Raad van Vlaanderen (1931-1940)

Voorgeschiedenis

In het weekblad Vlaanderen Vlaanderen (1922-1933) Vlaanderen was een radicaal Vlaams-nationalistisch weekblad dat verscheen tussen 1922 en 1933. Het stond voor het grootste deel onder leiding van Robrecht de Smet en Josué de Decker. Het ... Lees meer (1922-1933) werd in de tweede helft van de jaren 1920 meermaals de oprichting gepropageerd en aangekondigd van een nieuwe Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer , een verwijzing naar de twee gelijknamige activistische Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer pseudoparlementen tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer . De in Nederland verblijvende voormalige activist Josué de Decker De Decker, Josué Classicus Josué de Decker (1879-1953) was tijdens de Eerste Wereldoorlog een kopstuk van het activisme en hoogleraar aan de vernederlandste Gentse universiteit. Daarna week hij uit naar N... Lees meer wilde dat dit via coöptatie samen te stellen organisme in de Vlaamse beweging, en in het bijzonder in het Vlaams-nationalisme, de inhoudelijke en strategische lijnen zou uitzetten en het hoogste gezag zou vertegenwoordigen. Een eerdere poging van hem en zijn radicale medestanders om het politieke Vlaams-nationalisme te sturen en er de leiding van op te nemen, het Verbond van Vlaamsche Nationalisten De Blauwvoet Verbond van Vlaamsche Nationalisten De Blauwvoet Het Verbond van Vlaamsche Nationalisten De Blauwvoet (1921-1922) ontstond in Nederland en had een antidemocratische inslag. Het initiatief stierf al snel een stille dood. Lees meer , was al kort na de oprichting in december 1921 verzand.

Ook in de late jaren 1920 beschikte De Decker over onvoldoende slagkracht en aanhang om zijn anti-Belgisch en antidemocratisch initiatief op de sporen te zetten. Hij viseerde niet het minst de democratische en pluralistische vleugel binnen de Frontpartij Het Vlaamsche Front (Frontpartij) Het Vlaamsche Front was een Vlaams-nationalistische partij, die werd opgericht in 1919 en ook bekend stond onder de couranter gebruikte officieuze benaming Frontpartij. Gesticht als een ... Lees meer , die in Antwerpen en op een aantal andere plaatsen electoraal nog van betekenis was. Dat terwijl in heel wat regio’s katholieke Vlaams-nationalistische partijtjes de dienst uitmaakten en het politieke Vlaams-nationalisme als geheel erg verdeeld en versplinterd was.

Aanloop en oprichting

In 1929 werd het geweer enigszins van schouder veranderd en werd de organisatie van ‘vrijwillige belastingbetalers voor Vlaanderen’ Offerwilligheid Offerwilligheid Offerwilligheid was een radicaal-flamingantische fondsenwervingsorganisatie die kortstondig bestond omstreeks 1930. Lees meer opgericht om geld bij elkaar te brengen. Na zijn vrijlating uit de gevangenis in januari van dat jaar begon August Borms Borms, August August Borms (1878-1946) speelde een prominente rol in de activistische collaboratie tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide nadien uit tot hét symbool van de amnestiebeweging, die een ... Lees meer effectief onderhandelingen over de stichting van een derde Raad van Vlaanderen. Op 15 maart 1931 kon die met hem als voorzitter van start gaan.

In de statuten werd gesteld dat ‘het innigste samengaan der gescheiden deelen van den Nederlandschen stam’ het ‘einddoel van het Vlaamsch Nationalisme’ diende te zijn. ‘Als aanvangsakte ter verwezenlijking van dit ideaal moeten de Vlaamsche nationalisten het zelfbeschikkingsrecht veroveren’, zo ging het verder. ‘De wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht over Vlaanderen’ moest ‘in handen van Vlamingen’ komen en ‘de betrekkingen tusschen het Vlaamsche Volk eenerzijds, en andere Volkeren of Staten anderzijds’ behoorden ‘door Vlamingen’ te ‘worden onderhouden en geregeld’. Hoewel een (con)federalistische Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer herstructurering in principe beantwoordde aan deze intenties, was het duidelijk dat de oprichters van de derde Raad van Vlaanderen de onafhankelijkheid van Vlaanderen voorstonden. 

Werking en beperkte impact

Politieke organisaties in de strikte zin van het woord waren in de derde Raad van Vlaanderen niet vertegenwoordigd en (verkozen) politieke mandatarissen konden er geen deel van uitmaken.

De derde Raad van Vlaanderen pretendeerde een overlegforum te zijn voor alle tendensen binnen het Vlaams-nationalisme, maar was de facto niet meer dan een praatclub met nauwelijks enige invloed of impact. De sterke aanwezigheid van (bekende) oud-activisten erin bevestigde dat de integratie van (de erfenis van) het activisme in het Vlaams-nationalisme ondertussen volkomen was.

In juli 1931 publiceerde de organisatie een Memorandum over de buitenlandsche politiek van België. Het Belgisch nationalisme en de politiek-militaire Belgisch-Franse samenwerking ( Frans-Belgisch Militair Akkoord Frans-Belgisch Militair Akkoord Lees meer ) werden er fel in gehekeld. Een kleine twee jaar later, op 20 juni 1933, rolde het eerste nummer van het maandblad Tijdingen van den Raad van Vlaanderen Tijdingen van den Raad van Vlaanderen Lees meer van de pers. Het blad bleef verschijnen tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en had vooral een documentair karakter.