Persyn, Jules

Bereidde zich na zijn middelbare studies aanvankelijk voor op het priesterschap en studeerde van 1896 tot 1898 filosofie in Rome (Collegio Belga). Persyn keerde naar België terug en studeerde van 1898 tot 1902 Germaanse filologie te Leuven, waar hij college liep bij onder anderen Pieter P. Alberdingk Thijm Alberdingk Thijm, Paul De Leuvense hoogleraar Pieter Paul Alberdingk Thijm (1827-1904) was nauw betrokken bij Met Tijd en Vlijt, waarvan hij van 1898 tot zijn overlijden voorzitter was, en was in 1875 medeopric... Lees meer , Lodewijk Scharpé Scharpé, Lodewijk Lodewijk Scharpé (1869-1935) was een taalkundige die aan het begin van de 20ste eeuw bijdroeg tot de vernederlandsing van de Leuvense universiteit. Na de Eerste Wereldoorlog zette hij zic... Lees meer en Mgr. Désiré Mercier Mercier, Désiré Désiré Mercier (1851-1926) was van 1906 tot 1926 de kardinaal-aartsbisschop van het aarts­bisdom Mechelen. Hij was een vurig propagandist van het Belgisch patriottisme en leefde tijdens ... Lees meer , en tot doctor promoveerde met een proefschrift over de Tooneelletterkunde in Zuid-Nederland sinds 1830. Van die tijd dateerde ook zijn kennismaking met een aantal jongeren, die in de V.B. een rol zouden spelen: Omer K. de Laey De Laey, Omer Jurist Omer de Laey (1876-1909) engageerde zich in de Vlaamsgezinde studentenbeweging te Leuven en publiceerde literaire bijdragen in diverse culturele bladen zoals Dietsche Warande en Be... Lees meer , Lodewijk Dosfel Dosfel, Lodewijk Lodewijk Dosfel (1881–1925) was een jurist die in de Vlaamse beweging bekendheid verwierf door zijn engagement in de Vlaamse katholieke studentenbeweging en in de campagne voor Vlaamse ta... Lees meer , Jozef Muls Muls, Jozef Jozef Muls (1882-1961) was een Vlaamsgezinde kunsthistoricus, die onder meer de drijvende kracht was van het culturele tijdschrift Vlaamsche Arbeid en tussen 1929 en 1940 als conservator ... Lees meer , Frans van Cauwelaert Van Cauwelaert, Frans Frans van Cauwelaert (1880-1961) was een Vlaamsgezinde katholieke politicus, die een hoofdrol speelde in de vernederlandsing van het openbare leven in Vlaanderen. Van Cauwelaert lag in 19... Lees meer , Desiderius A. Stracke Stracke, Desideratus Desideratus (Desideer) A. Stracke (1875-1970) was een jezuïet en literatuurhistoricus, die een invloedrijke rol speelde in de katholieke Vlaamse beweging en het Vlaams-nationalisme. ... Lees meer , Jozef van Mierlo Van Mierlo, Jozef De jezuïet Jozef van Mierlo (1878-1958) verwierf bekendheid als eminent literatuurhistoricus en als publicist die het Vlaams-nationalisme theoretisch trachtte te onderbouwen. Lees meer , Reimond Speleers Speleers, Reimond De Vlaams-nationalistische oogarts Reimond Speleers (1876-1951) collaboreerde in de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Hij trad in 1940 in de hoogste VNV-leiding. Zowel na de Eerste als na... Lees meer en anderen.

Na zijn studies was Persyn een tijdlang ambtenaar. In 1902 werd hij tewerkgesteld bij de afdeling Hoger Onderwijs van het ministerie van kunsten en wetenschappen. In 1904 ging hij over naar de vertaaldienst van het Kamerverslag, terwijl hij tot 1905 eveneens fungeerde als privé-secretaris van Kamervoorzitter Frans Schollaert Schollaert, Franz De Franstalige katholieke politicus Franz Schollaert (1851-1917) engageerde zich niet rechtstreeks in de Vlaamse beweging, maar als kamervoorzitter en eerste minister effende hij wel het... Lees meer . Deze Brusselse periode (tot 1909), die onder meer haar neerslag vond in de rubriek "Kamernieuws" in Hooger Leven Hooger Leven (1906-1914) Het weekblad Hooger Leven was van 1906 tot 1914 een belangrijke spreekbuis van het katholieke flamingantisme. Lees meer , bracht hem in aanraking met Alfons de Cock De Cock, Alfons Alfons de Cock (1850-1921) was een Denderleeuwse onderwijzer, schrijver en folklorist. Hij was een van de grondleggers van de wetenschappelijke volkskunde in Vlaanderen en nauw betrokken ... Lees meer , Prosper van Langendonck Van Langendonck, Prosper (1862-1920) Prosper van Langendonck (1862-1920) was een dichter en letterkundige die zich ook inzette voor de Vlaamse beweging in Brussel. Lees meer en Frans Reinhard Reinhard, Frans Frans Reinhard (1850-1912) was een progressief-liberale en vrijzinnige Brusselse flamingant, die zich tijdens het laatste kwart van de 19de eeuw sterk engageerde in diverse initiatieven o... Lees meer .

