Pohlmann, Joachim
Joachim Pohlmann (1981) was achtereenvolgens woordvoerder van N-VA, kabinetschef van Vlaams minister van Cultuur Jan Jambon en kabinetschef van minister van Defensie Theo Francken. Daarnaast publiceerde hij drie romans en een non-fictieboek.
Dave Sinardet (2025). Pohlmann, Joachim. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-017666.
Joachim Pohlmann groeide op in het Kempense dorp Postel in een eerder progressief gezin van kleine middenstanders. Zijn Duitse familienaam dankte hij aan zijn Oostenrijkse grootvader van vaderszijde. Het was echter vooral zijn andere grootvader, een katholieke Vlaams-nationalist, die bij Pohlmann al tijdens zijn kindertijd de interesse voor het politieke debat aanwakkerde en hem in een Vlaams-nationalistische en rechts-conservatieve richting stuurde. Op zijn elfde richtte hij spelenderwijs een eigen partijtje op, maar vervolgens begon hij te militeren voor de Volksunie
Volksunie (VU) Tussen 1954 en 2001 bepaalde de Volksunie (VU) als Vlaams-nationalistische partij mee de politieke evolutie in België, van unitaire staat tot federaal koninkrijk. Ze groeide uit tot de tw... Lees meer . Als reactie tegen zijn libertaire opvoeding ontwikkelde hij naar eigen zeggen een spartaanse zelfdiscipline.
Tijdens zijn studies Politieke en Sociale Wetenschappen aan de KULeuven trok Pohlmann veel op met Matthias Diependaele
Diependaele, Matthias Matthias Diependaele (1979) is een Vlaams-nationalistisch politicus. Vanaf 2009 werd hij voor de N-VA verkozen in het Vlaams Parlement. Sinds 2019 maakt hij deel uit van de Vlaamse Reger... Lees meer , Theo Francken
Francken, Theo Theo Francken (1978) is een Vlaams-nationalistisch politicus voor N-VA. Hij fungeerde als staatssecretaris voor Asiel en Migratie in de regering Michel I (2014-2018) en is sinds februari ... Lees meer , Sander Loones en Sarah Smeyers, vaak in café Onder Den Toren. De banden die daarbij gesmeed werden zouden decennia later nog doorwerken binnen N-VA. In 2001 leerde hij na een LVSV
Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) Het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) is een Vlaamsgezinde liberale studentenvereniging die in 1930 werd opgericht in Gent, en ook afdelingen had in Brussel, Antwerpen en Leuven. He... Lees meer -debat Bart de Wever
De Wever, Bart Bart de Wever (1970) is een Vlaams-nationalistisch politicus. Hij is sinds 2004 voorzitter van de N-VA, die onder zijn voorzitterschap de grootste partij van België werd. Sinds 2013 is hi... Lees meer kennen, toen assistent bij de opleiding geschiedenis. Via De Wever kwam de intellectueel zoekende Pohlmann auteurs als Edmund Burke, Alexis de Tocqueville en Benedict Anderson op het spoor. Het emotionele, romantische nationalisme à la Albrecht Rodenbach
Rodenbach, Albrecht Albrecht Rodenbach (1856-1880) was een West-Vlaams studentenleider en dichter, die een sleutelrol speelde in het ontstaan van de Blauwvoeterij en de katholieke Vlaamse studentenbeweging. ... Lees meer dat hij initieel aanhing, stelde hij gaandeweg in vraag. In plaats daarvan omarmde hij een bredere conservatieve visie op het belang van identiteit. Naar eigen zeggen werd zijn denken het meest gevormd door de conservatieve en militaristische Duitse schrijver Ernst Jünger.
In 2006 vroeg De Wever hem om bij de N-VA
Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) De N-VA is op electoraal vlak de meest succesvolle Vlaams-nationalistische partij ooit en slaagde er ook in om de grootste Belgische partij te worden. Ze zit bijna 20 jaar in de Vlaamse R... Lees meer te komen werken. Naast medewerker op de studiedienst werd Pohlmann ghostwriter voor de speeches en columns van De Wever en groeide hij uit tot diens rechterhand en vertrouweling. Hij werd woordvoerder van de partij en bouwde het communicatieteam uit. Maar hij ging ook de inhoudelijke lijn van de N-VA mee bepalen en werd steeds meer beschouwd als huisideoloog. In de beginjaren behoorde hij ook tot het interne, radicale clubje VNV (Vlaams Nationale Vrienden) van Theo Francken.
In de periode van zijn woordvoerderschap werden sociale media almaar belangrijker en slaagde hij erin de ideeën en belangen van de N-VA ook via die weg op offensieve en vaak polariserende wijze uit te dragen. In 2018 was hij verantwoordelijk voor een harde sociale mediacampagne over het Marrakech-pact, die sterk aan de stijl van Vlaams Belang
Vlaams Blok / Vlaams Belang (VB) Vlaams Belang is een radicaal-rechtse Vlaams-nationalistische partij, die in 1978 ontstond onder de naam ‘Vlaams Blok’, als verkiezingskartel van de Vlaamse Volkspartij en de Vlaams Natio... Lees meer deed denken en zo de regering-Michel verder onder hoogspanning zette, enkele dagen voor haar val. Na enkele uren werd de campagne offline gehaald.
