Delbeke, Juliaan

Persoon

Juliaan Delbeke (1859-1916) was een gevierd spreker, kunstliefhebber en katholiek politicus. Als volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Roeselare en als voorzitter voor de Katholieke Vlaamse Kamergroep maakte hij zich hard voor de vernederlandsing van het onderwijs en het leger.

Volledige voornaam
Julius Edouardus
Geboorte
Torhout, 15 januari 1859
Overlijden
Roeselare, 11 februari 1916
Suggestie
Citeren
Leestijd: 3 minuten

Juliaan Delbeke raakte tijdens zijn studies aan het Klein Seminarie van Roeselare Klein Seminarie van Roeselaere Klein Seminarie van Roeselaere In het Klein Seminarie van Roeselare, opgericht in 1806, liepen tal van belangrijke figuren uit de Vlaamse beweging school of gaven er les (Gezelle, Verriest, Rodenbach). In 1875 ontstond... Lees meer (1873-1879) nauw betrokken bij de blauwvoeterij Blauwvoet De Blauwvoet werd sinds 1875 een van de meest vertrouwde symbolen van de Katholieke Vlaamse Studentenbeweging en de Vlaamse beweging. Het was ontleend aan Concience’s De Kerels van Vlaan... Lees meer . Toen hij in Leuven geneeskunde ging studeren, werd hij medestichter en eerste voorzitter van de Westvlaamsche Gilde Westvlaamsche Gilde De Westvlaamsche Gilde werd opgericht op 20 oktober 1873 door de Brugse seminaristen Amaat Vyncke en Zeger Maelfait. Ze lanceerde in 1875 de Almanak voor de leerende jeugd van Vlaanderen ... Lees meer (1880). In 1882 stichtte hij samen met Emiel Lauwers Lauwers, Emiel Lauwers, Emiel Emiel Lauwers (1858-1921) was actief in het Leuvense studentenleven. Hij werkte mee aan verschillende tijdschriften: onder andere De Vlaamsche Vlagge, Kwaepenninck en Onze Vlaamsche Wekke... Lees meer een maandblad over Vlaamse kunst en Vlaamse beweging met de titel Onze Vlaamsche Wekker Onze Vlaamsche Wekker Onze Vlaamsche Wekker Onze Vlaamsche Wekker was een Vlaamsgezind studentenblad dat tussen 1882 en 1887 verscheen in Leuven en West-Vlaanderen. Het ging uit van West-Vlaamse studenten aan de Leuvense universite... Lees meer . En ook tijdschriften als De Tassche De Tassche De Tassche (1881) was een studentenmaandblad, uitgegeven in Leuven door West-Vlaamse studenten van de tweede blauwvoetgeneratie. Het kan worden beschouwd als een voortzetting van Albrecht... Lees meer en Kwaepenninck Kwaepenninck Kwaepenninck was een katholiek West-Vlaams studententijdschrift, 1881 (3 nummers), 1889 (1 nummer). Het blad stelde in cassante taal de tegenwerking aan de kaak die de West-Vlaamse Kathol... Lees meer konden op zijn vaak satirische bijdragen rekenen. De meeste van deze initiatieven vertoonden een West-Vlaams particularistisch trekje. In mei 1886 was hij medestichter van de Vlaamsche Strijdersbond Vlaamsche Strijdersbond Lees meer met onder anderen Emiel de Visschere De Visschere, Emiel Emiel de Visschere (1861-1910) engageerde zich tijdens zijn Leuvense studietijd in de katholieke Vlaamsgezinde scholieren- en studentenbeweging. Nadat hij zich in Brugge als advocaat had ... Lees meer , Victor Lambrecht Lambrecht, Victor Advocaat Victor Lambrecht (1864-1948) was actief in het daensisme, sloot zich tijdens de Eerste Wereldoorlog aan bij het activisme en collaboreerde als lid van het Vlaamsch Nationaal Ver... Lees meer , Hendrik Priem Priem, Hendrik Hendrik Priem (1869-1954) was een jurist die tijdens zijn studententijd in Leuven erg actief was in de Vlaamse studentenbeweging en de West-Vlaamse scholierenbeweging. Ook na zijn studies... Lees meer , Seraf Lambreghts Lambreghts, Seraf Lambreghts, Seraf De katholieke flamingant Seraf Lambreghts (1867-1912) was burgemeester van Vorst-Kempen. Voor de Vrije Katholieke Vlamingen was hij in 1906 kandidaat bij de parlementsverkiezingen. ... Lees meer , August Laporta Laporta, August Laporta, August August Laporta (1864-1919) speelde een belangrijke rol in de katholieke Vlaamse studentenbeweging van het aartsbisdom Mechelen voor de Eerste Wereldoorlog. Hij was hoofdredacteur van De S... Lees meer , Adelfons Henderickx Henderickx, Adelfons Henderickx, Adelfons Adelfons Henderickx (1867-1949) was een Antwerpse katholieke volksvertegenwoordiger. Tijdens de Eerste Wereldoorlog engageerde hij zich in het activisme en tijdens het interbellum in het ... Lees meer , Adolf Pauwels Pauwels, Adolf Pauwels, Adolf Adolf Pauwels (1864-1902) was tijdens zijn jonge jaren erg actief in de katholieke flamingantische scholieren- en studentenbeweging. Als advocaat en als politicus zette hij zich nadien vo... Lees meer en Raf Verhulst Verhulst, Raf Verhulst, Raf Raf Verhulst (1866-1941) was een Vlaamsgezinde schrijver, journalist en docent, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een prominente rol opeiste in het activisme. Lees meer .

