Uilenspiegelprijs
Politieke prijs die van 1963 tot 1973 werd uitgereikt door de Brusselse CVP-Jongeren
CVP-Jongeren CVP-Jongeren was de jeugdafdeling van de Christelijke Volkspartij (CVP). De organisatie evolueerde geleidelijk van politieke leerschool naar autonome drukkingsgroep met een eigen programm... Lees meer en sinds 1977, na een onderbreking van vier jaar, door de nationale CVP-Jongeren werd uitgereikt.
In 1963 kwamen de CVP-Jongeren van Brussel op het idee politieke prijzen uit te reiken. Op die manier wilden zij hun belangstelling voor en hun jeugdige opvatting op de politiek op een originele manier tot uitdrukking brengen. Het reglement beschreef nauwkeurig de verschillende prijzen en legde een procedure vast. Ook al namen in 1977 de nationale Jongeren het initiatief over, toch werd aan het reglement nauwelijks iets gewijzigd. Alleen de motivatie voor de Neleprijs was aan wijzigingen onderhevig.
De Tijl Uilenspiegelprijs wordt toegekend aan een persoon of groep die in de politiek een daad heeft gesteld van een durvend en stoutmoedig karakter. De Neleprijs werd aanvankelijk omschreven als een prijs bestemd voor een persoon of groep die een daad heeft gesteld die door haar opbouwend karakter het Vlaamse volk in het buitenland sterk heeft gediend. Toen de nationale CVP-Jongeren het Brusselse initiatief overnamen, werd geen Neleprijs meer uitgereikt. Van 1984 tot 1986 was dit opnieuw wel het geval, maar diende de prijs als vrouwelijke tegenhanger van de Uilenspiegelprijs.
Sinds 1992 heeft de Neleprijs opnieuw zijn Vlaams karakter: hij wordt toegekend aan een persoon of groep die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de bevordering van het gebruik van het Nederlands en de uitstraling van de Vlaamse cultuur. Het is dan ook vooral de Neleprijs die in het licht van de V.B. enige betekenis heeft, al had de uitreiking van de Uilenspiegelprijs ook af en toe een Vlaamse knipoog. Zo was Emiel van Cauwelaert
Van Cauwelaert, Emiel Emiel Van Cauwelaert (1910-1982) nam als politiek commentator bij de krant Het Volk en burgemeester van zijn geboortedorp Onze-Lieve-Vrouw Lombeek namens de Christelijke Volkspartij (CVP... Lees meer de eerste laureaat, omdat hij in 1960 als eerste burgemeester de tweetalige formulieren voor de volkstelling terugstuurde. Ook Jan Verroken
Verroken, Jan Jan Verroken (1917-2020) was een politicus voor de Christelijke Volkspartij. Hij was volksvertegenwoordiger en burgemeester van Oudenaarde en speelde een belangrijke rol in de totstandkom... Lees meer , Luc van den Brande
Van den Brande, Luc Luc van den Brande (°1945) was een christendemocratisch federaal minister van Tewerkstelling en Arbeid (1988-1991) en leidde van eind 1992 tot 1999 de Vlaamse executieve/Vlaamse Regering.... Lees meer , Ferdinand de Bondt
De Bondt, Ferdinand Ferdinand de Bondt (1923-2014) was een Vlaamsgezind christendemocratisch politicus. Hij was senator en staatssecretaris voor de CVP, medeoprichter van de Vlaamse Volksbeweging en van het ... Lees meer en Herman Suykerbuyk
Suykerbuyk, Herman Herman Suykerbuyk (1934-2026) was een politicus voor de Christelijke Volkspartij. Hij was gemeenteraadslid en burgemeester van Essen en zetelde in de Kamer, Senaat en het Vlaams Parlement... Lees meer waren laureaat omwille van hun uitgesproken Vlaamse reflex en hun aandeel in de V.B.
De Lamme Goedzakprijs gaat naar een persoon of groep die een politieke daad met een uitermate negatief, passief en onpersoonlijk karakter stelde. De toekenning van de Lamme Goedzakprijs in 1968 aan Raymond Derine Derine, Raymond Raymond Derine (1926-1987) was jurist, hoogleraar, politicus, auteur en polemist. Hij was Antwerps schepen voor de CVP en voorzitter van het Davidsfonds (1970-1972), en zette zich in voor... Lees meer , voorman bij de Leuvense professoren tijdens de strijd voor de vernederlandsing van Leuven en later voorzitter van het Davidsfonds
Davidsfonds (DF) Het Davidsfonds is een katholieke Vlaamse cultuurvereniging, die werd opgericht in januari 1875. Lees meer , lokte in de pers heel wat kritiek uit. De toen nog Brusselse jury motiveerde de beslissing door het ontslag van Derine als CVP-Kamerlid enkele weken na zijn verkiezing. Ze beschouwde dit als een vlucht op een ogenblik dat het Vlaamse belang in het parlement moest worden verdedigd.
