Tolkowsky, Sam

Sam Tolkowsky emigreerde in 1897 vanuit het tsaristische Rusland naar Antwerpen, waar zijn familie een diamantzaak opende.

Het Antwerpse atheneum

Tolkowsky studeerde aan het Koninklijk Atheneum van Antwerpen, waar hij bevriend raakte met Victor Resseler Resseler, Victor Victor Resseler (1877-1955) was een Antwerpse boekhandelaar, journalist, uitgever en politicus van liberaal-vrijzinnige strekking. Lees meer en Lode Baekelmans Baekelmans, Lode Lode Baekelmans (1879-1965) was een Antwerpse schrijver en bibliothecaris. In 1933 werd hij de eerste conservator van het Museum van de Vlaamsche Letterkunde, nu het Letterenhuis, en werd... Lees meer en betrokken was bij Vlaamsgezinde initiatieven. In 1896 werd hij in deze school bestuurslid van de Vlaamsche Kring en correspondent van De Goedendag De Goedendag (1891-1940) Lees meer , het overkoepelende blad van de Vlaamsgezinde scholierenbonden uit het officieel middelbaar onderwijs. Tolkowsky signeerde zijn bijdragen met de initialen S.T. en kantte zich tegen het pangermanisme, dat zich toen bij sommigen flaminganten manifesteerde. Hij was tegelijk actief in Elck wat wils, de literaire kring van het Antwerpse atheneum. In het Antwerpse intellectueel-anarchistische tijdschrift Ontwaking Ontwaking Ontwaking (1896-1910) was een anarchistisch tijdschrift dat sympathiseerde met de Vlaamse beweging. Het blad kwam op voor de Vlaamse taal en de ‘in het volk gewortelde’ Vlaamse literatuur... Lees meer verzorgde hij een rubriek over natuurwetenschappen en publiceerde hij enkele novellen. Tolkowsky, die muziekliefhebber was en verstokt Wagneriaan, ontmoette in het milieu van de Koninklijke Vlaamse Opera Vlaamse Opera De Antwerpse Opera, nu bekend als Opera Ballet Vlaanderen (OBV), werd opgericht in 1893 met als doel een podium te bieden voor nieuwe Vlaamse opera’s en Nederlandse vertalingen van gevest... Lees meer operazangeres en actrice Anna Kennes (1876-1928), met wie hij op 30 mei 1905 in het huwelijk trad.

De Eerste Wereldoorlog en het interbellum

Tolkowsky en zijn gezin verbleven tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer in Londen. Hij was ondertussen een welstellende diamantair en verloor geleidelijk het contact met de Vlaamse beweging. Sporadisch steunde hij nog initiatieven van vroegere vrienden als Baekelmans. In 1930 vroeg Arthur Cornette Cornette, Arthur Arthur Cornette (1852-1907) was een Vlaamsgezinde liberaal. Hij lag aan de basis van de loge Marnix van Sint-Aldegonde, waar het Nederlands vanaf het begin de voertaal was. Lees meer hem om financiële ondersteuning voor het tijdschrift De Kunst der Nederlanden (1930-1931). Tolkowsky ondersteunde ook jonge kunstschilders, net als de Koninklijke Vlaamse Opera en de Koninklijke Nederlandse Schouwburg Koninklijke Nederlandse Schouwburg (KNS) De Koninklijke Nederlandse Schouwburg (KNS) (1853-1998) in Antwerpen gold lange tijd als het belangrijkste Nederlandstalige theatergezelschap van België. In 1998 ging de KNS op in het Ton... Lees meer .

In 1922 was Tolkowsky secretaris van het Huldigingscomiteit Bernard Tokkie Tokkie, Bernard Bernard Tokkie (1867-1942), een Antwerpenaar van Joodse origine, was operazanger en -directeur. Hij engageerde zich ook in de Vlaamse beweging. Lees meer , naar aanleiding van de 55ste verjaardag van deze operazanger en -directeur. Hij en zijn echtgenote frequenteerden ook de Antwerpse theaterzaal 'Volksgebouw', die werd beheerd door de plaatselijke afdeling van de Belgische Werkliedenpartij Belgische Werkliedenpartij (BWP) Lees meer .

Vanaf 1911 was Tolkowsky bestuurslid en van 1920 tot 1931 voorzitter van de Antwerpse Beurs voor Diamanthandel. Van 1920 tot 1930 was hij achtereenvolgens secretaris, schatbewaarder en vicevoorzitter van de Centrale, een in 1920 onder impuls van Nico Gunzburg Gunzburg, Nico Nico Gunzburg (1882-1984) was een Vlaamsgezinde rechtsgeleerde en criminoloog, die in 1923 benoemd werd aan de Rijksuniversiteit Gent. Lees meer opgerichte Antwerpse Joodse weldadigheidsorganisatie. In september 1922 was hij betrokken bij de tournee van de Joodse theatergroep Wilner-Truppe, die onder meer optrad in de Koninklijke Nederlandse Schouwburg Koninklijke Nederlandse Schouwburg (KNS) De Koninklijke Nederlandse Schouwburg (KNS) (1853-1998) in Antwerpen gold lange tijd als het belangrijkste Nederlandstalige theatergezelschap van België. In 1998 ging de KNS op in het Ton... Lees meer en in Vlaams-nationalistische kringen enthousiast werd onthaald.

Tolkowsky werd omstreeks 1930 financieel zwaar getroffen door de beurscrisis.