De Nederlandsche Letterbond (1877-1879) was een Vlaamsgezind literair gezelschap in Brussel, dat de Vlaamse literatuur en taal wilde stimuleren.

Oprichting
november 1877
Stopzetting
1879
Leestijd: 2 minuten

In 1873 richtte Theophiel Coopman Coopman, Theophiel Coopman, Theophiel Theophiel Coopman (1852-1915) was een Vlaamsgezinde ambtenaar en letterkundige. Hij schreef zowel gedichten als geschiedkundige bijdragen over de Vlaamse beweging. Verder was hij stichter... Lees meer in Gent de Zetternamkring Zetternamkring De Zetternamkring (1873-1918) was een Gentse literaire vereniging, vernoemd naar de Antwerpse schrijver Eugeen Zetternam, die ijverde voor de rechten van het Nederlands in Vlaanderen. De ... Lees meer op, een apolitieke literaire vereniging met liberale inslag. Toen Coopman naar de Belgische hoofdstad verhuisde, wilde hij een Brusselse pendant oprichten. Daarom publiceerde hij in november 1877 een oproep om de Nederlandsche Letterbond te stichten. Het doel was de ‘ondersteuning en verheffing der Nederlandsche Letterkunde in al hare vakken.’ In dit verband wilde hij alle ‘Nederlandsche schrijvers verzamelen’, hun werk populariseren en de samenwerking tussen Noord-en Zuid-Nederland promoten.  

De ‘stichtingsvergadering’ vond plaats op zondag 24 november 1877. Coopman werd voorzitter, Isidoor Teirlinck Teirlinck, Isidoor Isidoor Teirlinck (1851-1934) was een Vlaamse onderwijzer en leraar, die literair actief was en zich bekwaamde in de volkskunde en de dialectologie. Samen met zijn zwager Reimond Stijns s... Lees meer , Victor van de Walle, Victor dela Montagne dela Montagne, Victor dela Montagne, Victor Victor dela Montagne (1854-1915) was een Vlaamse dichter, bibliofiel en ambtenaar. Lees meer en Reimond Stijns Stijns, Reimond Onderwijzer en schrijver Reimond Stijns (1850-1905) was zeer actief in het Vlaamse cultuurleven in Brussel. Hij is vooral bekend om zijn sociaal betrokken romans Arm Vlaanderen en Hard La... Lees meer vervolledigden het bestuur. In een brief schreef Coopman dat het doel van de vereniging de ‘ontslaving van het vlaamsche volk der middel zijner moedertaal’ was. Hij riep gemeentebesturen op om bibliotheken Openbare bibliotheken Openbare bibliotheken Openbare bibliotheken kennen een lange geschiedenis, die in de Zuidelijke Nederlanden teruggaat tot de 17de eeuw. Ze spelen een rol in de (stedelijke) leescultuur door op een laagdrempeli... Lees meer met Vlaamse literatuur te openen, en ‘vreemde’ boeken te weren.

Net zoals de Zetternamkring had de Nederlandsche Letterbond een uitgesproken liberaal karakter, zonder zich daarom met de partijpolitiek in te laten. De vereniging stuurde brieven naar liberale letterheren omdat zij ‘de zaaiers der goede en gezonde gedachten waren, de klaroenen die den vooruitgang des menschelijken geests aankondigen en de voorlichters waren der beschaving.’ Ook hield ze petities bij het ‘Nederlandsch sprekend gedeelte van België’ over de erbarmelijke staat van de Nederlandse taal Taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer , de premies voor letterkundigen en het dalende lezersaantal in Vlaanderen.

Begin 1879 telde de Nederlandsche Letterbond 34 leden, die wekelijks samenkwamen in een volksherberg in de buurt van Station Noord. Daar discussieerden ze over de Vlaamse letterkunde, kunst en de Vlaamse beweging.

Na 1879 is er geen informatie meer terug te vinden over de Nederlandsche Letterbond. Het gezelschap mag niet verward worden met de Nederlandschen Letterbond, een initiatief dat rond dezelfde periode werd gelanceerd op het 17de Nederlandsch Congres Nederlandse Congressen Nederlandse Congressen De Nederlandse Congressen waren gemeenschappelijke (culturele) ontmoetingen van Vlamingen en Nederlanders in Vlaanderen en Nederland die met onderbrekingen werden georganiseerd sinds 1849... Lees meer van Mechelen (1879). 

Literatuur

— De Eendracht, 1877, nr. 19, p. 147.
— De Eendracht, 1877, nr. 21, p. 164.
— De Toekomst, 1878, nr. 22, p. 64.
— De Vlaamsche Kunstbode, 1878, nr. 8, p. 146.
— De Vlaamsche Kunstbode, 1878, nr. 8, p. 334.
— Letter-en kunstkritiek, in: Nederlandsche Dicht-en Kunsthalle, 1878, nr. 1, p. 186.
— L. Baekelmans, Theophiel Coopman, in: Jaarboek van de KVATL, 1946, pp. 7-51.
— R. Vervliet, De literaire manifesten van het fin de siècle in de Zuidnederlandse periodieken 1878-1914, Gent, Rijksuniversiteit Gent, 1982.
— G. Draye, Laboratoria van de natie. Literaire genootschappen in Vlaanderen 1830-1914, Nijmegen, 2009.

Suggestie
Citeren

2025: Dries Van Thielen

Inhoudstafel