Stef Vanstiphout (1931-1995) was een Limburgse politieke cartoonist en kinderboekenillustrator. Zijn cartoons verschenen in het uiterst-rechtse en satirische weekblad ’t Pallieterke, terwijl zijn illustraties voornamelijk kinder- en jeugdboeken van Standaard Uitgeverij, Van In, Opdebeek, Altiora, Goudvink, Van Goor Zonen en Shalton sierden. Hij verzorgde verder strips en plaatjes voor het kleuterblad Okki.

Pseudoniem
Willem Tell
Stef
Geboorte
Hasselt, 20 februari 1931
Overlijden
Mortsel, 9 augustus 1995
Suggestie
Citeren
Leestijd: 4 minuten

Stef Vanstiphouts vader onderwees technisch tekenen aan de Limburgse Ambachtsschool. Vanstiphout ging van 1943 tot 1947 naar school in het Sint-Jozefscollege in Hasselt en volgde tussen 1947 en 1951 kunstonderwijs in Luik, aan de École Supérieure des Arts Saint Luc. Onder de schuilnaam ‘Willem Tell’ publiceerde hij tekeningen in het stripblad Robbedoes, waar hij van 1948 tot 1955 als freelance illustrator werkte. In het blad Humoradio illustreerde hij de column ‘Even Testen’. Tussen 1951 en 1953 vervulde Vanstiphout zijn legerdienst in Luik. In de eerste jaren van zijn carrière kreeg Vanstiphout vooral opdrachten van de Hasseltse toeristenafdeling en uitgeverij Heideland Heideland-Orbis Heideland was een uitgeverij die in 1945 werd gesticht in Beringen en vanaf 1946 in Hasselt gevestigd was als uitgeverij en boekhandel. Lees meer . Na zijn huwelijk (1956) verhuisde hij naar Antwerpen. In 1973 vestigde hij zich in Edegem.

Huistekenaar van ’t Pallieterke

In december 1957 zag het satirisch en Vlaams-nationalistische blad 't Pallieterke 't Pallieterke 't Pallieterke ’t Pallieterke (1945-…) is een Vlaams-nationalistisch weekblad, dat aanvankelijk uiterst-rechts georiënteerd was en overwegend satirische bijdragen publiceerde, maar dat de afgelopen dec... Lees meer twee van haar huiscartoonisten verdwijnen. Jef Nys Nys, Jef Nys, Jef Jef Nys (1927-2009) was een Antwerps illustrator en stripauteur, die zijn carrière startte bij ’t Pallieterke. Met de reeks Jommeke werd hij een van Vlaanderens meest succesvolle stripaut... Lees meer besloot zich volledig op zijn succesvolle stripreeks Jommeke te concentreren en cartoonist Willy Mertens (Sinjoorke) kwam op 7 december van dat jaar onverwacht te overlijden. Vanstiphout werd in 1958 aangenomen als hun opvolger. Dankzij zijn gedetailleerde, grafisch veelzijdige stijl mocht hij al snel niet alleen vrijblijvende karikaturale portretten en humoristische illustraties (onder meer voor de rubriek 'Onze Vlaamse Woordenschat') maar ook politieke cartoons tekenen. In de volgende jaren maakte hij honderden spotprenten rond actuele thema's zoals Leuven Vlaams Leuven Vlaams Lees meer (1966), de Lokettenkwestie Lokettenzaak Schaarbeek Lokettenzaak Schaarbeek De Schaarbeekse FDF-burgemeester vulde de taalwetgeving in zijn gemeente verkeerdelijk in door geen tweetaligheid van de ambtenaar, zoals wettelijk voorzien, maar de tweetaligheid van de ... Lees meer (1975) en het Egmontpact Gemeenschapspact Het Egmontpact of Egmontakkoord maakt samen met de Stuyvenbergakkoorden deel uit van het zogenaamde Gemeenschapspact, dat de definitieve pacificatie van de communautaire problemen tot doe... Lees meer (1977) en satirische stripverhalen, zoals zijn 'James Bond'-parodie rond Paul vanden Boeynants Vanden Boeynants, Paul Vanden Boeynants, Paul De rechts-conservatieve christendemocraat Paul vanden Boeynants (1919-2001) werd twee keer premier, in 1966-1968 en in 1978-1979. Tegelijk drukte hij zijn stempel op het bestuur van de st... Lees meer en P.W. Segers Segers, Paul-Willem Segers, Paul-Willem Paul-Willem Segers (1900-1983) was secretaris van het ACW en achtereenvolgens KVV- en CVP-politicus, die na de Tweede Wereldoorlog verschillende ministerposities bekleedde. Hij was betrok... Lees meer (1972). Tot zijn pensioen in 1981 vormde Vanstiphout samen met Cor Hoekstra (Cork) en Paul de Valk (Brasser), die respectievelijk vanaf 1960 en 1972 voor het blad begonnen te tekenen, de vaste cartoonistenkern van ’t Pallieterke. In politiek-ideologisch opzicht was Vanstiphout zelf veeleer progressief georiënteerd, maar uit financiële overwegingen bleef hij voor het uiterst-rechtse weekblad werken.