Ondertussen ontwikkelde Pohlmann zich ook als (roman)auteur. Hij schreef drie romans en het non-fictieboek Volk en elite (zie Literatuur
Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer ). Verder verzorgde hij vanaf 2014 vijf jaar lang een column in De Morgen, waarin hij er een sport van maakte om lezers tegen de haren in te strijken. Net zoals De Wever hekelde hij geregeld de erfenis van mei ‘68 en het zogenaamde cultuurrelativisme dat daaruit was gegroeid. Daarbij nam hij ook geregeld de cultuursector op de korrel, die naar zijn idee te zeer doordrongen was van een postmodern nihilisme en te afhankelijk was van subsidies.
Het was dan ook met argwaan en bezorgdheid dat in die sector eind 2019 het nieuws onthaald werd van Pohlmanns aanstelling tot kabinetschef van de minister van Cultuur Jan Jambon, wiens beleid kort daarvoor al veel weerstand had opgeroepen door ingrijpende besparingen. Pohlmann liet in zijn nieuwe functie echter de provocaties achterwege – hij stopte ook met zijn column – en probeerde het vertrouwen te winnen door luisterbereid gesprekken aan te gaan met vertegenwoordigers van de cultuursector. De besparingen werden teruggedraaid en aan het einde van de legislatuur was er zelfs ruimte voor extra middelen.
Het regeerakkoord toonde een focus op natievorming
Natievorming Dit artikel over natievorming focust op de verbeelding en vorming van België en Vlaanderen als nationale gemeenschappen. Daarbij wordt gekeken naar de politiek van natievorming vanwege de... Lees meer , wat tot uiting kwam via initiatieven als het virtueel Vlaams museum FAAM en de Canon van Vlaanderen
Canon van Vlaanderen De Canon van Vlaanderen (2023) is een door de Vlaamse Regering geëntameerd initiatief, dat de geschiedenis van het geografische gebied Vlaanderen belicht via 60 vensters over diverse maat... Lees meer . Maar de vrees van de cultuursector dat N-VA uit was op een Kulturkampf die de autonomie van de kunsten zou kortwieken om ze te instrumentaliseren voor haar rechtse Vlaams-nationalistische agenda maakte gaandeweg plaats voor opluchting. Van expliciete inhoudelijke sturing en bemoeienis was weinig sprake, tenzij soms via informele weg. Wel was het duidelijk dat de voorkeur bij N-VA eerder lag bij meer traditionele en prestigieuze kunstvormen. Toen hij in 2024 op een cultuurdebat in de Antwerpse Bourla gevraagd werd naar de in zijn ogen belangrijkste verwezenlijking van de legislatuur, verwees Pohlmann naar hoe cultureel erfgoed een stevige financiële injectie en een nieuw decreet had gekregen, alsook naar de versterking van het Topstukkenfonds.
Bij de vorming van de regering Diependaele nam Vooruit Vooruit Lees meer de bevoegdheid Cultuur over van N-VA, tot grote teleurstelling van Pohlmann, die in 2019 had laten verstaan slechts in twee bevoegdheden geïnteresseerd te zijn: cultuur of defensie. Omdat hij in 2018 al reservist was geworden bij het Belgisch leger
Leger De taalkwestie speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van het Belgische leger. Als een van de weinige echt nationale instellingen was het leger een brandpunt van diverse sociaal-p... Lees meer , kwam het niet als een grote verrassing dat Pohlmann begin 2025 kabinetschef Defensie werd bij zijn vroegere kompaan Theo Francken in de regering De Wever. Als gevolg van de ingrijpende geopolitieke evoluties kwam hij zo aan het roer van een van de meest zichtbare en budgettair plots rijkelijk bedeelde bevoegdheden.
Werken
— Altijd iets, Antwerpen, 2012.
— Een unie van het eigen, Antwerpen, 2016.
— Weesland, Gent, 2022.
— Volk en elite. De eeuwig weerkerende strijd om macht en waarom dat niet erg is, Gent, 2023.
Literatuur
— W. Hillaert en T. van Imschoot, De Ronde Tafel van Vlaanderen, 23 mei 2013, geraadpleegd op 6 oktober 2025, op: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2013/05/23/de-ronde-tafel-van-vlaanderen/
— T. Santens, ‘Er was eens een scheepswrak dat probeerde te varen’. Gemeenschap in de romans Altijd iets en Een unie van het eigen van Joachim Pohlmann, Universiteit Gent, masterproef, 2017-2018.
— J. Pohlmann, Dat greintje twijfel in elk van ons maakt democratie mogelijk, in: De Morgen, 4 december 2019.
— Wat moet cultuur in Vlaanderen?, verkiezingsdebat georganiseerd door Toneelhuis en Aria (Antwerp Institute for the Arts), 29 mei 2024, geraadpleegd op 6 oktober 2025, op: https://vimeo.com/952022750?share=copy
Dave Sinardet (2025). Pohlmann, Joachim. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2025. https://devb.be/id/per-017666.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
2025: Dave Sinardet