Janson, Paul-Emile

Paul-Emile Janson was de zoon van de progressieve liberaal Paul Janson en Anna-Augustine Amoré. Aan het Atheneum in Brussel werd hij bevriend met Henri Jaspar Jaspar, Henri Henri Jaspar (1870-1939) was een Brusselse katholieke politicus die een oplossing wilde voor de Vlaamse kwestie. Lees meer , die samen met hem rechten ging studeren aan de Université Libre de Bruxelles. Janson behaalde op twintigjarige leeftijd zijn diploma met grote onderscheiding. In mei 1893 trouwde hij met Léa Ferron, met wie hij drie kinderen kreeg.

Advocaat

Op aanraden van zijn vader deed Janson na zijn studies stage aan de balie in Antwerpen om er Nederlands te leren bij Jan van Rijswijck Van Rijswijck, Jan De liberaal Jan van Rijswijck (1853-1906) was burgemeester van Antwerpen. Zijn inzet voor de rol van het Nederlands in de lokale politiek en het verenigingswezen alsook zijn volksgezinde ... Lees meer . Hij kreeg de taal niet onder de knie, maar kwam zo in Antwerpen in contact met de Vlaamse beweging.

Janson werd advocaat en verwierf bekendheid in zowel burgerlijke zaken als strafzaken. Toen hij samen met Jaspar de verdediging van prinses Louise inzake de erfenis van Leopold II op zich nam, wist hij met zijn pleidooi de hele zaal te beroeren.

Politieke carrière

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer wierp Janson zich op als een van de leidende figuren van het Nationaal Hulp- en Voedingscomité. Op 11 november 1918 maakte hij samen met onder anderen Edward Anseele Anseele, Edward Edward Anseele (1856-1938) was een Gents socialist en lag in 1885 mee aan de basis van de Belgische Werkliedenpartij. Hij was decennialang een van de tenoren van het socialisme in België.... Lees meer de eisen van het bezette land bekend aan koning Albert I van Saksen-Coburg, Albert I Koning Albert I (1875-1934) werd aan de vooravond van en tijdens de Eerste Wereldoorlog geconfronteerd met een radicaliserende Vlaamse beweging. De communautaire kwestie groeide daardoor ... Lees meer in Loppem. Janson weigerde echter een ministerpost in de eerste naoorlogse regering (het kabinet Delacroix) en werd stafhouder van de balie te Brussel.

Janson was achtereenvolgens volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Doornik-Ath (1910-1912 en 1914-1935) en gecoöpteerd senator (1935-1936). Hij was meermaals minister (landsverdediging, februari-september 1920; justitie, november 1927-juni 1931 en oktober 1932-juni 1934; eerste minister, november 1937-mei 1938; buitenlandse zaken, januari 1939-februari 1939; justitie, april 1939-september 1939 en januari 1940-oktober 1940). In 1931 werd Janson minister van staat. Als liberaal leider volgde hij een onafhankelijke koers die door zijn partij niet werd gewaardeerd. Vooral zijn houding inzake de schoolkwestie, het alcoholprobleem en de Vlaamse kwestie werd hem kwalijk genomen. Zo stond hij bij de Franstalige liberalen bekend als Vlaamsgezind. Door enkele toegevingen aan de Vlamingen meende hij de Belgische eenheid te kunnen versterken.

Janson was in 1920 minister van landsverdediging toen het Frans-Belgisch Militair Akkoord werd getekend. Het akkoord stuitte op hevig verzet van Vlaamse katholieken ( Frans van Cauwelaert Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer ) en socialisten ( Emile Vandervelde Vandervelde, Emile Emile Vandervelde (1866-1936) was een socialistische partijleider en politicus die een vooraanstaande rol speelde in de Vlaamse vraagstukken van zijn tijd. Lees meer ), en zou in 1936 opgezegd worden.

