Coopman, Theophiel

Theophiel Coopman was de zoon van de bakker Pieter Coopman en Constance Vandenbruiere. In 1875 trouwde hij met Maria Dillens in Elsene. Samen zouden ze twee kinderen krijgen.

Coopman doorliep de humaniora aan het Atheneum van Gent, waar hij les kreeg van de bekende letterkundige Max Rooses Rooses, Max Max Rooses (1839-1914) was kunsthistoricus en directeur van het Plantin-Moretusmuseum en als letterkundige actief in de Vlaamse beweging. Lees meer . Later zouden hij en Rooses nog samenwerken in het kader van Coopmans’ tijdschrift Dicht- en Kunsthalle Nederlandse Dicht- en Kunsthalle Lees meer .

Ambtenaar

Na zijn opleiding verhuisde Coopman van Gent Gent Al in de 19e eeuw probeerden Vlaamsgezinde intellectuelen het gebruik van het Nederlands te bevorderen in een sterk verfranst Gent. Studentenverenigingen zoals 't Zal wel gaan hielpen daa... Lees meer naar Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer . Hij werkte er eerst als bediende bij een aannemer, vervolgens als boekhouder bij een handelsmaatschappij.

Uiteindelijk werd Coopman ambtenaar (hoofd van de vertaaldienst) bij het ministerie van spoorwegen, waar hij het tot bestuursopziener schopte. In zijn periode als ambtenaar werd hem regelmatig gevraagd of hij Nederlandstalige letterkundigen aan een betrekking kon helpen.

Zetternamkring

Rond 1873 stichtte de jonge Coopman samen met Jan Boucherij Boucherij, Jan Onderwijzer Jan Boucherij (1846-1911) was medewerker, hoofdredacteur en uitgever van diverse Vlaamsgezinde tijdschriften. Ook was hij actief als letterkundige. Lees meer de Gentse Zetternamkring Zetternamkring De Zetternamkring (1873-1918) was een Gentse literaire vereniging, vernoemd naar de Antwerpse schrijver Eugeen Zetternam, die ijverde voor de rechten van het Nederlands in Vlaanderen. De ... Lees meer , een literaire vereniging die de Nederlandse taal Taal De ontwikkeling van het Nederlands vormde tot diep in de 20ste eeuw een fundamenteel aandachtspunt in de Vlaamse beweging. De wijze waarop het geschreven en gesproken Nederlands gehanteer... Lees meer wilde verdedigen, wars van enig politiek standpunt. Het nam niet weg dat de kring een uitgesproken liberaal en antikatholiek sentiment koesterde. In de woorden van Coopman: ‘Vlaamschgezind is vrygezind. En klerikalism zou nooit samengaan met flamingantism’.

Tijdens de bijeenkomsten van de Zetternamskring bespraken de leden de realistische literatuur Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer van onder meer Multatuli Douwes Dekker, Eduard Eduard Douwes Dekker (pseudoniem: Multatuli) (1820-1887) is in Vlaanderen vooral bewonderd door vrijzinnige Vlamingen met Groot-Nederlandse sympathieën. In 1867-1869 was hij in Vlaanderen... Lees meer , Emmanuel Hiel Hiel, Emanuel Emanuel Hiel (1834-1899) was een Vlaamse dichter en schrijver. Als radicaal-democratische, vrijzinnige flamingant speelde hij een belangrijke rol in het Vlaamsgezinde verenigingsleven in ... Lees meer en Domien Sleeckx Sleeckx, Domien Domien Sleeckx (1818-1901) was op meerdere vlakken een pionier in de Vlaamse emancipatiestrijd, in het bijzonder in de vernederlandsing van het onderwijs. Lees meer . Toen Coopman naar Brussel verhuisde, bood hij zijn ontslag aan.

Nederlandsche Letterbond

Coopman betreurde dat er geen Brussels equivalent van de Zetternamkring bestond. Om in deze lacune te voorzien, stichtte hij in 1878 samen met Isidoor Teirlinck Teirlinck, Isidoor Isidoor Teirlinck (1851-1934) was een Vlaamse onderwijzer en leraar, die literair actief was en zich bekwaamde in de volkskunde en de dialectologie. Samen met zijn zwager Reimond Stijns s... Lees meer , Victor van de Walle, Victor dela Montagne dela Montagne, Victor Victor dela Montagne (1854-1915) was een Vlaamse dichter, bibliofiel en ambtenaar. Lees meer en Reimond Stijns Stijns, Reimond Onderwijzer en schrijver Reimond Stijns (1850-1905) was zeer actief in het Vlaamse cultuurleven in Brussel. Hij is vooral bekend om zijn sociaal betrokken romans Arm Vlaanderen en Hard La... Lees meer de Nederlandsche Letterbon. Net zoals de Zetternamkring had deze vereniging een uitgesproken liberaal karakter, maar wilde ze zich niet inlaten met de (partij)politiek.

