Acke, Jan
Jan Acke (1911-1943) was een Vlaams-nationalistische uitgever die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog aansloot bij de Schutzstaffel (SS) en de Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap. Hij stelde zijn uitgeverij Steenlandt ook in dienst van de bezetter.
Tibo Minsart (2023), Bart Crombez (1998). Acke, Jan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-000025.
Jan Acke werkte na een opleiding wijsbegeerte aan de Katholieke Universiteit Leuven in de uitgeverij van zijn vader, Uitgeverij Steenlandt
Steenlandt Steenlandt was een uitgeverij die in 1929 werd opgericht door Richard Acke en in 1934 werd overgenomen door zijn zoon Jan Acke. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stond het fonds helemaal in ... Lees meer . Na het overlijden van zijn vader in 1934 nam Acke de leiding van de uitgeverij over. Aan het eind van de jaren 1930 zou hij lid zijn geweest van het Algemeen Vlaamsch Nationaal Jeugdverbond
Algemeen Vlaamsch Nationaal Jeugdverbond (AVNJ) Het Algemeen Vlaamsch Nationaal Jeugdverbond (AVNJ) was een Vlaams-nationalistische jeugdbeweging en militie ontstaan in 1928. Van 1934 tot 1941 was het de jeugdbeweging van het Vlaamsch ... Lees meer (AVNJ) en van de Grijze Brigade. Hiernaast was Acke ook actief binnen de Vlaamsche Vereeniging voor Reserveofficieren. In het blad van deze organisatie kantte hij zich heel sterk tegen het pacifisme
Pacifisme Binnen de Vlaamse beweging leefden van meet af aan antimilitaristische sentimenten. Vanaf 1914 radicaliseerden deze tot een pacifistische tendens. Aan de basis ervan lag niet alleen een a... Lees meer en het antimilitarisme.
Tweede Wereldoorlog en collaboratie
Tijdens de Tweede Wereldoorlog koos Acke al snel de zijde van de SS-Vlaanderen
Algemeene-SS Vlaanderen (ASSV) De SS-Vlaanderen was een collaborerende militie tijdens de Tweede Wereldoorlog, die deel uitmaakte van de Duitse SS. Ze ijverde voor de aanhechting van Vlaanderen bij Duitsland. Lees meer en de Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap
Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap (DeVlag) De Duitsch-Vlaamsche Arbeidersgemeenschap (DeVlag) (1935-1945) was vóór de Tweede Wereldoorlog een organisatie van Vlaamse en Duitse studenten. Tijdens de oorlog ontpopte de DeVlag zich ... Lees meer (DeVlag). Jan Acke was Schülungsleiter van de Zwarte Brigade Zwarte Brigade Lees meer , lid van de Germaanse SS en redactiesecretaris van de SS-Man, dat vanaf 1940 verscheen. Bij de SS-Vlaanderen was Acke enkel lid en oefende hij geen bijzondere functie uit. Binnen de DeVlag echter kreeg hij de leiding van het referaat Sociale Politiek. Daarnaast was hij samen met onder meer Rik Wijckmans, zijn medezaakvoerder bij Steenlandt, ook betrokken bij de oprichting eind november 1942 van De Pionier, een naamloze vennootschap die fondsen trachtte samen te krijgen voor het steunen van de DeVlag. Niettegenstaande deze betrokkenheid bleef Acke zich steeds verzetten tegen een overname van zijn uitgeverij door de DeVlag.
Tijdens de achtervolging van een onbekende die propagandabrochures van Steenlandt in brand had gestoken, werd Acke neergeschoten. Op 8 maart 1943 vond in Brussel zijn burgerlijke begrafenis plaats, met toespraken door Raf van Hulse
Van Hulse, Raf Raf van Hulse (1903-1977) was een onderwijzer en leider van de Algemene-SS-Vlaanderen (1941-1942). Daarna was hij als SS-vrijwilliger verslaggever aan het Oostfront. In 1944 werd hij beno... Lees meer , Jef François
François, Jef Jef François (1901-1996) was als leider van de Dinaso Militanten Orde een kopstuk van het Verdinaso. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij commandant van de Dietsche Militie – Zwarte Br... Lees meer , René Lagrou
Lagrou, René René Lagrou (1904-1969) was een Vlaams-nationalistisch politicus. Lagrou had contacten met het naziregime, stichtte in 1940 de Algemeene-SS Vlaanderen waar hij de eerste leider van werd e... Lees meer , Edgar Delvo
Delvo, Edgard Edgard Delvo (1905-1999) was een socialistisch kaderlid en volgeling van Hendrik de Man. Hij trad toe tot de VNV-leiding in 1940 en werd in 1942 leider van de Unie van Hand- en Geestesarb... Lees meer en Duitse prominenten. Voorbijgangers die weigerden de aflijvige te groeten, werden door SS-leden hard aangepakt. Een dag later volgde een kerkelijke begrafenis in de Sint-Maartenskerk in Kortrijk, waarbij François en Jef van de Wiele
Van de Wiele, Jef Jef van de Wiele (1903-1979) was een leraar, schrijver en leider van de Duitsch-Vlaamsche Arbeidsgemeenschap. Hij trad tijdens de Tweede Wereldoorlog in de culturele en politieke collabor... Lees meer toespraken gaven aan het graf.
Literatuur
– B. Crombez, De Algemene-SS Vlaanderen, in: Bijdragen tot de Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, 1995, nr. 17, pp. 165-202.
– S. van den Bossche, Peripetieën rond Uitgeverij Steenlandt. I. Politiek balanceren in oorlogstijd, in: WT, jg. 85, 2026, nr. 2, pp. 223-242. (https://openjournals.ugent.be/wt/article/id/101110/)
– S. van den Bossche, Peripetieën rond Uitgeverij Steenlandt. II. René Verbeeck en diens literaire weefsel tussen hamer en aambeeld, in: WT, jg. 85, 2026, nr. 3, pp. 303-327. (https://openjournals.ugent.be/wt/article/id/102172/)
– P. J. Verstraete, Jan Acke: uitgever in dienst van de Nieuwe Orde, in: De Leiegouw, jg. 43, 2001, nr. 1, pp. 49-66.
Tibo Minsart (2023), Bart Crombez (1998). Acke, Jan. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/per-000025.
Redactiegeschiedenis
Redactiegeschiedenis
1998: Bart Crombez (pdf)
2023: Tibo Minsart