Peeters, Magda

Persoon

Magda Peeters (1892-1989) was een letterkundige en katholiek pacifiste, die onder meer actief was in de Vlaamse dienstweigeraarsbeweging. Ze was van 1936 tot 1946 provincieraadslid in Antwerpen, eerst voor Rex, daarna als onafhankelijke.

Alternatieve naam
Magda Yoors
Geboorte
Antwerpen (stad), 31 januari 1892
Overlijden
Berchem (Antwerpen), 3 november 1989
Suggestie
Citeren
Leestijd: 4 minuten

Jeugd en Eerste Wereldoorlog

Magda Peeters werd geboren in een Antwerps kosmopolitisch milieu en koos als piepjonge en Franstalig opgevoede dichteres voor het Nederlands. Door haar gedichten werd Peeters opgemerkt door de Vlaamse literatoren uit die tijd, zoals Hugo Verriest Verriest, Hugo Verriest, Hugo De Vlaamsgezinde en progressieve priester en letterkundige Hugo Verriest (1840-1922) was een van de belangrijkste intellectuele inspirators van de katholieke flamingantische scholieren- e... Lees meer , August Vermeylen Vermeylen, August Vermeylen, August August Vermeylen (1872-1945) was een schrijver, literatuur- en kunsthistoricus, en socialistisch senator. In het tijdschrift Van Nu en Straks, waarvan hij de leiding had, publiceerde hij ... Lees meer , Herman Teirlinck Teirlinck, Herman Teirlinck, Herman Herman Teirlinck (1879-1967) was een Vlaamse prozaschrijver en toneelvernieuwer, die onder andere als raadsheer van de koning en directeur van de Nationale Hogere School voor Bouw- en Sie... Lees meer en Stijn Streuvels Lateur, Frank (pseudoniem Stijn Streuvels) Lateur, Frank (pseudoniem Stijn Streuvels) Frank Lateur (1871-1969), beter bekend onder zijn pseudoniem Stijn Streuvels, was een toonaangevende Vlaamse schrijver, die ondanks zijn individualistische ingesteldheid geregeld Vlaamsge... Lees meer . Via August van Cauwelaert Van Cauwelaert, August Van Cauwelaert, August De Vlaamsgezinde katholiek August van Cauwelaert (1885-1945), die professioneel aan de slag was als advocaat en rechter, was ook literair actief als dichter en essayist. Hij was betrokken... Lees meer werd ze ingeschreven bij de Vereniging van Vlaamse Letterkundigen Vereniging van Vlaamse Letterkundigen (VVL) De Vereniging van Vlaamse Letterkundigen, opgericht in 1907, stelt zich tot doel de Vlaamse schrijvers te verenigen in één auteursorganisatie en hun belangen te behartigen. Lees meer . Voor de oorlog was Peeters betrokken bij de Consciencefeesten en het 32ste Nederlands Taalcongres in Antwerpen (1912).

Na de val van Antwerpen in 1914 volgde Peeters Eugeen Yoors Yoors, Eugeen Yoors, Eugeen Eugeen Yoors (1879-1975) was in Vlaanderen tijdens de 20ste eeuw de grote vernieuwer van de glasschilderkunst. Tussen 1959 en 1965 vervaardigde hij tien glas-in-loodramen voor de in herop... Lees meer op de vlucht naar Nederland, waar ze in het interneringskamp voor Belgen in Amersfoort belandden. Daar raakte ze bevriend met Frederik van Eeden en kwam ze in contact met de quakers. Hun pacifistische Pacifisme Pacifisme Binnen de Vlaamse beweging leefden van meet af aan antimilitaristische sentimenten. Vanaf 1914 radicaliseerden deze tot een pacifistische tendens. Aan de basis ervan lag niet alleen een a... Lees meer boodschap had in samenspel met de oorlogservaring een grote invloed op Peeters, die uiteindelijk zelf vanuit een katholieke overtuiging pacifiste werd. Tijdens de oorlog publiceerde ze bijdragen in de Vlaamsgezinde oorlogspers, waarin ze als gematigde feministe ijverde voor het principe van ‘gelijk loon voor gelijk werk’ (De Vlaamsche Stem; Vrij België). In 1918 huwde Peeters met Yoors.

Pacifistisch engagement

Na de Eerste Wereldoorlog werd Peeters lid van de pacifistische Internationale Verzoeningsbeweging, de Belgische afdeling van International Fellowship of Reconciliation (IFOR). In 1924 werd ze secretaris van IFOR-Vlaanderen, dat in feite veeleer een eenmansorganisatie was. Ze engageerde zich ook voor de Vlaams-nationalistische vredesbeweging. Zo was Peeters lid van het Katholiek Steuncomité voor Dienstweigeraars (1935-1939) en getuigde ze op processen van Vlaamse dienstweigeraars Dienstweigering Dienstweigering Van het eind van de jaren 1920 tot het midden van de jaren 1930 weigerden een aantal Vlaamse jongeren hun militaire dienstplicht te vervullen uit protest tegen de taalverhoudingen in Belg... Lees meer . In een Deens pacifistisch tijdschrift schreef ze over Berten Fermont Fermont, Berten Fermont, Berten Berten Fermont (1911-1933) was een student ingenieurswetenschappen die bekendheid verwierf door zijn dienstweigering om overwegend anti-Belgische redenen. Na zijn dood werd hij een martel... Lees meer , die ze tijdens zijn laatste levensdagen nog bezocht.

