mate ook als liberale politicus.

Als reactie op de volledige verfransing van het openbaar bestuur van het nieuwe België publiceerde Blommaert in nauwe samenwerking met zijn boezemvriend Van Duyse het pamflet Aenmerkingen over de verwaerloozing der Nederduitsche tael (1832). De tekst is in feite een voortzetting van de Verhandeling op d’Onacht der moederlijke tael in de Nederlanden (1788) van Jan Baptist Verlooy Verlooy, Jan Baptist Jan Baptist Verlooy (1746-1797) was een Brusselse advocaat en activist die schatplichtig was aan verlichte Franse denkers en ijverde voor het gebruik van het Nederlands als officiële taal... Lees meer , die eveneens een pleidooi hield voor de invoering van het Nederlands in, onder andere, het openbaar bestuur. De teksten van Verlooy en Blommaert liggen in elkaars verlengde, temeer omdat zijn vroegere docent Schrant de verhandeling van Verlooy in 1829 opnieuw had uitgegeven, dus in de tijd dat Blommaert bij Schrant in de collegebanken zat. Nu het Nederlands na 1830 nauwelijks nog enige status genoot in het prille België, bracht Blommaert in zijn Aenmerkingen de Vlaamse grieven opnieuw onder de aandacht. Hij wees erop dat de Vlaamse bevolking in het nieuwe koninkrijk de meerderheid uitmaakte, dat de Nederlandse taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer volledig geschikt was als bestuurlijke en juridische taal en dat het gebruik ervan bijdroeg aan de volksbeschaving en nationale identiteit. Al gauw beschouwden Vlaamse literatoren als Maria Doolaeghe Doolaeghe, Maria Maria Doolaeghe (1803-1884) was een Vlaamse dichteres, die er aanvankelijk orangistische sympathieën op na hield, maar zich na de definitieve afscheiding in 1839 aansloot bij de Belgischg... Lees meer , Constant Serrure Serrure, Constant P. Constant Philippe Serrure (1805-1872) was een Gentse historicus, bibliofiel, numismaat, cultuurflamingant en filoloog. Hij was tevens hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Gent. Lees meer en Jan Frans Willems Willems, Jan Frans Jan Frans Willems (1793-1846), de “vader van de Vlaamse beweging”, was dichter, polemist, filoloog, tekstediteur en initiatiefnemer of lid van tal van academies en genootschappen in binne... Lees meer zijn tekst als een manifest voor de Vlaamse beweging.

Niet lang na deze bekende publicatie begon Blommaert samen met Serrure met de voorbereidingen van het eerste Vlaamse letterkundige tijdschrift na de Belgische omwenteling Belgische Revolutie De Belgische Revolutie is de naam van de opstand van 1830-1831 in de zuidelijke provincies van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden van koning Willem I. De opstand leidde tot de splits... Lees meer , de Nederduytsche Letteroefeningen Nederduitsche Letteroefeningen Nederduitsche Letteroefeningen was het eerste Nederlandstalige literaire tijdschrift dat na de Belgische omwenteling verscheen. Lees meer . Het was aan Blommaerts financiële vermogens en geestdrift te danken dat het tijdschrift er daadwerkelijk kwam. Hoewel het een zeer kort bestaan kende, was het van grote betekenis voor de Vlaamse letteren in die tijd en ook voor Blommaerts schrijverschap: hij schreef het voor een vijfde zelf vol. Eveneens droeg hij bij aan de redactie en financiële ondersteuning van onder andere het Belgisch Museum Belgisch Museum Het Belgisch Museum voor de Nederduitsche Tael- en Letterkunde en de Geschiedenis des Vaderlands was een filologisch en historisch tijdschrift dat in Gent verscheen tussen 1837 en 1846.... Lees meer , het Kunst- en Letterblad Kunst- en Letterblad Het Kunst- en Letterblad (1840-1845) was een tijdschrift dat van 1840 tot 1843 in Gent en daarna in 1844 en 1845 in Antwerpen verscheen. Het besteedde aandacht aan de Nederlandstalige lit... Lees meer en De Eendragt De Eendragt De Eendragt – vanaf 1864 als De Eendracht gespeld – was een algemeen cultureel tijdschrift dat in Gent verscheen van 1846 tot 1879. Het volgde de evolutie van de Vlaamse beweging op de vo... Lees meer .