Laureaten van de Tijl Uilenspiegelprijs: Emiel van Cauwelaert
Van Cauwelaert, Emiel Emiel Van Cauwelaert (1910-1982) nam als politiek commentator bij de krant Het Volk en burgemeester van zijn geboortedorp Onze-Lieve-Vrouw Lombeek namens de Christelijke Volkspartij (CVP... Lees meer , prof. Fernand Collin, prof. Zeger van Hee, Jan Verroken
Verroken, Jan Jan Verroken (1917-2020) was een politicus voor de Christelijke Volkspartij. Hij was volksvertegenwoordiger en burgemeester van Oudenaarde en speelde een belangrijke rol in de totstandkom... Lees meer , nationaal bureau CVP-Jongeren, Sandor Szondi Szondi, Sändor Sändor Szondi, Brusselaar van Hongaars afkomst, hoewel opgegroeid in West-Vlaanderen waar zijn Vlaamsgezindheid werd aangescherpt. Stichtte Vlaams ambtenarenverbond, culturele groep Eige... Lees meer , Theo Lefèvre Lefèvre, Theo Theo Lefèvre (1914-1973) was een advocaat en politicus voor de Christelijke Volkspartij. Hij zetelde in de Kamer en was minister en premier in een periode van belangrijke wetgevende initi... Lees meer , Albert Maertens
Maertens, Albert Albert Maertens (1915-2015) was directeur-generaal van de krant Het Laatste Nieuws. Hij was ook actief in onder meer het LVSV, het LVV, de liberale partij en het Willemsfonds, en zette zi... Lees meer , Sicco Mansholt, Stan de Clercq, Ferdinand de Bondt, Amnesty International, Robert Vandekerckhove Vandekerckhove, Robert Robert Vandekerckhove (1917-1980) was een notaris en CVP-gemeenteraadslid in Mechelen, partijvoorzitter (1969-1971), de eerste voorzitter van de Nederlandse Cultuurraad (1971-1974), minis... Lees meer , Luc van den Brande
Van den Brande, Luc Luc van den Brande (°1945) was een christendemocratisch federaal minister van Tewerkstelling en Arbeid (1988-1991) en leidde van eind 1992 tot 1999 de Vlaamse executieve/Vlaamse Regering.... Lees meer , Dries van Agt, Daniël Coens
Coens, Daniël Daniël Coens (1938-1992) was een socioloog en politicus voor de Christelijke Volkspartij. Hij was kamerlid, staatssecretaris van de Nederlandse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest en minist... Lees meer , Eric van Rompuy
Van Rompuy, Erik Lees meer , Fons Verplaetse, Ruud Lubbers, Herman Suykerbuyk
Suykerbuyk, Herman Herman Suykerbuyk (1934-2026) was een politicus voor de Christelijke Volkspartij. Hij was gemeenteraadslid en burgemeester van Essen en zetelde in de Kamer, Senaat en het Vlaams Parlement... Lees meer , Vierde Wereldbeweging, Neelie Smit-Croes, André Bourgeois, Johan van Hecke, Belgische Rode Kruis Belgische Rode Kruis Lees meer , Chris de Stoop, Jean-Luc Dehaene
Dehaene, Jean-Luc Jean-Luc Dehaene (1940-2014) was een boegbeeld van de christelijke Vlaamse Volkspartij (CVP), die van 1992 tot 1997 premier van België was en een sleutelrol speelde in de staatshervorming... Lees meer , Karel van Noppen, Jan Vermeire en Reginald Moreels.
Laureaten van de Neleprijs: Hendrik Fayat
Fayat, Hendrik Hendrik Fayat (1908-1997) was een Vlaamsgezinde socialistische jurist, hoogleraar en politicus, die medio jaren 1960 aan de basis lag van de Rode Leeuwen, een zelfstandige Nederlandstalig... Lees meer , André Demedts
Demedts, André André Demedts (1906-1992) was een Vlaamsgezinde auteur, voordrachtgever en inspirator van literaire organisaties. Zo werd hij in Vlaanderen een belangrijke cultuurdrager. Demedts gold bov... Lees meer , Gazette van Detroit Gazette van Detroit Lees meer , Flemish Press Review Flemish Press Review Het Flemish Press Review (1966-1972) was een gestencild persoverzicht van het Instituut voor Voorlichting om het buitenland te informeren over de actualiteit in Vlaanderen. Lees meer , Renaat van Elslande Van Elslande, Renaat Renaat van Elslande (1916-2000) was een redacteur en katholiek politicus. Hij zetelde 32 jaar in de Kamer en vervulde meerdere ministerfuncties. Lees meer , Edward Schillebeeckx, Katholieke Arbeidersjeugd
Katholieke Arbeidersjeugd (KAJ) De Katholieke Arbeidersjeugd (KAJ) was een jongerenvereniging van de christelijke arbeidersbeweging en tegelijk een gespecialiseerde Katholieke Actiebeweging, opgericht in 1924 door de pr... Lees meer , Pierre Brachin, Neue Zürcher Zeitung, Paula d'Hondt, Rika Steyaert
Steyaert, Rika Rika Steyaert (1925-1995) was van 1974 tot 1988 Kamerlid namens de Christelijke Volkspartij (CVP). Tussen 1979 en 1988 legde ze, eerst als staatssecretaris in de nationale regering en lat... Lees meer , Puck Algoet ( Célina van de Weyer Van de Weyer, Céline Céline van de Weyer (1925) speelde als politica een belangrijke rol in de strijd om het behoud van het Nederlandstalig karakter van de Vlaams-Brabantse rand rond Brussel en in het bijzond... Lees meer ), Stijn Coninx, Fernand Lefère, Hugo Weckx
Weckx, Hugo Hugo Weckx (1935-2024) was een christendemocratisch politicus, onder meer bekend vanwege zijn sleutelrol binnen de Nederlandse Commissie voor de Cultuur van de Brusselse Agglomeratie (NCC... Lees meer , Marian Thyssen en Kris Wagener.