Als minister van justitie verzette Janson zich in 1928 tegen volledige amnestie Amnestie Lees meer . Na de oorlog had hij Armand Wullus Wullus, Armand Armand Wullus (1893-1969) publiceerde na de Eerste Wereldoorlog als tegenstander uitgebreid over de Flamenpolitik en het activisme. Lees meer financieel geholpen met zijn publicaties tegen het activisme Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer . Maar Janson nam niettemin, tegen zijn eigen partij in, een welwillende houding aan bij de totstandkoming van de zogenaamde Uitdovingswet Uitdovingswet Lees meer (1929). Hij verzette zich in eerste instantie tegen de vernederlandsing van de Gentse universiteit Universiteit Gent (UGent) Lees meer , maar in 1930 veranderde hij van standpunt. In maart 1930 legde hij in de Kamer een wetsontwerp neer voor de regeling van het taalgebruik in gerechtszaken Gerecht Lees meer . Voor burgerlijke rechtbanken en rechtbanken van koophandel in Vlaanderen moest het proces in het Nederlands gevoerd worden als de verweerder in een Vlaamse gemeente woonde. Het zou nog tot 15 juni 1935 duren voor een sterk geamendeerde versie van deze wet werd aangenomen. De wet van 1932 op het taalgebruik in het lager Lager onderwijs De ‘taalstrijd’ in Vlaanderen is op het niveau van het lager onderwijs minder problematisch verlopen dan op dat van het middelbaar en van het hoger onderwijs. Toch was de verfransing van ... Lees meer en het middelbaar onderwijs Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer verwierp hij op grond van het bekende liberale argument dat de vrijheid van het gezinshoofd werd aangetast.

Toen in de loop van de jaren 1920 en 1930 de rol van paramilitaire groeperingen zoals het Nationaal Legioen van Paul Hoornaert en de Dinaso Militie Dinaso Militanten Orde (DMO) Lees meer , gelieerd aan het Verdinaso Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer van Joris van Severen Van Severen, Joris Joris van Severen (1894-1940) is vooral bekend als de oprichter en leider van het fascistisch geïnspireerde Verdinaso (Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen). Medio jaren 1930 verru... Lees meer , stelde Janson in 1933 een wetsontwerp voor om ‘groepen die uniformen dragen’ te verbieden, dat resulteerde in de op 29 mei 1934 goedgekeurde wet op privémilities.

De drieledige regering die Janson van november 1937 tot mei 1938 leidde, deed een aantal Vlaamse beloften. Zo werden twee cultuurraden Cultuurraden Tussen de oprichting van de Nederlandse Cultuurraad in 1937 en het communautaire Sint-Michielsakkoord van 1993 verwierf Vlaanderen via diverse tussenstadia steeds meer en uiteindelijk zo ... Lees meer en de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België Koninklijke Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België (KAWLSKB) De Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten (KVAB) is een van de drie Vlaamse academiën, naast de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren en de... Lees meer opgericht. De beloofde taalwet Taalpolitiek en -wetgeving Situaties van taalonderdrukking vindt men wereldwijd. Daarom besteedt deze bijdrage eerst aandacht aan gehanteerde taalpolitieke strategieën. Ook in België verzette een gedomineerde taalg... Lees meer voor het leger Leger De taalkwestie speelde een belangrijke rol in de geschiedenis van het Belgische leger. Als een van de weinige echt nationale instellingen was het leger een brandpunt van diverse sociaal-p... Lees meer werd pas in de volgende regering- Paul-Henri Spaak Spaak, Paul-Henri Paul-Henri Spaak (1899-1972) was een Franstalige socialistische politicus die een rol speelde in talrijke communautaire kwesties. Lees meer gestemd. De regering van Janson moest al zes maanden, op 13 mei 1938, haar ontslag indienen, nadat haar economisch Economie Dit artikel gaat over de relatie tussen economie en Vlaamse beweging. Daarmee beoogt deze tekst geen economische geschiedenis te schetsen van wat we vandaag Vlaanderen noemen. Integendee... Lees meer herstelprogramma op de weerstand botste van de conservatieve katholieken.

Als lid van de regering-Hubert Pierlot vluchtte Janson in mei 1940 naar Frankrijk. Toen een deel van de regering zich in Londen vestigde, weigerde hij zijn collega's te volgen. In 1943 door de Duitsers gevangengenomen, stierf hij op 3 maart 1944 in het concentratiekamp van Buchenwald.