Internacia

Oprichting

Internacia. Half Maandblad ter Internationalisatie der Vlaamsch-Nationale Beweging werd van 1930 tot 1933 uitgegeven in Antwerpen. Van oktober tot december 1933 werd het opgevolgd door De Aanval De Aanval (1933) Lees meer . Het eerste nummer verscheen op 15 februari 1930 en richtte zich onder de kop ‘Goed heil Internacia!’ tegen de viering van het eeuwfeest van België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer . Om een zo breed mogelijk publiek te bereiken, publiceerde het blad bijdragen in zowel het Nederlands, het Duits, het Engels, het Frans als het Esperanto. Als hoofdredacteur fungeerde socialist en gewezen activist Firmin Mortier Mortier, Firmin Antwerpenaar Firmin Mortier (1899-1972) was tijdens de Eerste Wereldoorlog betrokken bij het activisme. Daarna militeerde hij in de Frontpartij en de BWP. Na de Tweede Wereldoorlog was h... Lees meer en als beheerder spoorwegbeambte Emiel Ilegems, die toen respectievelijk redacteur en medewerker van de Antwerpse Vlaams-nationalistische krant De Schelde De Schelde (1919-1936) Lees meer waren. Ilegems was sinds 1929 ook secretaris van Het Vlaamse Kruis Het Vlaamse Kruis (HVK) Lees meer .

Vanaf het tweede nummer stond Ilegems alleen in voor zowel de redactie als het beheer. Vanaf oktober 1930 beschikte Internacia ook over een gelijknamige uitgeverij-drukkerij, die – als een restant van Ilegems’ vroegere communistische sympathieën – van januari tot november 1933 het blad De Rode Vaan De Rode Vaan De Rode Vaan (1921-1992) was een communistisch week- en dagblad. Het vertolkte de Vlaamse emancipatiegedachte tot in de Tweede Wereldoorlog en opnieuw vanaf 1966. Lees meer van de Kommunistische Partij van België drukte.

Tot de medewerkers van het blad behoorden: August Borms Borms, August August Borms (1878-1946) speelde een prominente rol in de activistische collaboratie tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide nadien uit tot hét symbool van de amnestiebeweging, die een ... Lees meer , de in Nederland verblijvende ex-activist Hugo van den Broeck Van den Broeck, Hugo Hugo van den Broeck (1891-1960) was vooral actief in verschillende domeinen van de perswereld. Na de Eerste Wereldoorlog vlucht hij naar Nederland en wordt in België bij verstek veroordee... Lees meer , de Antwerpse Vlaams-nationalist Oscar Dangez, de bij Het Vlaamse Kruis Het Vlaamse Kruis (HVK) Lees meer betrokken Vlaams-nationalistische ex-activist Jef van Eyck Van Eyck, Jef Jef van Eyck (1901-1986) was achtereenvolgens aanhanger van de Frontpartij en van het VNV. Hij was ook betrokken bij de stichting van het Vlaamse Kruis en betrokken bij diverse andere Vla... Lees meer , de in Nederland woonachtige oud-activist Arthur Faingnaert Faingnaert, Arthur Arthur Leopold Faingnaert (1883-1971) was van opleiding kleermaker, maar verwierf via avondonderwijs een ruime algemene ontwikkeling. Tijdens de Eerste Wereldoorlog engageerde hij zich in... Lees meer , Ward Hermans Hermans, Ward Ward Hermans (1897-1992) was een Vlaams-nationalistische schrijver, journalist en politicus, die in de loop van het interbellum radicaliseerde in nationaalsocialistische zin. Tijdens de T... Lees meer , de Groot- en later Heel-Nederlandse Nederlander Hendrik Brugmans Brugmans, Hendrik Hendrik Brugmans (1906-1997) was Groot- en later Heel-Nederlander, socialist en na de Tweede Wereldoorlog vooral een onvermoeibare pleitbezorger van de Europese integratie. Lees meer , de voormalige Waalse activist en separatist Paul Ruscart, die toen onder het pseudoniem Jean Daubret als journalist in Antwerpen werkte en de voorlopig niet nader geïdentificeerde Duitsers H. W. Röhrig, Emil Gast en A. G. Lemke. Tal van bijdragen werden alleen gesigneerd met initialen of pseudoniemen.