Geleidelijk aan werd het onderwijs voor Persyn belangrijker dan de ambtenarij. Nadat hij in 1905 te Antwerpen reeds was gelast met de cursussen Nederlandse en vergelijkende letterkunde aan het Belpaire-instituut Belpaire-Instituut Lees meer , volgde in 1909 zijn aanstelling tot leraar aan het plaatselijk Hoger Handelsinstituut. In 1911 werd hij tevens docent aan de Hogere Handelsschool gehecht aan de Rijksuniversiteit Gent (RUG).

Het voornaamste feit uit deze vooroorlogse jaren te Antwerpen was zijn leidinggevende rol bij het tijdschrift Dietsche Warande en Belfort Dietsche Warande en Belfort Dietsche Warande en Belfort was een Vlaams tijdschrift voor literatuur- en geestesleven. Het ontstond in 1900 door de samensmelting van de tijdschriften Dietsche Warande en Het Belfort.... Lees meer , waarvan hij vanaf 1907 als feitelijke opvolger van Emiel Vliebergh Vliebergh, Emiel Emiel Vliebergh (1872-1925) was een centrale figuur in de katholieke Vlaamse beweging. Hij stuurde aan op taalwetgeving, culturele ontwikkeling en eenheid onder de katholieke flaminganten... Lees meer de hoofdredactie waarnam. Vooral dankzij deze werkzaamheid groeide hij weldra uit tot de meest invloedrijke Vlaamse katholieke criticus van zijn tijd.

Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kwam zijn leven in een stroomversnelling. Eerst week Persyn uit naar Engeland (Londen, Oxford), waar hij met Alfons van de Perre Van de Perre, Alfons De vermogende geneesheer Alfons van de Perre (1872-1925) speelde als actor in het flamingantische middenveld, als medeoprichter, beheerder en commentator van de krant De Standaard en als ... Lees meer en Jozef Muls Muls, Jozef Jozef Muls (1882-1961) was een Vlaamsgezinde kunsthistoricus, die onder meer de drijvende kracht was van het culturele tijdschrift Vlaamsche Arbeid en tussen 1929 en 1940 als conservator ... Lees meer in contact stond. In 1915 vestigde hij zich, met het oog op de voltooiing van zijn biografie over Hermanus Schaepman Schaepman, Hermanus Herman Schaepman (1844-1903) was een Nederlandse katholieke priester, dichter, theoloog en politicus. Lees meer , in Nederland. Daar werd hem in 1916 door Vlaamse vrienden een leerstoel aangeboden aan de door de Duitse bezetter vernederlandste RUG. Eerst nam hij het aanbod aan, maar een paar dagen later kwam hij op zijn beslissing terug, toen hij zich realiseerde dat er ook Duitsers tot het professorenkorps behoorden. Ofschoon hij op verzoek van de Belgische regering in 1917-1918 nog als docent optrad voor uitgeweken landgenoten te Utrecht, werd hij op grond van voornoemd feit bij zijn terugkeer in België het voorwerp van een hetze door de Franstalige Antwerpse pers. Bovendien plaatste de overheid hem op langdurig, onbezoldigd verlof, wat hem verplichtte aan diverse Vlaamse en Nederlandse onderwijsinstellingen en als recensent voor De Standaard De Standaard (1914-) Het eerste nummer van het dagblad De Standaard verscheen op 4 december 1918. De krant was gedurende vele decennia hét blad bij uitstek van de katholieke Vlaamse beweging in al haar varian... Lees meer zijn brood zien te verdienen. Daarbij kwam nog in 1924 zijn ontslag als hoofdredacteur van Dietsche Warande en Belfort, ogenschijnlijk het gevolg van onenigheden binnen de redactie, maar met zijn zogenaamd oorlogsverleden als dieper liggende oorzaak. Toch werd in deze periode ook werk gemaakt van zijn eerherstel. Nadat hij reeds in 1921 gewoon lid was geworden van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) De Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde (KANTL, 1886) is een instelling die zich in de loop van haar geschiedenis heeft ingezet zowel voor taalculturele, -wetenschappeli... Lees meer (sinds 1912 was hij briefwisselend lid), werd hij in 1925, mede door tussenkomst van Camille Huysmans Huysmans, Camille Camille Huysmans (1871-1968) was een Vlaamsgezinde socialistische politicus, die van 1933 tot 1940 burgemeester van Antwerpen was, tweemaal een ministerpositie bekleedde en een jaar lang ... Lees meer , opnieuw geïntegreerd in het docentenkorps van de hogere handelsscholen van Antwerpen en Gent. In 1927 volgde hij aan de RUG August Vermeylen Vermeylen, August August Vermeylen (1872-1945) was een schrijver, literatuur- en kunsthistoricus, en socialistisch senator. In het tijdschrift Van Nu en Straks, waarvan hij de leiding had, publiceerde hij ... Lees meer op als titularis van de cursus moderne letteren en twee jaar later werd hij er tot buitengewoon hoogleraar benoemd. Een jaar vóór zijn overlijden volgde nog een bevordering tot gewoon hoogleraar.

