De Flamingant

Publicatie

De Flamingant (1889-1894) was een Vlaamsgezind liberaal weekblad onder leiding van Alfons Prayon-van Zuylen.

Volledige titel
De Flamingant
Periode
22 september 1889 -
november 1894
Leestijd: 3 minuten

De Flamingant was een vrijzinnig liberaal weekblad, dat verscheen van 22 september 1889 tot november 1894. Het droeg aanvankelijk als ondertitel ‘vrijzinnig weekblad’ en vanaf 1893 ‘tolk van de Vlaamsche Volkspartij’ (VVP). Hoofdredacteur was Alfons Prayon-van Zuylen Prayon-Van Zuylen, Alfons Prayon-Van Zuylen, Alfons Jurist en publicist Alfons Prayon-van Zuylen (1848-1916) was een vrijzinnige en progressieve flamingant, die zich zowel engageerde in het (Brusselse) liberale flamingantisme als in de sam... Lees meer , die samen met Lambert Goffin Goffin, Lambert Lambert Goffin (1840-1898) was actief in het Brusselse liberale en Vlaamsgezinde milieu. Hij gaf de eerste Nederlandstalige redevoering in de Brusselse gemeenteraad en zocht toenadering t... Lees meer en Maurits Josson Josson, Maurits Josson, Maurits Maurits Josson (1855-1926) was een liberale Brusselse jurist die ijverde voor de vernederlandsing van het openbare leven. Tijdens de Eerste Wereldoorlog vervulde hij een trekkersrol binne... Lees meer ook de nodige fondsen bijeenbracht. Andere redacteurs waren Theophiel Coopman Coopman, Theophiel Coopman, Theophiel Theophiel Coopman (1852-1915) was een Vlaamsgezinde ambtenaar en letterkundige. Hij schreef zowel gedichten als geschiedkundige bijdragen over de Vlaamse beweging. Verder was hij stichter... Lees meer en Alfred de Smet De Smet, Alfred Jurist en dichter Alfred de Smet (1853-1918) ijverde voor de culturele en taalkundige toenadering tot Nederland, bekritiseerde het taalparticularisme en waarschuwde voor het pangermanisme... Lees meer , beiden betrokken bij de liberale volksmaatschappij De Veldbloem De Veldbloem De Veldbloem was een Vlaamse en vrijzinnige vereniging die in 1852 in Brussel werd opgericht. Aanvankelijk was het een literair genootschap, nadien kwam er een politieke oriëntatie. In 18... Lees meer . De Flamingant was de opvolger van het gematigd liberale Flandria Flandria Flandria Flandria (1885-1889) was het tijdschrift van de Liberale Bond in Brussel. Het blad steunde de Vlaamse beweging. Lees meer (1885-1889), de spreekbuis van de Liberale Vlaamsche Bond Liberale Vlaamsche Bond van Brussel Lees meer .

Politiek en ideologisch profiel

De Flamingant stelde zich ten doel ‘de drie gesels van Vlaanderen’ te bestrijden: ‘verfransing, verpaapsing en centralisatie’. Het blad droeg aanvankelijk een uitgesproken belgicistisch stempel en nam stelling tegen de bestuurlijke scheiding van België België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer . Vanaf de vierde jaargang positioneerde het zich echter negatiever ten aanzien van Wallonië, voornamelijk als reactie op een opkomend Waals antiflamingantisme (zie Waalse beweging Waalse beweging Waalse beweging De Waalse beweging ontstond op het einde van de 19e eeuw en heeft zijn wortels in een culturele, politieke en taalkundige dimensie. Ze was verdeeld in verschillende stromingen, waarvan de... Lees meer ). Net zoals Flandria nam het blad een pro-Germaans standpunt in.

Wat een aantal concrete Vlaamse eisen betrof, bouwde het weekblad enerzijds voort op haar voorganger. Anderzijds illustreerde De Flamingant hoe het 'neutrale' liberale flamingantisme naar het progressisme evolueerde door aandacht te besteden aan sociale en economische Economie Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer thema’s. Het blad verdedigde algemeen stemrecht met evenredige vertegenwoordiging als politiek en algemeen verplicht onderwijs als sociaal-cultureel emancipatiemiddel. Het pleitte bovendien voor een minimumloon, een sociale zekerheid, een beperking van het aantal werkuren per dag en pensioenuitkeringen. Ook stond De Flamingant niet afkerig tegenover een rudimentaire verzorgingsstaat die bescherming bood aan ‘hen die geene middelen bezitten’.

VVP en onenigheid

Toen Josson en een aantal andere jonge intellectuelen in 1892 een Vlaamsche Volkspartij Vlaamsche Volkspartij (VVP) De Vlaamsche Volkspartij (1892) was een Brusselse progressieve en liberale partij. Ze streefde naar vervlaamsing en democratisering van het openbare leven. Electoraal bleef het succes uit... Lees meer (VVP) oprichtten, leidde dat tot een schisma binnen de redactie van De Flamingant De Flamingant De Flamingant De Flamingant (1889-1894) was een Vlaamsgezind liberaal weekblad onder leiding van Alfons Prayon-van Zuylen. Lees meer . Prayon-van Zuylen, die zich later dat jaar bij de VVP voegde, wilde met het blad een – feitelijke, geen statutaire – band onderhouden met de liberale partij, terwijl Josson en zijn medestanders (leden van de studentenvereniging Geen Taal, Geen Vrijheid Geen Taal Geen Vrijheid Geen Taal Geen Vrijheid Geen Taal Geen Vrijheid is de kenspreuk en tot einde van de jaren 1940 de roepnaam van de Vlaamse studentenkring van de Brusselse universiteit. Lees meer ) de absolute neutraliteit wilden bewaren. Josson verliet de redactie van De Flamingant en richtte het weekblad Schild en Vriend Schild en Vriend Schild en Vriend Schild en Vriend (1892-1893) was het weekblad van de Brusselse Vlaamsche Wacht. Lees meer op.

Archief

– :

Literatuur

– L. Jansegers, Onmachtpositie van het Brusselse liberale flamingantisme (1884-1895), in: Taal en Sociale Integratie, 1982, dl. 4, pp. 107-135.
– L. de Walsche, De verhouding van etnische en civiele elementen in het discours van de Vlaamse en de Waalse Beweging, Universiteit Gent, onuitgegeven masterthesis, 2008.
– S. van den Bossche, De nalatenschap van een literaire duizendpoot. Over de heimatschrijver Omer Wattez (1857-1935), in: Wetenschappelijke Tijdingen, jg. 82, 2013, nr. 4, pp. 328-350.
– K. Humbeeck, Cyriel Buysses kritiek van de Vlaamse Beweging of de politieke betekenis van de roman ’n leeuw van Vlaanderen (1900), in: Wetenschappelijke Tijdingen, 2017, nr. 1, pp. 5-59.
– L. Wils, Van de scholierenbeweging, via de landdagbeweging, naar een volksbeweging? Pol De Mont (1857-1931), in: Wetenschappelijke Tijdingen, 2019, nr. 1, pp. 37-62.

Suggestie
Citeren

1973: Romain Vanlandschoot (pdf)

1998: Machteld De Metsenaere (pdf)

2024: Dries Van Thielen

Databanken

Inhoudstafel