Langohr, Maurits
Maurits Langohr (1909-1990) was een Vlaamsgezinde katholieke advocaat, universiteitsdocent en magistraat. In de jaren 1930 manifesteerde hij zich als aanhanger van de ‘revolutie van rechts’ en als sympathisant van de Nieuwe Orderegimes in Italië en Duitsland.
Nico Van Campenhout (2026), Luc Vandeweyer (1998). Langohr, Maurits. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-007812.
Studietijd
Maurits Langohr doorliep de humaniora aan het Klein Seminarie van Sint Truiden
Klein Seminarie van Sint-Truiden Lees meer , waar hij lid was van Utile Dulci
Utile Dulci Utile Dulci (1845) was een Vlaamsgezind literair genootschap voor jongeren, dat tot in de jaren 1940 actief was binnen het Kleinseminarie van Sint-Truiden. Lees meer . Tegelijk engageerde hij zich in het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond
Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer . Vervolgens studeerde hij van 1927 tot 1931 theologie aan de pauselijke universiteit Gregoriana in Rome. In 1932 behaalde Langohr via de centrale examencommissie het diploma van kandidaat in de rechten. Van 1932 tot 1935 studeerde hij aan de Leuvense universiteit, waar hij de diploma’s behaalde van doctor in de rechten en kandidaat geschiedenis. Daarna vestigde hij zich als advocaat in Antwerpen.
Langohr was bestuurslid van de Leuvense afdeling van het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond (KVHV) Lees meer en werkte mee aan haar blad Ons Leven
Ons Leven Ons Leven (1888) is een Leuvens studententijdschrift en het blad van het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond (KVHV). Lees meer . In 1933 richtte hij mee het Hoogstudentenverbond voor Katholieke Actie Hoogstudentenverbond voor Katholieke Actie (HVKA) Het Hoogstudentenverbond voor Katholieke Actie (HVKA) (1933 - circa 1965) was een studentenvereniging voor universitaire Katholieke Actie (KA) met als tijdschrift Universitas. Lees meer op, waarvan hij een tijdlang voorzitter was. Hij was voor deze functie aangezocht door de Leuvense vicerector Karel Cruysberghs
Cruysberghs, Karel De Antwerpse priester Karel Cruysberghs (1891-1976) speelde als algemeen proost van het Jeugdverbond voor Katholieke Actie een rol als bemiddelaar in het conflict met het AKVS eind jaren ... Lees meer .
Radicalisering en Nieuwe Orde
In de loop van de jaren 1930 ontpopte Langohr zich als een adept van de Revolution von Rechts en sympathiseerde hij voluit met de Nieuwe Orde-regimesin Italië en Duitsland. In 1934 publiceerde hij de monografie De fascistische staat. Wording, beginselen, instellingen, verhouding tot de katholieke kerk. Afgezien van een paar kritische kanttekeningen evalueerde hij deze beweging globaal bijzonder waarderend. Twee jaar later berichtte hij in het Rechtskundig Weekblad
Rechtskundig Weekblad Het Rechtskundig Weekblad (1931-…) is een juridisch tijdschrift dat initieel voornamelijk gericht was op het stimuleren van de rechtswetenschap in de Nederlandse taal. In de naoorlogse pe... Lees meer positief over de discriminerende en antisemitische
Antisemitisme Lees meer justitie in nazi-Duitsland (1935-1936, pp. 1537-1542). In 1937 bracht Langohr het boek Recht en ras in het nieuwe Duitschland uit, waarvan de toonzetting zonder meer pro-nazistisch en racistisch was. Datzelfde jaar trad hij in Antwerpen toe tot de antisemitische organisatie Volksverwering
Volksverwering Volksverwering was een Vlaamse – vooral Antwerpse – antisemitische en nationaalsocialistische organisatie, die bestond van 1937 tot 1944. Lees meer .