Enkele maanden later keerde Delbeke terug naar Roeselare om er zich te vestigen als arts. Via de gemeentepolitiek kwam hij in contact met Ferdinand Callebert met wie hij samen zou werken om het cultuuraanbod in Roeselare op een hoger niveau te tillen. Hij raakte dan ook snel opgenomen in het sociaal-culturele leven van die stad en werd in 1892 voorzitter van de Vlaamsgezinde lettergilde De Vriendschap De Vriendschap De Vriendschap De Vriendschap (1844-1944) was een flamingantische letterkundige vereniging in Roeselare, die zich bekommerde om het gebruik en de ontwikkeling van de ‘Vlaamse moedertaal’. Lees meer . Vanaf 1895 zetelde hij in de Roeselaarse gemeenteraad, later werd hij schepen.

In 1904 werd Delbeke katholiek volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Roeselare. Hij zou zich voornamelijk op twee vlakken verdienstelijk maken. Ten eerste pleitte hij, zoals hij ook al in de gemeentepolitiek had gedaan, voor een verbetering van de sociale situatie van de arbeidersklasse. De enige mogelijke weg was volgens hem het omvormen van de corporatistische gilden tot volwaardige arbeidersverenigingen (zie: Corporatisme Corporatisme Het corporatisme was in het interbellum, vooral in de crisisjaren 1930, een wijdverspreid, maar tegelijk vaag alternatief maatschappelijk en politiek model. Na de Tweede Wereldoorlog zou ... Lees meer ). Bij verschillende interpellaties in de Kamer verdedigde hij het oprichten van vakbonden. Op 21 februari 1911 sprak hij zich bijvoorbeeld openlijk uit voor een democratische en sociaal aanvaardbare oplossing voor een sociaal conflict in Ingelmunster.

