Vlaams Onderwijscentrum Brussel (VOC)

Het Vlaams Onderwijscentrum Brussel werd op 16 mei 1967 opgericht als vereniging zonder winstoogmerk, onder anderen door de Antwerpse burgemeester Lode Craeybeckx Craeybeckx, Lode Lode Craeybeckx (1898-1976) was een socialistische politicus, die zich in zijn jeugd engageerde in het activisme tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel hij later afstand nam van het radic... Lees meer , minister Hendrik Fayat Fayat, Hendrik Hendrik Fayat (1908-1997) was een Vlaamsgezinde socialistische jurist, hoogleraar en politicus, die medio jaren 1960 aan de basis lag van de Rode Leeuwen, een zelfstandige Nederlandstalig... Lees meer , Aelbrecht Peerenboom Peerenboom, Aelbrecht Lees meer en Aloïs Gerlo Gerlo, Aloïs Aloïs Gerlo (1915-1998) was een Vlaamsgezinde communist en later socialist, die tijdens de jaren 1960 en 1970 een leidinggevende rol vertolkte in de niet-partijpolitieke Vlaamse beweging ... Lees meer .

Context en oprichting

Craeybeckx, bezorgd om de situatie van de Nederlandse taal in Brussel Brussel In de geschiedenis van de Vlaamse beweging speelde Brussel een unieke rol vanwege haar hoofdstedelijke functies, economische aantrekkingskracht en als symbool van verfransing, die zich v... Lees meer , lanceerde in 1967 een campagne ter ondersteuning ervan. Hij riep een conferentie van Vlaamsgezinde burgemeesters van de Antwerpse agglomeratie samen, die een motie aannamen waarin scherp geprotesteerd werd tegen de Brusselse taaltoestanden. Deze motie werd onder invloed van Craeybeckx ondertekend door 700 Vlaamse burgemeesters. Dit initiatief vormde een belangrijke stimulans voor de oprichting van het VOC dat een politiek en levensbeschouwelijk heterogeen gezelschap bij elkaar bracht, afkomstig uit verschillende verenigingen: Davidsfonds Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer , August Vermeylenfonds August Vermeylenfonds (AVF) Het August Vermeylenfonds, een socialistisch geïnspireerde, Vlaamsgezinde cultuurvereniging, werd opgericht in 1945. Lees meer , Willemsfonds Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer , Vlaamse Toeristenbond – Vlaamse Automobilistenbond Vlaamse Automobilistenbond (VAB) Lees meer (VTB-VAB), Bond van Grote en van Jonge Gezinnen Bond van Grote en Jonge Gezinnen (BGJG) Gezinsbond (1921-), tot februari 2002 nog Bond van Grote en van Jonge Gezinnen (de Bond), is een sociaal-culturele vereniging ter verdediging van het gezin. Door te wegen op het beleid en... Lees meer , Vlaams Economisch Verbond Vlaams Economisch Verbond (VEV) Het Vlaams Economisch Verbond (VEV) is een Vlaamsgezinde belangengroep en patronale organisatie, die werd opgericht in 1926. Tijdens het interbellum zette het VEV zich in voor algemeen ec... Lees meer , Verbond van de Vriendenkringen van de Rijksscholen en het Verbond van het Nederlandstalige Onderwijs.

Volgens de oprichtingsstatuten wilde het VOC het Nederlandstalig onderwijs promoten en verdedigen in en rond het arrondissement Brussel-Hoofdstad. Dit doel werd in 1988 verruimd tot het verstevigen van de band tussen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werd opgericht in 1989. Het wordt bestuurd door de Brusselse Hoofdstedelijke Raad en de Brusselse regering. Lees meer en de Vlaamse Gemeenschap Vlaamse Gemeenschap De Vlaamse Gemeenschap (1980) is een van de drie gemeenschappen in België (naast de Franse en Duitstalige Gemeenschap) die bevoegd is voor de zogenaamde ‘persoonsgebonden aangelegenheden’... Lees meer . Het VOC bekritiseerde de onverschilligheid van Vlaanderen aangaande Brussel, die volgens de vereniging sterk was toegenomen. Om de band tussen Brussel en Vlaanderen te versterken, gaf het VOC sinds 1995 het driemaandelijks tijdschrift VOC-nieuws uit, dat in heel Vlaanderen verspreid werd.

Het permanente secretariaat onder leiding van Gijs Garré Garré, Gijs De Vlaamsgezinde jurist, ambtenaar en bedrijfsleider Gijs Garré (1932-2004) stond vanaf april 1968 aan het hoofd van het permanente secretariaat van het Vlaams Onderwijscentrum Brussel (V... Lees meer startte zijn werkzaamheden op 1 april 1968. Het voorzitterschap werd tot 1972 waargenomen door Karel Gryseels Gryseels, Karel Karel Gryseels (1920-2000) was een wiskundige en bestuurder van meerdere organisaties: Bond van Grote en van Jonge Gezinnen, Vlaams Onderwijscentrum Brussel en het Contact- en Cultuurcent... Lees meer , waarna Y. Bützler-Vanneste en later Frans Schellens de fakkel overnamen.

Financiering en samenwerking met de NCC

Voor de financiering van de organisatie werd aanvankelijk beroep gedaan op een aantal Vlaamse gemeentebesturen, onder de door Craeybeckx gelanceerde slogan "één frank per inwoner". Ook de provinciebesturen verschaften financiële steun, naast de giften van Vlaamse verenigingen en particulieren. In 1972 bedroegen de totale inkomsten 3.000.000 frank. Dat jaar werd echter een wet gestemd die de ondergeschikte besturen verbood financiële steun te verschaffen aan verenigingen in een ander taalgebied. Deze maatregel ontnam het VOC haar voornaamste bron van inkomsten. Craeybeckx mobiliseerde daarop de grote Vlaamse verenigingen, die via een parlementaire actie een regeling wisten te bekomen: vanaf 1973 ontving het VOC een jaarlijkse subsidie van het ministerie van onderwijs en permanente vorming. Daarnaast blijft de vereniging een beroep doen op privé-giften en sponsoring.