Concentratie
Op 8 maart 1936 werd in Brussel het Katholiek Vlaamsch Oud-Hoogstudentenverbond Katholiek Vlaams Oud-Hoogstudentenverbond (KVOHV) Het Katholiek Vlaamsch Oud-Hoogstudentenverbond (KVOHV) (1886-1951) was een beweging van oud-hoogstudentenbonden die als Vlaamsgezinde drukkingsgroep optrad. De meeste leden waren oudgedi... Lees meer (KVOHV) heropgestart. Langohr nam er het secretariaat van op zich voor de provincie Antwerpen. Hij schreef ook voor Nieuw Vlaanderen
Nieuw Vlaanderen (1934-1944) Nieuw Vlaanderen (1934-1944) had als uitgangspunt de eentaligheid van Vlaanderen. Door zijn federalistische stellingname midden jaren 1930 was het blad radicaler dan de katholieke partij ... Lees meer , het officieuze ledenblad van deze flamingantische drukkingsgroep die pleitte voor samenwerking tussen katholieke Vaamsgezinden en Vlaams-nationalisten. In een bijdrage over ‘Volksverweer en Volkstelling’ (1938, nr. 38, p. 1) stelde hij ‘de gaafheid van ons volkswezen’ en het ‘vleesch en bloed van ons volksbestaan’ tegenover de bedreiging ervan door ‘ziektehaarden, vreemde kankers en parasieten’. Vanaf 1939 maakte Langohr deel uit van het hoofdbestuur van het KVOHV. Op 7 november 1937 sprak hij op het eerste congres van Vlaamsche Arbeidsorde
Vlaamsche Arbeidsorde Vlaamsche Arbeidsorde (1936-1941) werd opgericht onder de leiding van Victor Leemans als een corporatistische organisatie die in theorie de rexistische vakbonden en het Vlaamsch Nationaal... Lees meer over ‘Macht en recht in de nieuwe staatsopvatting’. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1938 kandideerde Langohr in Antwerpen zonder succes op de lijst van het Vlaamsch Volksblok, een samenwerkingsverband van het Vlaamsch Nationaal Verbond
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer , een aantal katholieke flaminganten en enkele middenstanders. Langohr situeerde zich in wat Bruno de Wever
De Wever, Bruno Historicus Bruno de Wever (1960) is een specialist van de geschiedenis van het Vlaams-nationalisme en van de Tweede Wereldoorlog. Hij weegt sinds de jaren 1980 op het debat over het oorlo... Lees meer omschreef als ‘het moeilijk af te bakenen gebied tussen Vlaams-nationalisme en katholicisme’. Op 26 mei 1939 stemde hij mee met de meerderheid van de leden van de Vlaamse Conferentie der Balie te Antwerpen Vlaamse Conferentie van de Balie van Antwerpen Lees meer , die besloot dat Joodse advocaten voortaan uitgesloten waren van lidmaatschap.
De Tweede Wereldoorlog en daarna
Van 1941 tot 1944 doceerde Langohr aan de rechtsfaculteit van de Gentse universiteit. Hij verving er hoogleraar Paul Maurice Orban Orban, Maurice Paul Maurice Orban (1889-1977) was hoogleraar rechten aan de Gentse universiteit en politicus voor eerst de katholieke partij en later de Christelijke Volkspartij (CVP). Hij was zowel Vla... Lees meer , die door de Duitse bezetter op non actief was gesteld vanwege kritische uitlatingen over (het rechtssysteem in) nazi-Duitsland. Langohr publiceerde tijdens de oorlogsjaren zowel in Het Juristenblad
Het Juristenblad Het Juristenblad (1941-1944) werd opgericht als vervanger van het Rechtskundig Weekblad. Het blad hield zich op in de collaboratiesfeer en ijverde voor een hervorming van het Belgisch rec... Lees meer als in het Rechtskundig Tijdschrift voor België.
Na de Tweede Wereldoorlog
Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer werd Langohr als advocaat een tijdlang geschorst door de tuchtraad van de Antwerpse balie, een sanctie die werd bevestigd door het Hof van Beroep in Brussel. Vanaf 1972 was hij rechter bij de rechtbank van eerste aanleg in Antwerpen.
Werken
— Bijdragen in onder meer Ons Leven, Tijdschrift voor Economie en Sociologie en Nieuw Vlaanderen, Rechtskundig Weekblad, Het Juristenblad en Rechtskundig Tijdschrift voor België.
— De fascistische staat. Wording, beginselen, instellingen, verhouding tot de katholieke kerk, 1934.
— De Jeugd en de Politiek, in: Ons Leven, 26 november 1934.
— Het Tweede Rechtskundig Congres van het Derde Rijk , in: Rechtskundig weekblad, 1935-1936, pp. 1537-1542.
— Recht en ras in het nieuwe Duitschland, 1937.
— Het huwelijk naar kanoniek recht bewerkt voor België, Nederland en Kongo met vergelijkingselementen van burgerlijk recht, 1947.
Literatuur
— R. Victor, Schets ener geschiedenis van de Vlaamse Conferentie der Balie van Antwerpen 1885-1960, 1960.
— Br. de Wever, Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde. Het VNV 1933-1945, 1994.
— O. Boehme, Revolutie van rechts en intellectuelen in Vlaanderen tijdens het interbellum. Ideeënhistorische bijdragen, 2011.
— L. Saerens, Vreemdelingen in een wereldstad. Een geschiedenis van Antwerpen en zijn joodse bevolking (1880-1944), 2000.
— Br. de Wever, De Vlaamse beweging en de Antwerpse joden (1880-1940), in Wetenschappelijke Tijdingen, 2001, pp. 114-123.
— J. Verstraete, De Jodenvervolgingen en de Antwerpse balie: historische studie, 2001.
— O. Boehme, Greep naar de Markt. De sociaaleconomische agenda van de Vlaamse Beweging en haar ideologische versplintering tijdens het interbellum, 2008.
— J. Verstraete, Het grote verzwijgen. Een schets van het leven van Edgar Boonen, 2012.
— E. Zegers, Het ‘Rechtskundig Weekblad’ en de rechtspositie van vreemdelingen en joden, 1935-1940, masterscriptie Universiteit Antwerpen, 2014.
Nico Van Campenhout (2026), Luc Vandeweyer (1998). Langohr, Maurits. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2026. https://devb.be/id/per-007812.