In samenwerking met Jan Bauwens ontwierp Vanstiphout in 1977 een set speelkaarten met karikaturen van Belgische politici (1977) voor Aurelia Games. In opdracht van de BRT maakte hij ook een kaartspel met Vlaamse radio- en televisie Televisie Televisie Als geen ander massamedium heeft de televisie bijgedragen aan de vorming van de Vlaamse ‘verbeelde gemeenschap’. Terwijl de staatshervormingen zich voltrokken, werd de Vlaamse natie dagel... Lees meer sterren (1978).

Vanstiphout als boekillustrator

Vanaf eind jaren 1950 was Vanstiphout was vooral actief als illustrator van kinder- en jeugdboeken Jeugdliteratuur Jeugdliteratuur Jeugdliteratuur draagt al sinds haar ontstaan bij aan het doorgeven van waarden en normen; ook vaderlandsliefde kreeg daarbij een plek. Hoewel de Vlaamse jeugdliteratuur door de verfransi... Lees meer , onder meer voor uitgeverij Shalton, de Zuidnederlandse Uitgeverij en Van Goor Zonen. Samen met Eugène Winters illustreerde hij romans gebaseerd op het televisieprogramma Schipper Naast Mathilde (1955-1963). Tussen 1959 en 1981 illustreerde hij vele jeugdromans voor Standaard Uitgeverij, met name titels van Johan Ballegeer, René Swartenbroekx en Aster Berkhof. In 1979 leverde hij bovendien tekeningen voor De Slavenjacht van Leopold Vermeiren in de ‘Rode Ridder’-reeks. Daarnaast werkte Vanstiphout ook voor uitgeverij Van In, waarvoor hij onder meer boeken van Cyriel Verleyen illustreerde, en uitgeverij Averbode, waar hij zijn pen leende aan de Vlaamse Filmpjes Vlaamsche Filmkes Vlaamsche Filmkes De Vlaamse Filmpjes zijn een reeks korte verhalen voor jongeren, die sinds 1930 werden uitgegeven door Uitgeverij Averbode (sinds 2022 overgenomen door Plantyn). Het opzet was om de katho... Lees meer -reeks. Vanuit een internationaal perspectief was ’de kinderboekenreeks Inge en Bart, geschreven door Gerda van Cleemput en uitgegeven door De Goudvink, de succesrijkste serie waar Vanstiphout aan meewerkte, met vertalingen in het Engels (‘Susie & Sam’) en Frans (‘Mireille et Vincent’). Halfweg de jaren 1970 tekende Vanstiphout voor het Nederlandse kinderblad Okki, waar hij Jo Briels’ gagstrip ‘Puk de Nar’ (1974-1975) van illustraties voorzag, evenals ‘Ragebol’ (1975-1977).

In 1981 leidden vroege tekenen van dementie tot een bruusk einde van Vanstiphouts carrière. Hij bracht zijn laatste levensjaren door in een rusthuis in Mortsel, waar hij in 1995 op 64-jarige leeftijd overleed.

Literatuur

– F. Huygens, Stef Vanstiphout (1931-1995), Een Eigenzinnig Illustrator, in: Kunst en Erfgoed in de Kijker, 2018, nr. 65.
– S. Bral, Werken van Tekenaar Stef Van Stiphout Leven Verder In Woonzorgcentrum Waar Z’n Weduwe Verblijft, in: Het Nieuwsblad, 13 September 2019.
– J. Bougard, Expo in Stadsmus Toont Vergeten Illustrator Stef Vanstiphout Als Pionier, 25 februari 2021, geraadpleegd op 12 januari 2025, op https://www.hbvl.be/cnt/dmf20210224_95644430
– F. Huygens, Stef Vanstiphout. Dertig Jaar Tekenplezier, Leuven, 2021.
– F. Huygens, Is Getekend - Illustrator Stef Vanstiphout Zoekt Het Verderop, 2021, geraadpleegd op 12 januari 2025, op: https://www.okv.be/artikel/getekend-illustrator-stef-vanstiphout-zoekt-het-verderop   
– K. Knudde, Stef Vanstiphout, 11 april 2024, geraadpleegd op 12 januari 2025, op: https://www.lambiek.net/artists/v/vanstiphout_stef.htm op Lambiek's Comiclopedia.

Suggestie
Citeren

2025: Kjell Knudde

Inhoudstafel