Deze blijken van waardering konden niet verhinderen dat hij het onrecht dat hem was aangedaan in feite nooit meer te boven kwam. Door aanhoudend overwerk fysisch uitgeput, vond hij in zijn latere levensjaren geen uitweg meer voor zijn steeds talrijker wordende psychische depressies, wat ten slotte leidde tot zijn tragische dood in 1933.

Door zijn omvattende artistieke cultuur en filosofische scholing droeg Persyn als criticus en literatuurhistoricus in aanzienlijke mate bij tot de geestesverruiming van de Vlaamse katholieke intelligentsia. Zijn studie van de Vlaamse en Nederlandse literatuur ging steeds gepaard met een brede belangstelling voor de Europese letteren, zodat hij een substantieel aandeel had in de voortgang van de literaire en culturele vernieuwing die door Van Nu en Straks Van Nu en Straks Van Nu en Straks (1893-1901) was een literair en cultureel tijdschrift, dat voor Vlaanderen vernieuwend was doordat het aansloot bij internationale eigentijdse denkrichtingen zoals het an... Lees meer was ingeluid. Wel dient gezegd dat hij in tegenstelling tot de Van-Nu-en-Straksers soms meer gereserveerd stond ten aanzien van het moderne kunstgebeuren, daar hij zijn katholieke geloofsovertuiging mede tot norm maakte bij de vorming van literaire waardeoordelen. Dit leidde tot een aantal ongelijkheden in zijn kritisch werk, ondanks onwerkelijke bladzijden over Van Deyssel, Ibsen, Proust en enkele modernen. Een vergelijkbare vaststelling geldt ook voor zijn literair-historische en vooral biografische arbeid, waar zijn katholiek én Vlaams engagement hem ertoe bracht tweederangsauteurs literair te overwaarderen, zoals in zijn omvattende publicaties over Schaepman en August Snieders Snieders, August August Snieders (1825-1904) was een Nederlands-Belgische journalist en letterkundige. Hij was meer dan vijftig jaar lang hoofdredacteur van Het Handelsblad van Antwerpen en was daarnaast ... Lees meer .

Zijn boeiendste werk, ook in het licht van de V.B., is ongetwijfeld A glance at the soul of the low countries (1916; Nederlandse vertaling door R.F. Lissens Over de ziel der Lage Landen, 1936), een voortreffelijk cultuur-historisch essay dat hij tevens schreef met de bedoeling de Engelse lezer voor te lichten omtrent de oorsprong en draagwijdte van de Vlaamse strijd. Dit boek biedt een uitstekende staalkaart zowel van zijn verbluffende belezenheid – hij schreef het grotendeels vanuit zijn parate kennis – als van zijn grondige vertrouwdheid met de Nederlandse en Europese literatuur.