De Lamme Goedzakprijs kwam terecht bij: Sint-Lucasgilde der geneesheren, CVP-fractie Schaarbeekse gemeenteraad, Herman Vanderpoorten
Vanderpoorten, Herman Herman Vanderpoorten (1922-1984) was een liberale, Vlaamsgezinde politicus. Hij was nauw betrokken bij de pogingen tot staatshervorming in periode van 1960 tot 1970 en was een van de arch... Lees meer en het Liberaal Vlaams Verbond
Liberaal Vlaams Verbond (LVV) Liberaal Vlaams Verbond (LVV) is een autonome, sociaal-progressieve, liberale en Vlaamsgezinde vereniging die werd opgericht in 1913. Van een overkoepelend en coördinerend orgaan voor lib... Lees meer , Carlos de Baeck, Raymond Derine Derine, Raymond Raymond Derine (1926-1987) was jurist, hoogleraar, politicus, auteur en polemist. Hij was Antwerps schepen voor de CVP en voorzitter van het Davidsfonds (1970-1972), en zette zich in voor... Lees meer , Charles Héger, Raymond Scheyven, Belgisch parlement in de persoon van Achille van Acker
Van Acker, Achille Achille van Acker (1898-1975) was een socialistische politicus uit Brugge, die in het begin van zijn carrière een tijdlang lid was van de Frontbeweging. Na de Tweede Wereldoorlog bekleedd... Lees meer , Vlaamse Militanten Orde
Vlaamse Militanten Orde (VMO) De Vlaamse Militanten Orde was een Vlaams-nationale militantenorganisatie die werd opgericht in 1950, aanvankelijk ter ondersteuning van de Vlaams-nationale partijpolitiek. Lees meer , Maurits Coppieters
Coppieters, Maurits De progressieve Vlaams-nationalist en christelijke humanist Maurits Coppieters (1920-2005) was vanaf het midden van de jaren 1960 een van de boegbeelden van de Volksunie (VU). Lees meer , Renaat van Elslande Van Elslande, Renaat Renaat van Elslande (1916-2000) was een redacteur en katholiek politicus. Hij zetelde 32 jaar in de Kamer en vervulde meerdere ministerfuncties. Lees meer , Karel van Miert
Van Miert, Karel Lees meer , Albert Frère, Roger Nols
Nols, Roger Roger Nols (1922-2004) was een Belgisch politicus en burgemeester van Schaarbeek van 1971 tot 1989. Lees meer , Charles-Ferdinand Nothomb, André Wijnen, Gerard Deprez, Herman de Croo, Guy Spitaels, Guy Verhofstadt
Verhofstadt, Guy Guy Verhofstadt (1953) is een liberaal politicus die actief was en is op het nationale en internationale niveau. Onder zijn voorzitterschap vond er een verruiming plaats van de liberale p... Lees meer , Luc van den Bossche
Van den Bossche, Luc Luc van den Bossche (1947) is een voormalige socialistische politicus met een technocratische en pragmatische visie op communautaire kwesties. Lees meer , Jaak Gabriëls
Gabriëls, Jaak Jaak Gabriëls (1943-2024) werd in 1965 actief in de Volksunie (VU). Hij werd burgemeester in Bree, volksvertegenwoordiger en in 1986 partijvoorzitter van de VU. Hij trachtte de partij inh... Lees meer , PS-federatie van Luik, CVP-congres over sluitingsuur in de persoon van Jos Ansoms, VLD-congres in de personen van Pierre Chevalier en Dirk van Mechelen, Fernand Huts, Johan vande Lanotte en de Vlaamse Regering
Vlaamse Regering De Vlaamse regering is de uitvoerende macht van de Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest, geïnstalleerd na de staatshervorming van 1980 en aanvankelijk aangeduid met de term 'executie... Lees meer .
Literatuur
– L. Teugels, 'De uilenspiegelprijzen, een initiatief van het arrondissement Brussel', in Tijdschrift der Jongeren, jg. 10, nr. 8 (april 1964), p. 17.
– CVP- Jongeren: historiek, standpunten, werking en statuten, 1981.
– J. de Donder, Het Levend geweten, 40 jaar CVP- Jongeren in Vlaanderen, 1991.
Johan De Donder (2023), Johan De Donder (1998). Uilenspiegelprijs. In: Encyclopedie van de Vlaamse beweging. 2023. https://devb.be/id/geb-003164.