Blommaert ondernam stappen in de politiek, die hem maar ten dele bevielen. Hij maakte onder andere deel uit van de gemeenteraad van Gent (1814-1824) en van de provincieraad van Oost-Vlaanderen (1816-1827), maar hij achtte zichzelf te zeer een kamergeleerde om het politieke werk goed te kunnen uitvoeren. In 1839 nam hij samen met Ferdinand Snellaert Snellaert, Ferdinand A. Ferdinand Augustijn Snellaert (1809-1872) was arts en filoloog, een van de leidende figuren van de jonge Vlaamse beweging en pleitbezorger voor culturele eenheid met Nederland. Lees meer het initiatief tot het Vlaamse petitionnement Petitionnement Lees meer , een politiek drukkingsmiddel om de culturele en taaleisen kracht bij te zetten. Dit petitionnement wordt als de eerste politieke daad van de Vlaamse beweging beschouwd.

Blommaerts literaire en filologische werk bleef niet achter. In het begin van de jaren 1840 publiceerde hij een hervertelling van de Edda en van het toen alom gevierde Nibelungenlied. In zijn Aloude geschiedenis der Belgen of Nederduitschers (1849) manifesteert Blommaert zich meer als geschiedkundige en beargumenteert hij met historische voorbeelden dat de Germaanse verwantschap al eeuwenoud is. Daarbij bestempelde hij de Belgische afscheiding in 1830 als een ramp voor de Nederlandse taal- en letterkunde ( orangisme Orangisme Het orangisme is de verzamelterm voor het verzet tegen de Belgische afsplitsing van het Koninkrijk der Nederland onder leiding van Willem I van Oranje. Lees meer ). Ook publiceerde hij twee werken over de geschiedenis van de Vlaamse rederijkers Rederijkerskamers De rederijkerskamers waren genootschappen die zich sinds de 15e eeuw toelegden op toneel en dichtkunst in de volkstaal. In de 18e en 19e eeuw speelden ze ook een belangrijke rol in de ver... Lees meer . Samen met Serrure schreef hij de Kronyk van Vlaenderen van 580 tot 1467 in twee delen en maakte hij een editie van De Grimbergse oorlog. In totaal publiceerde Blommaert maar liefst elf edities van historische teksten.

Naast zijn letterkundige, filologische en historische werk was Blommaert ook actief betrokken bij allerlei netwerken en genootschappen. Zo werd hij in het midden van de jaren 1840 lid van onder meer De Toekomst De Toekomst Lees meer , Het Heilig Verbond Het Heilig Verbond Het Heilig Verbond (1845-1846) was de benaming van een geheim politiek-letterkundig genootschap, dat aanvankelijk De Toekomst heette, en vooral zou strijden ten voordele van de Vlaamse za... Lees meer , het Vlaemsch Gezelschap Vlaemsch Gezelschap Het Vlaemsch Gezelschap was een culturele en politieke kring, in maart 1846 in Gent opgericht door Frans Rens, Ferdinand Augustijn Snellaert, Philip Marie Blommaert en Jacob Frans Hereman... Lees meer en de Maetschappy der Vlaemsche Bibliophilen Maetschappy der Vlaemsche Bibliophilen De Maetschappy der Vlaemsche Bibliophilen was een Gentse vereniging van filologen en historici, in 1839 opgericht door onder meer Philip M. Blommaert en Constant P. Serrure. Lees meer (waarvan hij tot zijn dood secretaris zou blijven), in 1849 was hij een van de organisatoren van het Nederlandsch Letterkundig Congres Nederlandse Congressen De Nederlandse Congressen waren gemeenschappelijke (culturele) ontmoetingen van Vlamingen en Nederlanders in Vlaanderen en Nederland die met onderbrekingen werden georganiseerd sinds 1849... Lees meer in zijn geboortestad Gent en in 1851 een stichtend lid van het Willemsfonds Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer . In 1860 werd Blommaert lid van de prestigieuze Académie royale de Belgique.