Katholieke Jongeren Vredesactie (KJVA)

Organisatie
Etienne Van Neygen (2023, ongewijzigd), Etienne Van Neygen (1998, aanvulling)
Afkorting
KJVA
Alternatieve naam
Katholieke Jongeren Vredes-Aktie
Oprichting
1931
Stopzetting
1941
Leestijd: 2 minuten

Vlaams-Nederlandse katholieke pacifistische organisatie (1931-1941).

Op 1 mei 1931 opgericht door West-Vlaamse katholieke leden van de neutrale Vlaamsche Jongeren Vredes-Aktie Vlaamsche Jongeren Vredes-Aktie (VJVA) Vlaamsche Jongeren Vredes-Aktie (VJVA) Lees meer (VJVA). Zij meenden dat in het klimaat van de jaren 1930 in West-Vlaanderen geen neutrale actie meer mogelijk was. Spil was de onderwijzer Medard Matthijs. De KJVA kreeg de steun van Frans Daels Daels, Frans Daels, Frans Frans Daels (1882-1974) vormde de spil van de Vlaamsgezinde organisaties aan het IJzerfront en groeide in het interbellum als voorzitter van het IJzerbedevaartcomité en voorvechter van N... Lees meer , André Demedts Demedts, André Demedts, André André Demedts (1906-1992) was een Vlaamsgezinde auteur, voordrachtgever en inspirator van literaire organisaties. Zo werd hij in Vlaanderen een belangrijke cultuurdrager. Demedts gold bov... Lees meer en Gerard Walschap Walschap, Gerard Walschap, Gerard Gerard Walschap (1898-1989) was een Vlaamse auteur. Lees meer . In augustus 1931 werd gestart met het maandblad Vredes-Actie. Vanaf 1932 was er een zusterafdeling in Nederland met een eigen redactie.

Op basis van een restrictieve interpretatie van de katholieke leer inzake oorlogsrecht verwierp de KJVA de mogelijkheid van een rechtvaardige oorlog. Zij liet zich daarbij inspireren door de katholieke theologen Franziskus Stratmann, Franz Keller en vooral Johannes Ude. Als geestelijke leiders traden op de paters Mattheus Schroons en André Behaeghe en in de periode 1935-1937 abt Alfons van Assche Van Assche, Alfons Van Assche, Alfons Alfons van Assche (1891-1945) was als dom Modest abt van de Sint-Pietersabdij van Steenbrugge. Hij was tijdens het interbellum geestelijk leider van de Katholieke Jongeren Vredesactie. Hi... Lees meer .

Na een radicaal begin werd in de eerste jaren terughoudend geschreven over dienstweigering Dienstweigering Dienstweigering Van het eind van de jaren 1920 tot het midden van de jaren 1930 weigerden een aantal Vlaamse jongeren hun militaire dienstplicht te vervullen uit protest tegen de taalverhoudingen in Belg... Lees meer . Vooral de druk van de kerkelijke overheid, die de dienstweigering als een subversieve beweging zag, maar ook de Vlaams-nationale richting die de dienstweigering uitging, zullen waarschijnlijk verantwoordelijk geweest zijn voor deze voorzichtige opstelling. Vanaf 1934, toen August van Humbeeck meewerkte, werden opnieuw openlijk principiële gewetensbezwaarden (vooral katholieke) gesteund. Van 1935 tot 1937 zou deze kwestie de belangrijkste aanleiding worden voor een conflict met als protagonisten de radicaal pacifistische Albert Eyckerman Eyckerman, Albert Albert Eyckerman (1915-1998) was een Vlaamsgezinde, pacifistisch georiënteerde militant bij achtereenvolgens de Katholieke Jongeren-Vredes-Aktie en het VOS, die onder meer instond voor de... Lees meer en de meer gematigde Maurits van den Broeck. De eerste strekking haalde het. Van Assche, die ook een vermaning kreeg van het aartsbisdom, trok zich terug.

Met het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders Verbond VOS (VOS) Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer en de VJVA werd vaak samengewerkt, minder met de Socialistische Anti-oorlogsliga. Ook met kleine Engelse en Deense katholiek pacifistische bewegingen groeiden eind jaren 1930 samenwerkingsverbanden. Het maandblad Vredes-Actie werd in februari 1940 verboden. Juridisch gezien werd de KJVA pas opgeheven in 1941 en omgevormd tot het Berten Fermont Fermont, Berten Fermont, Berten Berten Fermont (1911-1933) was een student ingenieurswetenschappen die bekendheid verwierf door zijn dienstweigering om overwegend anti-Belgische redenen. Na zijn dood werd hij een martel... Lees meer -Herdenkingscomité.

Literatuur

– B. Govaerts, Berten Fermont, 1972.
– R. Cardoen, Het probleem van de dienstweigering tussen de twee wereldoorlogen, RUG, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1977.
– R. Vanlandschoot, Michiel Vandekerckhove. Leven en werk, 1980.
– M. Lamot, Voorgeschiedenis en ontstaan van pacifistische pacifisten, 1984.
– A. Smits, Dom Modest Van Assche. Kersten en Vlaming, 1986.
– E. Truyens (red.), Huldeboek Nestor Gerard-Ward Hermans, 1987.
– A.E. Eyckerman, 'De Vlaamse dienstweigeraars tussen de twee wereldoorlogen', in Jaarboek Vlaamse Beweging (1987).
– H.F. Jespers, 'Dienstweigering', in De Vos (28 december 1987 – 10 maart 1989).
– E. van Neygen, Wegbereiders. Portretten van Vlaamse pacifisten, 1990.
– L. Vandeweyer, 'Katholieke Vredesactie in bedreigd België', in R. Burggraeve, J. de Tavernier en L. Vandeweyer, Van rechtvaardige oorlog naar rechtvaardige vrede. Katholieken tussen militarisme en pacifisme in historisch-theologisch perspectief, 1993.

Suggestie
Citeren

1973: Albert Eyckerman (pdf)

1998: Etienne Van Neygen (pdf)

2023: Etienne Van Neygen

Inhoudstafel