Coopman engageerde zich ook in andere Vlaamsgezinde Brusselse verenigingen. Zo was hij secretaris van het Willemsfonds Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer en trad hij op als algemeen secretaris (en bezieler) van het 29ste Taal-en Letterkundig Kongres te Brussel in 1907. Ook was Coopman sinds 1886 werkend lid en vanaf 1901 bestuurder van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL, 1886) is een instelling die zich in de loop van haar geschiedenis heeft ingezet zowel voor taalculturele, -wetenschappeli... Lees meer . In 1889 was hij lid van een flamingantische jury (samen met Jan van Droogenbroeck Van Droogenbroeck, Jan A. Jan Amandus van Droogenbroeck (1835-1902) was een Vlaamse dichter en prozaschrijver. Hij schreef vaak onder het pseudoniem Jan Ferguut. Lees meer en Julius Obrie Obrie, Julius Julius Obrie (1849-1929) was een Vlaamse jurist, hoogleraar en activist. Als Vlaamsgezinde jurist legde hij zich toe op de ontwikkeling van een Nederlandstalige rechtsspraak en rechtstaal... Lees meer ) die de opstelling van een ‘Nederlandsch-Fransche en Fransch-Nederlandsche woordenlijst van rechtstermen en –uitdrukkingen’ voorstelde. Uiteindelijk werden twee voorstellen ingediend, die echter niet aan de verwachtingen van de jury voldeden.

Dichter

Coopman debuteerde met de dichtbundel Lenteliederen (1876). Zijn tweede bundel, Gedichten en gezangen, volgde drie jaar later en kreeg een inleiding mee van Emmanuel Hiel Hiel, Emanuel Emanuel Hiel (1834-1899) was een Vlaamse dichter en schrijver. Als radicaal-democratische, vrijzinnige flamingant speelde hij een belangrijke rol in het Vlaamsgezinde verenigingsleven in ... Lees meer . Coopman droeg deze bundel op aan Max Rooses.

Samen met zijn goede vriend Victor dela Montagne dela Montagne, Victor Victor dela Montagne (1854-1915) was een Vlaamse dichter, bibliofiel en ambtenaar. Lees meer zette hij de schouders onder Dicht- en Kunsthalle, een vrijzinnig en liberaal tijdschrift gewijd aan poëzie. Verder gaven hij en Dela Montagne ook nog het literaire strijdschrift Taalstrijd hier en elders De Taalstrijd hier en elders De Taalstrijd hier en elders was een politiek getint maandblad met veel aandacht voor de taalproblematiek en de Vlaamse beweging. Het verscheen van 1 juni 1884 tot 1897 in Antwerpen en da... Lees meer (1878-1896) uit en publiceerden ze in 1880 de bloemlezing Onze dichters, een halve eeuw Vlaamsche poëzie.

In 1897 publiceerde hij een bundel met kindergedichten onder de titel Kinderlust, die onder meer vertaalde teksten van Robert Louis Stevenson bevatte. De Koninklijke Academie van België bekroonde Kinderlust met de J. de Keynprijs.

Coopman was populair bij toondichters. Karel Miry Miry, Karel Karel Miry (1823-1899) was muziekleraar, violist en dirigent. Hij componeerde tal van Nederlandstalige muziekstukken, waaronder De Vlaamse Leeuw. Lees meer , Gentil Antheunis Antheunis, Gentil Magistraat Gentil Antheunis (1840-1907) verwierf bekendheid als dichter en componist van Vlaamsgezinde liederen. Lees meer , Hendrik Waelput Waelput, Hendrik Hendrik Waelput (1845-1885) bouwde een carrière uit als dirigent en componist van Nederlandstalige muziekstukken. Hij toonde zich daarbij een adept van Peter Benoit en hield er ook zelf ... Lees meer en Florimond van Duyse Van Duyse, Florimond Florimond Van Duyse (1843-1910) ijverde als magistraat voor Nederlandstalige militaire rechtspraak. Ook verzamelde en bestudeerde hij oud-Nederlandse volksliederen. Verder componeerde hij... Lees meer zetten vele van zijn gedichten op muziek Muziek Lees meer , wat bijdroeg tot de bekendheid van zijn werk.

Geschiedenis van de Vlaamse beweging

Naast zijn literair werk publiceerde Theodoor Coopman uitvoerig over de geschiedenis van de Vlaamse beweging, onder meer over de vrijzinnige vereniging De Veldbloem De Veldbloem Lees meer waarvan hij zelf lid was.

Samen met Jan Broeckaert Broeckaert, Jan Jan Broeckaert (1837-1911) was historicus, linguïst, ambtenaar en griffier. Hij publiceerde verschillende taalkundige en historische werken, waaronder de tiendelige Bibliographie van den ... Lees meer schreef hij de tiendelige Bibliographie van den Vlaamschen taalstrijd (onvolledig), die tussen 1904 en 1914 verscheen (zie Historiografie Historiografie Lees meer ). In 1910 legde hij de laatste hand aan zijn Geschiedenis der Vlaamsche Letterkunde (met Lodewijk Scharpé Scharpé, Lodewijk Lodewijk Scharpé (1869-1935) was een taalkundige die aan het begin van de 20ste eeuw bijdroeg tot de vernederlandsing van de Leuvense universiteit. Na de Eerste Wereldoorlog zette hij zic... Lees meer als coauteur).