Van meet af aan had Internacia met financiële moeilijkheden te kampen – einde 1931 was er sprake van ‘ruim 4000 frank’ deficit – en het zou die nooit te boven komen. Ilegems’ pogingen om medio 1932 tot een samenwerking met het weekblad Vlaanderen Vlaanderen (1922-1933) Vlaanderen was een radicaal Vlaams-nationalistisch weekblad dat verscheen tussen 1922 en 1933. Het stond voor het grootste deel onder leiding van Robrecht de Smet en Josué de Decker. Het ... Lees meer van Robrecht de Smet De Smet, Robrecht Robrecht de Smet (1875-1937) was een West-Vlaamse priester en kapelaan. Hij evolueerde in radicale anti-Belgische en autoritaire richting en was betrokken bij het Verbond van Vlaamsche Na... Lees meer en Josué de Decker De Decker, Josué Classicus Josué de Decker (1879-1953) was tijdens de Eerste Wereldoorlog een kopstuk van het activisme en hoogleraar aan de vernederlandste Gentse universiteit. Daarna week hij uit naar N... Lees meer te komen, liepen op niets uit en ook de oprichting van een Vlaamsch Persbureau kwam niet van de grond.

Ideologische evolutie

Aanvankelijk toonde Internacia zich – allicht onder de invloed van Mortier – voorstander van de democratie, onderkende het zelfs in het beleid van de communistische Sovjet-Unie positieve aspecten en fungeerde het als pleitbezorger van pacifistische Pacifisme Binnen de Vlaamse beweging leefden van meet af aan antimilitaristische sentimenten. Vanaf 1914 radicaliseerden deze tot een pacifistische tendens. Aan de basis ervan lag niet alleen een a... Lees meer en antimilitaristische literatoren als de Duitser Erich Maria Remarque (1898-1970) en de Franstalige Belg Maurice Lecat (1884-1951).

Bij de aanvang werd het blad vooral door voormalige activisten Activisme Het begrip activisme verwijst naar de fractie van flaminganten die tijdens de Eerste Wereldoorlog bereid was om politiek of anderszins samen te werken met de Duitse bezetter en financiële... Lees meer gedomineerd en droeg het een uitgesproken anti-Belgisch karakter. Onder het motto ‘als het maar tegen België België Geen Vlaamse beweging zonder België. Het is ook onmogelijk om België te begrijpen zonder de geschiedenis van de Vlaamse beweging erbij te betrekken. Tussen het ontstaan van een culturele ... Lees meer gaat’ stond Internacia in contact met Waalse federalisten en werd op 1 augustus 1930 een samenwerkingsakkoord gesloten met de wallingantische Waalse beweging De Waalse beweging ontstond op het einde van de 19e eeuw en heeft zijn wortels in een culturele, politieke en taalkundige dimensie. Ze was verdeeld in verschillende stromingen, waarvan de... Lees meer organisaties L'Action wallonne en Le Comité wallon (beide met zetel in Luik) en L'Avant Garde (Brussel). Tegelijk verschenen in Internacia vrijwel van bij het begin pro-Duitse bijdragen, waarin Vlaanderen vanuit een Groot-Germaanse oriëntatie werd omschreven als een ‘voorpost van het Germanendom’ en er werd geschimpt tegen het 'Diktat van Versailles' en de overheveling van Eupen-Malmédy naar België.

Internacia schaarde zich van bij de oprichting in 1931 achter de (derde) Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1931-1940) De derde Raad van Vlaanderen was een Vlaams-nationalistisch platform, dat bestond van 1933 tot 1940. Lees meer en een jaar later achter de Vlaamsche Broederschap Vlaamsche Broederschap De Vlaamsche Broederschap (1932) wilde alle Vlaams-nationalisten verenigen. Lees meer , het zogenaamde keurkorps van deze organisatie, waarvan het secretariaat was gevestigd op Ilegems' adres.

