Encyclopedie

Abolitionisme

Kevin Absillis

Abolitionisme verwijst, in de context van het 19de-eeuwse Europa, in de eerste plaats naar de wereldwijde strijd voor de afschaffing van de Trans-Atlantische slavernij.

Affichekunst

Karl Scheerlinck

Van aankondigingen van Rodenbach- of Consciencevieringen over verkiezingsaffiches tot propagandabiljetten voor Vlaamse onafhankelijkheid: affichekunst speelde in de loop van de 20ste eeuw een prominente rol in de Vlaamse beweging.

Banaal nationalisme

Maarten Van Ginderachter

'Banaal nationalisme’ is een begrip van de Britse onderzoeker Michael Billig, dat verwijst naar de reproductie en de ideologische legitimering van de natiestaat in het dagelijkse leven.

Beeldende kunst

Kurt De Boodt / Aragorn Fuhrmann / Tom Verschaffel

De beeldende kunsten en de Vlaamse beweging onderhielden van 1830 tot vandaag een complexe en gelaagde relatie, die pendelde tussen gematigde sympathie, radicaal engagement en kritische afstandelijkheid.

Beiaard

Luc Rombouts

De beiaard ontstond in de 16de eeuw in de Zuidelijke Nederlanden.

Blauwvoet

Lieve Gevers

De Blauwvoet werd sinds 1875 een van de meest vertrouwde symbolen van de Katholieke Vlaamse Studentenbeweging en de Vlaamse beweging. Het was ontleend aan Concience’s De Kerels van Vlaanderen.

Boekbedrijf

Kevin Absillis

In de 19de eeuw kwam het Vlaamse boekbedrijf moeizaam van de grond. Pas na de Eerste Wereldoorlog ontstonden in Vlaanderen de bestaansvoorwaarden voor een moderne cultuurindustrie.

Brigand(s)

Luc Vandeweyer

Brigand(s) is een naam die de autoriteiten van de Franse republiek na de Franse Revolutie van 1789 gaven aan opstandelingen tegen hun gezag. In de katholieke flamingantische literatuur werd deze term ingezet als een soort erenaam

Cultureel centrum

Nico Van Campenhout

De uitbreiding van de culturele autonomie van Vlaanderen, in combinatie met de ideeën over democratisering en spreiding van de cultuur die zich toen ontwikkelden, leidde in de late jaren 1960 tot een nieuw concept om dat alles in praktijk om te ze

Culturele transfer

Elke Brems / Tom Verschaffel

De term ‘culturele transfer’ werd in 1988 gemunt door de historici Michel Espagne en Michael Werner en verwijst naar de overdracht van culturele fenomenen over nationale, talige en culturele grenzen heen.

Diets

Herman Van de Vijver

Het woord ‘Diets’ stamt uit het Middelnederlands. In de context van de Vlaamse beweging dook deze term voor het eerst op in de loop van de 19de eeuw, meestal als equivalent voor Nederlands.

Film

Gertjan Willems / Daniël Biltereyst / Roel Vande Winkel / Guido Convents

Sinds het ontstaan van film eind 19de eeuw evolueerde het filmbedrijf in Vlaanderen van een Belgische, overwegend Franstalige sector naar een steeds meer onderscheidende Vlaamse filmsector.

Financiële transfers

Erik Buyst / Dirk Heremans

Dit lemma brengt het verloop van veertig jaar interregionale transfers in België in kaart, evenals de verklaring, de verantwoording en de effecten ervan.

Fransmannen

Nico Wouters

Fransmannen of Fransmans is de volksbenaming voor de Vlaamse arbeiders die vanaf het begin van de 19de eeuw in de Franse landbouw, steenbakkerijen en suiker- en chicoreifabrieken seizoenarbeid gingen verrichten

Frontdichters

Geert Buelens

Frontdichters is een Duits leenwoord waarmee oorlogsdichters worden aangeduid, in de Vlaamse context gebruikt voor Vlaamse dichters die tijdens de Eerste Wereldoorlog streden aan en schreven over het IJzerfront.