Daarnaast was Peeters betrokken bij de Vlaamsche Jongeren Vredes-Aktie Vlaamsche Jongeren Vredes-Aktie (VJVA) Vlaamsche Jongeren Vredes-Aktie (VJVA) Lees meer (VJVA) en de vrouwengroep van de Katholieke Jongeren Vredes-Aktie Katholieke Jongeren Vredesactie (KJVA) Lees meer . In 1936 organiseerde ze in de abdij van Steenbrugge een IFOR-congres waarop Alfons van Assche Van Assche, Alfons Van Assche, Alfons Alfons van Assche (1891-1945) was als dom Modest abt van de Sint-Pietersabdij van Steenbrugge. Hij was tijdens het interbellum geestelijk leider van de Katholieke Jongeren Vredesactie. Hi... Lees meer sprak. Tijdens het interbellum  was Peeters ook betrokken bij het Verbond der Vlaamse Oud-strijders Verbond VOS (VOS) Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer . Op 23 juli 1939 gaf ze een speech op het congres van de vrouwenorganisatie van het VOS. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog vluchtte Peeters met haar man naar Engeland. De enkele keren dat zij na de oorlog de IJzerbedevaart IJzerbedevaarten IJzerbedevaarten De IJzerbedevaart is een jaarlijkse herdenking van de Vlaamse gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog, die ontstond omstreeks 1920. Dit voor de Vlaamse beweging erg symbolische gebeur... Lees meer bijwoonde, voelde zij er zich niet thuis in de nationalistische sfeer. Tot op hoge leeftijd tekende ze wel present op de jaarlijkse Berten Fermont-herdenkingen.

Politieke carrière

In 1936 liet Peeters zich verkiezen tot Antwerps provincieraadslid op een lijst van Rex Rex Rex Rex was een Belgische politieke partij (1935-1940) en een collaboratiebeweging in Franstalig België (1940-1944). Lees meer . Dit weerhield haar er niet van om in 1936 samen met professor Camille van Deyck en Betsy Hollants Hollants, Betsie Betsie Hollants (1905-1996) was redacteur van De Morgenpost en Vandaag. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was ze betrokken bij het verzet. Vervolgens was ze hoofdredacteur van De Nieuwe Stan... Lees meer het pro-Joodse Katholiek Bureau voor Israël op te richten. Peeters werd persoonlijk door Léon Degrelle Degrelle, Léon Degrelle, Léon Léon Degrelle (1906-1994) was de leider van Rex, initieel een Belgische, extreemrechtse nationalistische beweging, nadien omgevormd tot partij, die na 1936 radicaliseerde in fascistische ... Lees meer gevraagd om lid te worden van Rex, die volgens haar een nieuwe wind zou doen waaien in de politiek. Hij verzekerde haar geen antisemiet te zijn en beloofde een vredesministerie en verzoening tussen Walen en Vlamingen eenmaal de partij aan de macht kwam. Naar aanleiding van de zaak- Martens Martens, Adriaan Martens, Adriaan De vrijzinnige flamingant Adriaan Martens (1885-1968), een gereputeerde internist, engageerde zich tijdens de Eerste Wereldoorlog in het activisme en tijdens de Tweede Wereldoorlog in de ... Lees meer en het antisemitisme Antisemitisme Antisemitisme Lees meer van Degrelle, trad ze in april 1939 echter uit de partij. Tot 1946 zetelde ze verder als onafhankelijke.

Werken

– gedichten, literaire en beschouwende proza in Vlaamsche Arbeid.
– Artikelen in Tagens Nyheter; De Amsterdammer; Vrouwenleven; Hooger Leeven; De Toerist; Vredes-Actie; War Resister, Artistenblad; De Vlaamsche Stem; Vrij België.
– Avondbloesems, 1912.
– Flykten Från Antwerpen: bref från en belgisk flykting, 1914.
– Feeding an enemy. Adventures in reconciliation, in: Ifor Leaflets, 5.
– Berten Fermont, in Fredsvarden, pp. 107-110.

Literatuur

– J. Florquin, Ten huize van... 1, 1962.
– J. Fontijn, Trots verbrijzeld. Het leven van Frederik Van Eeden vanaf 1901, 1996.
– M. Lamot, Voorgeschiedenis en ontstaan van pacifistische bewegingen in Vlaanderen (1919-1931, KUL, onuitgegeven licentiaatsverhandeling, 1984.
– K. van den Oever, Mevrouw Joors-Peters, in: Ons Volk Ontwaakt, 25 augustus 1921.
– E. Pil, In memoriam Magda Yoors Peeters, in: De Vos, 24 november 1989.
– L. Saerens, Het Katholiek Bureau voor Israël (1936-1938), in: Onze Alma Mater, jg. 86, 1986, nr. 1, pp. 67-89.
– E. van der Straeten, Avondbloesems, in: Vlaamsche Arbeid, 8, 1913, p. 36.
– E. van Neygen, Wegbereiders. Portretten van Vlaamse pacifisten, 1990.
– LSA i.s.m. RV, Archief echtpaar Eugene Yoors en Magda Peeters, in: KADOC Nieuwsbrief, 1996-1997, 2, pp. 1-4.
– G. Reymenants & M. Demoor, Vrouwenstemmen in Vlaamse oorlogskranten, 1914-1918, in: Tijdschrift voor Geschiedenis, jg. 118, 2005, nr. 1, pp. 5-21.
– R. Vanlandschoot, Vlaanderen, de Vlaamse beweging en Frederik van Eeden (1918-1922), in: WT. Tijdschrift over de Vlaamse beweging, jg. 65, 2006, nr. 4, pp. 270-300.

Suggestie
Citeren

1998: Etienne Van Neygen (pdf)

2023: Seppe Roose

Databanken

Inhoudstafel