Op 11 december 1973 ondertekende het VOC samen met de Agglomeratieraad voor het Plaatselijk Sociaal-Cultureel Werk (APSKW), de Agglomeratieraad van de Nederlandstalige Jeugd (ANBJ) en het Contact- en Cultuurcentrum Brussel Contact- en Cultuurcentrum Brussel (CCC) Lees meer een protocolakkoord met de Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie (NCC) Vereniging opgericht naar aanleiding van de grondwetsherziening van 1970, geïnstalleerd op 9 augustus 1972 en bedoeld als ondersteuning van de Vlaamse aanwezigheid in Brussel. Lees meer (NCC). Dit betekende dat de NCC en het VOC nauwer gingen samenwerken. De NCC nam de financiële last van de VOC-promotiecampagne op zich, opdat het VOC zich meer kon toeleggen op de inhoudelijke verbetering van het onderwijs. In 1974 werd de raad van beheer uitgebreid met vertegenwoordigers van het rijks-, het provinciaal, het gemeentelijk en vrij gesubsidieerd onderwijs, naast afgevaardigden van de APSKW en de ANBJ. In 1978 volgde een nieuwe uitbreiding, ditmaal met vertegenwoordigers van het Karel Bulsfonds Karel Bulsfonds Het Karel Bulsfonds was een Vlaams-nationalistisch georiënteerd en vooral op Brussel gericht cultuurfonds, dat bestond van 1975 tot het begin van de jaren 1990. Het lag mee aan de basis v... Lees meer en van de Vereniging Algemeen Nederlands Vereniging Algemeen Nederlands (VAN) De Vereniging Algemeen Nederlands (VAN) ontstond in 1978 als opvolger van de Vereniging voor Beschaafde Omgangstaal (VBO-1947). In 2002 ging de organisatie op in het Algemeen-Nederlands V... Lees meer .

Activiteiten

De activiteiten van het VOC waren velerlei. Prioritair stond de informatieverschaffing: het VOC gaf naast diverse brochures elk jaar een Gids der Nederlandstalige Scholen in Brussel- Hoofdstad uit. Gestart als een klein krantje, groeide deze gids snel uit tot een uitgebreid boekwerk, waarin een overzicht van de Brusselse onderwijswereld werd gegeven. In 1992 (25ste uitgave) werd de gids uitgebreid met een overzicht van het Vlaamse gemeenschapsleven en het sociaal-cultureel aanbod en werd de titel gewijzigd in Gids voor het Nederlandstalig Onderwijs te Brussel. Een ander bekend initiatief waren de affichecampagnes in de Brusselse metro (1969-1975). Sinds 1994 verspreidde het VOC ook een brochure in de lagere scholen over het secundair onderwijs.

De kwalitatieve verbetering van het Nederlandstalig onderwijs was naast de informatieopdracht een tweede belangrijke doelstelling. Het VOC organiseerde in dat verband openluchtklassen en diverse pedagogische uitstappen, en ondersteunde gelijkaardige initiatieven van andere verenigingen.

Ten slotte speelde het VOC ook de rol van vertegenwoordiger van het Nederlandstalig onderwijs in Brussel en verdedigde het zo de belangen ervan bij de bevoegde instanties. Sinds de jaren 1990 organiseerde het VOC studiedagen en symposia omtrent het probleem van de taalverwerving in scholen en stimuleerde het wetenschappelijk onderzoek (in samenwerking met de Vrije Universiteit Brussel). Daartoe worden jaarlijks uitgebreide scholentellingen op touw gezet.

Opheffing

In 1970 ontving het VOC de eerste grote prijs van de Orde van den Prince Orde van den Prince (OvdP) De Orde van den Prince, opgericht in 1955-1956, is een Vlaams-Nederlands genootschap dat zich op diverse wijzen en via uiteenlopende bedrijvigheden inzet voor de Nederlandse taal en cultu... Lees meer en de Visser-Neerlandia Prijs Visser-Neerlandiaprijs De Visser-Neerlandiaprijzen worden sinds 1955 uitgereikt door de Vlaams-Nederlandse culturele organisatie het Algemeen-Nederlands Verbond en hebben betrekking op de gebieden cultuur, maat... Lees meer , in 1983 de Jozef van Overstraeten Van Overstraeten, Jozef Lees meer prijs van de VTB-VAB.

Het VOC leunde nauw aan bij de Vlaamse Gemeenschapscommissie Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) De Vlaamse Gemeenschapscommissie is het overheidsorgaan dat in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de bevoegdheden van de Vlaamse Gemeenschap waarneemt en de belangen van de Nederlandstal... Lees meer (VGC): het ontving zowel toelagen als bijzondere opdrachten van de VGC, VOC-directeur Garré was voorzitter van de adviescommissie onderwijs binnen de VGC en in september 1997 werd in opdracht van de VGC binnen het VOC een Nascholingscentrum Brussels Hoofdstedelijk Gewest opgericht waarbinnen alle onderwijsnetten vertegenwoordigd waren.

In 2002 werd het VOC ontbonden en nam de VGC - Directie Onderwijs de taken over. Sinds 2008 worden de doelstellingen en opdrachten van het VOC op initiatief van de VGC uitgedragen door het Onderwijscentrum Brussel (OCB).