Onder meer onder de invloed van de verkiezingsoverwinningen van Adolf Hitler en de nationaalsocialisten in Duitsland en de electorale stagnatie van de Vlaams-nationalisten, zag Internacia vanaf 1932 steeds minder heil in de parlementaire democratie, distantieerde het zich van de federalisering van België, riep het om een autoritaire leidersfiguur en besteedde het geen aandacht meer aan het Waals federalisme Federalisme Sinds het begin van de 20ste eeuw behoort federalisme tot het programma van eerst de Waalse en vervolgens ook de Vlaamse beweging. Vanaf 1970 is de transformatie van België van unitaire t... Lees meer of separatisme. Daubret was intussen uit de redactie verdwenen, net als Brugmans. Nieuwe medewerkers waren de in Duitsland verblijvende gewezen activist Paul Vrijdaghs Vrijdaghs, Paul Limburger Paul Vrijdaghs (1886-1965) was tijdens de Eerste Wereldoorlog lid van de Raad van Vlaanderen. Na de oorlog vestigde hij zich achtereenvolgens in Nederland en in Duitsland, waar... Lees meer en geneesheer en Verdinaso-lid Jules Bussens, die tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer van het Belgische naar het Duitse leger was overgelopen.

Na de verkiezingsoverwinning van Hitler op 5 maart 1933, die de aanzet vormde voor de complete totalisering van Duitsland Duitsland & Vlaanderen Van de eerste helft van de 19de eeuw tot 1945 stond het Duitse beeld van Vlaanderen in het teken van etnisch-culturele verbondenheid. Die romantische perceptie leefde vooral bij een beper... Lees meer , werd in Internacia steeds nadrukkelijker gesteld dat antimilitarisme louter tot doel had ‘het Belgisch leger-apparaat’ te ontwrichten, zodat ‘de opmars van den “bondgenoot” van Vlaanderen’ zou worden ‘vergemakkelijkt’. Met die bondgenoot werd nazi-Duitsland bedoeld: ‘Van nu af zien de denkende Vl. nationalisten in Duitsland enkel de bondgenoot, evenals onze activisten deden’, zo luidde het in het nummer van 15 april 1933. Tegelijk steunde Internacia het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) Het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen (Verdinaso) (1931-1941) was een fascistisch geïnspireerde beweging onder leiding van Joris van Severen, die een staats- en maatschappijherv... Lees meer (Verdinaso), waarvan het virulente antisemitisme Antisemitisme Lees meer en antisocialisme voortaan de toon zetten in het blad. Berichten over gruwelijkheden in Duitse concentratiekampen werden, bij monde van Ward Hermans Hermans, Ward Ward Hermans (1897-1992) was een Vlaams-nationalistische schrijver, journalist en politicus, die in de loop van het interbellum radicaliseerde in nationaalsocialistische zin. Tijdens de T... Lees meer , afgedaan als ‘gruwelhetze’ van ‘marxistische jodenbladen’. ‘Er is geen werkloze, die zijn lot niet zou willen ruilen met dit van de bewoners van zulk een concentratiekamp’, zo schreef hij in de editie van 1 september 1933.

Van Internacia naar De Aanval

Op 1 oktober 1933 werd de titel van het blad gewijzigd tot De Aanval De Aanval (1933) Lees meer . Dietsch Kampblad op het West- Germaansch Volkenfront, allicht een verwijzing naar de titel van het blad Der Angriff van de Duitse nationaalsocialistische minister van propaganda Joseph Goebbels. Nieuwe medewerkers waren J. Muktas, afkomstig uit de Vlaamsch-Nationale Blauwvoetbond Vlaamsch-Nationale Blauwvoetbond De Vlaamsch-Nationale Blauwvoetbond was een turnbond die sinds 1929 jongeren via het turnen tot de volksgemeenschap wilde brengen. De turnbond kwam in de collaboratie terecht. Lees meer van Borms en het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (Ward Hermans) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (1931-1933) was een Vlaams-nationalistische partij in het arrondissement Mechelen, opgericht door Ward Hermans. Lees meer van Hermans, en de Antwerpse dinaso en literator Stan Soetewey Soetewey, Stan Stan Soetewey (1907-1945) was een Antwerpse schrijver en propagandist die in bescheiden kring naam maakte onder het pseudoniem Kurt Köhler. Van een ‘ultra-modern’ en internationalistisch ... Lees meer , beter bekend onder zijn pseudoniemen Kurt Köhler en Halm. Het laatste nummer van De Aanval verscheen op 24 december 1933.

Op 29 oktober 1933 richtte Ilegems samen met Gabriel Mares – zoon van gewezen activist Pieter (Pierre) Mares en een tijdlang bestuurslid van het gewest Antwerpen van het Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer (AKVS) – de Nationaal-Socialistische Nederlandsche Arbeiderspartij (NSNAP) op. Deze formatie nam klakkeloos het programma van de Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP) van Hitler over, maar stierf al snel een stille dood.

