Steuncomités voor dienstweigeraars

Opeenvolgende steuncomités die een goed beeld van de evolutie van de dienstweigeraarsbeweging geven.

Het eerste, het Vlaamsch-Nationaal-Dienstweigeraars-Aktiekomiteit (VNDAK), een initiatief van de Antwerpse Vlaamsch-Nationale Wacht Vlaamsch-Nationale Wachten De Vlaamsch-Nationale Wacht(en) waren Vlaams-nationale groeperingen die in de jaren 20 voornamelijk in Antwerpen manifestaties beschermden en propagandistische meetings organiseerden. ... Lees meer , steunde statutair enkel Vlaams-nationalistische dienstweigeraars. Het zamelde op meetings en via Vlaams-nationalistische publicaties gelden in voor steun aan en propaganda-acties voor dienstweigeraars als Lode van Dyck Van Dyck, Lode (1911-1977) Lees meer . Leden waren onder anderen August Borms Borms, August August Borms (1878-1946) speelde een prominente rol in de activistische collaboratie tijdens de Eerste Wereldoorlog en groeide nadien uit tot hét symbool van de amnestiebeweging, die een ... Lees meer en Lode Bonten Bonten, Lode Lode Bonten (1906-1975) wordt beschouwd als de eerste dienstweigeraar vanwege Vlaamsgezinde motieven. In de jaren 1930 engageerde hij zich in het VNV en tijdens de Tweede Wereldoorlog sta... Lees meer . Secretaris was Denys Pourqué.

Omdat het Verbond der Vlaamse Oud-strijders Verbond VOS (VOS) Het Verbond der Vlaamse Oud-Strijders (VOS), opgericht in 1919, was een flamingantische vereniging voor oud-strijders van de Eerste Wereldoorlog, die in de loop van het interbellum tot ee... Lees meer (VOS) eiste dat ook antimilitaristische en pacifistische dienstweigeraars gesteund werden, verzocht Borms Nestor Gerard Gerard, Nestor Nestor Gerard (1897-1996) documenteerde als fotograaf vanaf het interbellum tot het eind van de jaren 1960 het reilen en zeilen van de Vlaamse beweging. Hij engageerde zich in het begin v... Lees meer in 1932 het comité over te nemen. Hij noemde het Dienstweigeraars-Steunkomiteit (DSK). Tot aan de onthulling van Berten Fermont Fermont, Berten Berten Fermont (1911-1933) was een student ingenieurswetenschappen die bekendheid verwierf door zijn dienstweigering om overwegend anti-Belgische redenen. Na zijn dood werd hij een martel... Lees meer s grafmonument op 21 oktober 1934 ontplooide het een grote activiteit. Het zorgde voor advocaten, voor kantinegeld, boeken en studiemateriaal. Het DSK gaf in 1934 De Vlaamsche Dienstweigeraar uit. Dat maandblad verdedigde de houding en de belangen van de dienstweigeraars vaak vanuit antimilitaristisch en pacifistisch standpunt ( pacifisme Pacifisme Binnen de Vlaamse beweging leefden van meet af aan antimilitaristische sentimenten. Vanaf 1914 radicaliseerden deze tot een pacifistische tendens. Aan de basis ervan lag niet alleen een a... Lees meer ).

In 1935 werd het DSK vervangen door het Katholiek Steuncomité voor Dienstweigeraars (KSD), geleid door August van Humbeeck. Het voerde actie voor en verdedigde de belangen van de principiële dienstweigeraars, meer bepaald Joris Kennes en de gebroeders Stan en Rik Spiessens Spiessens, Rik Rik Spiessens (1914-1999) was dienstweigeraar, minder uit Vlaams-nationale dan uit katholiek-pacifistische overtuiging. Na de oorlog trad hij in bij de kapucijnen in Italië. Lees meer . Van Humbeeck, Jeroom Buysse en Kennes maakten deel uit van het secretariaat. De leden waren mevrouw Bockaert-Daels, Magda Peeters Peeters, Magda Magda Peeters (1892-1989) was een letterkundige en katholiek pacifiste, die onder meer actief was in de Vlaamse dienstweigeraarsbeweging. Ze was van 1936 tot 1946 provincieraadslid in An... Lees meer , Karel de Feyter De Feyter, Karel Lees meer , Anton Lievens en Ernest van der Hallen Van der Hallen, Ernest Ernest van der Hallen (1898-1948) was een romantische katholiek-Vlaamse auteur, redacteur van Boekengids en Lectuurrepertorium, later bibliotheekinspecteur. Hij was een mentor van de jeug... Lees meer .

In 1939 werd het comité omgedoopt tot Algemeen Steuncomité voor Dienstweigeraars om gewetensbezwaren (ASD). Secretaris was Hubert Peeters. Het ASD ijverde voor een wettelijk statuut en voerde actie voor de vrijlating van Jan Keustermans Keustermans, Jan Jan Keustermans (1917-2009) trad tijdens de Tweede Wereldoorlog op als afdelingsleider van het VNV in Ekeren en was actief bij de Dietsche Militie – Zwarte Brigade, waarvoor hij nadien w... Lees meer en Rik Spiessens. ( dienstweigering Dienstweigering Van het eind van de jaren 1920 tot het midden van de jaren 1930 weigerden een aantal Vlaamse jongeren hun militaire dienstplicht te vervullen uit protest tegen de taalverhoudingen in Belg... Lees meer )