Ook de Vlaamse problematiek, zijn tweede bekommernis, benaderde hij meestal vanuit zijn sociaal-economische dimensie. Hij was een duidelijke voorstander van het wetsvoorstel- Edward Coremans Coremans, Edward (1835-1910) Coremans, Edward (1835-1910) Edward Coremans (1835 – 1910) was een Antwerpse advocaat en politicus van de Meetingpartij. Hij was de politieke vader van de eerste taalwetten. Van 1872 tot 1900 gold hij als de politiek... Lees meer over de vernederlandsing van het vrij middelbaar onderwijs. Toch vond hij het Vlaamse belang ondergeschikt aan de eenheid van de katholieke partij Katholieke partij Katholieke partij De katholieke partij, later CVP (vanaf 1945) en CD&V (vanaf 2001) speelde een cruciale rol in de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De partij had een belangrijk aandeel in onder m... Lees meer , wat zijn houding vaak dubbelzinnig maakte. Hij was een van de promotoren van de Rodenbachhulde in Roeselare in 1909 (zie: Rodenbachfeesten Rodenbachfeesten Rodenbachfeesten De Rodenbachfeesten is de verzamelnaam voor verschillende huldemanifestaties ter nagedachtenis van Albrecht Rodenbach. Lees meer ) en steunde in 1911 het wetsvoorstel van Louis Franck Franck, Louis Franck, Louis De inzet van Louis Franck (1868-1937) voor de vernederlandsing van het middelbaar onderwijs en de Gentse universiteit bracht hem rond 1910 op het hoogtepunt van zijn Vlaams-liberale roem.... Lees meer , Edward Anseele Anseele, Edward Anseele, Edward Edward Anseele (1856-1938) was een Gents socialist en lag in 1885 mee aan de basis van de Belgische Werkliedenpartij. Hij was decennialang een van de tenoren van het socialisme in België.... Lees meer , August Huyshauwer Huyshauwer, August Huyshauwer, August Auguste Huyshauwer (1862-1926) was een journalist en katholiek politicus. Hij zetelde in de Kamer en was lid van de Vlaamsche Katholieke Kamergroep, tot hij er in 1913 gedwongen werd onts... Lees meer en Jan Persoons Persoons, Jan Persoons, Jan De Lokerse arts Jan Persoons (1863-1924) lag mee aan de basis van een sociaalvoelend liberalisme dat tot vandaag een belangrijke pijler vormt van de Lokerse liberale partij. Als volksvert... Lees meer omtrent de vernederlandsing van de Gentse universiteit. Eerder, in 1907, behoorde Delbeke tot de tweede hogeschoolcommissie Vlaamse Hogeschoolcommissies Van 1896 tot de realisatie ervan in 1930 organiseerden vijf opeenvolgende hogeschoolcommissies het studiewerk over en de propaganda voor de vernederlandsing van de Gentse universiteit. Zo... Lees meer . Zijn aandacht binnen de Vlaamse ontvoogdingsstrijd ging dus in de eerste plaats naar het onderwijs Onderwijs Lees meer , maar ook de vernederlandsing van het leger Leger Leger De taalkwestie speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van het Belgische leger. Als een van de weinige echt nationale instellingen was het leger een brandpunt van diverse sociaal-p... Lees meer kon op zijn sympathie rekenen. Omdat hij geen moeite had met de idee dat de Belgische natie een politieke eenheid vormde met twee organisch samenlevende nationaliteiten steunde hij de taalwetten van 1913-1914. Zijn uitstraling bezorgde hem bovendien in 1913 het voorzitterschap van de Katholieke Vlaamsche Kamergroep Katholieke Vlaamsche Kamergroep Lees meer . Met het begin van de Eerste Wereldoorlog verdween echter ook zijn invloed.

Naast zijn politieke carrière ontwikkelde Delbeke ook een belangrijke literaire activiteit. Als collegestudent schreef hij al, samen met Emiel Lauwers en Camiel Marichal, het historisch drama Karel de Goede, Graaf en Martelaar. In 1904 bekwam hij de tweede prijs voor toneelkunde van de stad Antwerpen. Ook talrijke artikels in onder andere het letterkundig Roeselaars maandblad Nieuwe Wegen zijn van zijn hand afkomstig. Hij was bovendien een gewaardeerd redenaar en een markant kunstliefhebber.

Werken

– De Brugsche Metten (1887).
– De Mandelstad (1903).
– De Gypten in Vlaanderen (1910).

Literatuur

– E. Reynaert, De letterkunde te Roeselare, 1956.
– M. de Bruyne, Delbeke, Julius Eduardus, in: NBW, dl. 3, 1968.
– J. Devogelaere, Kroniek van de gilde en de sociale beweging te Roeselare voor wereldoorlog 1, 1980.
– H. van Velthoven, De Vlaamse kwestie 1830-1914. Macht en onmacht van de Vlaamsgezinden, 1982.
– R. Vanlandschoot, Joris Lannoo, drukker en uitgever, 1984.
– G. Verbeke, Een eeuw 'De Vriendschap'. Een eeuw Vlaamse Beweging in Roeselare, 1994.

Suggestie
Citeren

1973: Romain Vanlandschoot (pdf)

1998: Claude Duhamel (pdf)

2023: Johan Strobbe

Databanken

Inhoudstafel