Uitgeverij Internacia en Kiliaan

Internacia bleef ondertussen nog een tijd voortbestaan als uitgeverij Boekbedrijf In de 19de eeuw kwam het Vlaamse boekbedrijf moeizaam van de grond. Pas na de Eerste Wereldoorlog ontstonden in Vlaanderen de bestaansvoorwaarden voor een moderne cultuurindustrie. Tot d... Lees meer . Vanaf 1934 stond ze in voor de publicatie van het AKVS Algemeen Katholiek Vlaamsch Studentenverbond (AKVS) Het Algemeen Katholiek Vlaams Studentenverbond (1903-1935) was de organisatorische vormgeving van de katholieke Vlaamse studentenbeweging: een jeugdbeweging met plaatselijke bonden van ka... Lees meer -ledenblad De Witte Kaproen Witte Kaproen De Witte Kaproen was een flamingantisch strijdblad dat van 1910 tot 1921 in Gent werd uitgegeven door Alfons Sevens. Tijdens de Eerste Wereldoorlog verscheen het niet. Van 1918 tot 1921 n... Lees meer , maar datzelfde jaar werd ze opgeslorpt door drukkerij-uitgeverij Kiliaan, met Dangez als beheerder-voorzitter, Sylvain van Horenbeeck als bedrijfsleider, beeldend kunstenaar Frans van Immerseel Van Immerseel, Frans Lees meer als artistiek consulent en Ilegems als beheerder-bestuurder. Dangez en Van Horenbeeck hadden bij verkiezingen gekandideerd voor de Kristene Vlaamsche Volkspartij Kristene Vlaamsche Volkspartij (KVV) De Kristene Vlaamsche Volkspartij (1920-1933) werd in Antwerpen opgericht naast de Frontpartij. Daarmee werd in 1925 en 1929 een kartel gesloten. Na de stichting van het VNV werd de part... Lees meer van René Lagrou Lagrou, René René Lagrou (1904-1969) was een Vlaams-nationalistisch politicus. Lagrou had contacten met het naziregime, stichtte in 1940 de Algemeene-SS Vlaanderen waar hij de eerste leider van werd e... Lees meer en later voor het Vlaamsch Nationaal Verbond van Hermans. Beiden onderhielden ook contacten met het Verdinaso, waarvan Hermans een tijdlang lid was. Er werd ook publiciteit gevoerd voor de Jong Nederlandsche Gemeenschap Jong Nederlandsche Gemeenschap (JNG) De Groot-Nederlandse en rechts-radicale Jong Nederlandsche Gemeenschap bestond van 1931 tot 1935 en was de laatste poging van priester Robrecht de Smet om impact te hebben in de Vlaamse e... Lees meer en De Dietsche Bond Dietsche Bond De Dietsche Bond (1917-1941) werd opgericht als activistisch gezind alternatief voor het neutrale Algemeen-Nederlands Verbond. De bond nam verschillende prominente activisten op in zijn ... Lees meer , die zich uitgesproken politiek Groot-Nederlands Groot-Nederland Groot-Nederland is een politiek en cultureel begrip dat respectievelijk staat voor een staatkundige vereniging van België of Vlaanderen met Nederland en de culturele en taalkundige samen... Lees meer opstelden. Kiliaan drukte daarnaast Het Vlaamsche Volk – Het Vlaamsche Land van de in Duitsland woonachtige oud-activist Raf Verhulst Verhulst, Raf Raf Verhulst (1866-1941) was een Vlaamsgezinde schrijver, journalist en docent, die tijdens de Eerste Wereldoorlog een prominente rol opeiste in het activisme. Lees meer , waaraan gewezen Internacia- redacteurs als Muktas, Vrijdaghs, Van Eyck en Faingnaert (onder het pseudoniem van Leo van Lierde) meewerkten. Van september 1934 tot begin februari 1935 gaf Kiliaan het blad Het Sociaal Reformisme uit van ex-activist, Vlaams-nationalist, ‘collectivistische wereldverbeteraar’ en geneesheer-tandarts Jan Laureys Laureys, Jan Lees meer . Het fungeerde als spreekbuis van een gelijknamige beweging, waarin intussen ook Mares jr. verzeild was geraakt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer kwamen de meesten van de hiervoor genoemden in de collaboratie Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer terecht.