Van Offel, Edmond

Edmond van Offel werd geboren als oudste van drie zonen van een handelaar in kleurstoffen en later motoren. Hoewel de ruimere familie tot de Franstalige burgerij van Antwerpen behoorde en grootvader Pierre van Offel bij de Belgische onafhankelijkheidsstrijd was gesneuveld, was het gezin van Jan Baptist van Offel eerder Vlaamsgezind. Edmonds broer Constant (Stan) werd graficus en zijn broer Horace schreef na een korte militaire carrière een dertigtal Franstalige boeken, waaronder een aanklacht tegen het lotelingenstelsel in het Belgische leger. Jan Hendrik van Offel Van Offel, Jan Hendrik Jan van Offel (1844-1900) was een populaire volksdichter, die aanvankelijk bij het socialisme aanleunde, maar gaandeweg in liberale richting evolueerde. Lees meer , de auteur van het Kanailje-lied en lid van de eerste Internationale, was overigens een neef van vader Jan Baptist van Offel. Edmond van Offel volgde aanvankelijk les aan de rijksmiddelbare school en kortstondig het atheneum, maar schakelde uiteindelijk over naar het dagonderwijs aan de Academie voor Schone Kunsten te Antwerpen, waar hij les in literatuur Literatuur De literatuur heeft een cruciale rol gespeeld in het ontstaan van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd en ook in de daaropvolgende fasen van de Vlaamse natiewording zijn schrijvers vaak richting... Lees meer kreeg van Pol de Mont De Mont, Pol Pol de Mont (1857-1931) was een dichter, essayist, folklorist, journalist, kunstcriticus en redenaar. In al zijn activiteiten gaf hij de Vlaamse strijd absolute prioriteit. Decennialang w... Lees meer . Hij vervolledigde zijn opleiding aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten.

Illustrator met literaire ambities

In 1894 publiceerde van Offel een gedicht in Van Nu en Straks Van Nu en Straks Van Nu en Straks (1893-1901) was een literair en cultureel tijdschrift, dat voor Vlaanderen vernieuwend was doordat het aansloot bij internationale eigentijdse denkrichtingen zoals het an... Lees meer , veel later gevolgd door bijdragen in De XXste eeuw (1906), De Vlaamsche Gids De Vlaamse Gids (met) Boek & Biliotheek De Vlaamse Gids (1905-2000) was een flamingantisch en liberaal tijdschrift. Het werd gesticht door Max Rooses, met medewerking van Paul Fredericq en Jozef Vercoullie. Het blad was feiteli... Lees meer (1910), Den Gulden Winckel Den Gulden Winckel Lees meer en Het Roode Zeil (1920). Samen met Jan van Nijlen, André de Ridder De Ridder, André André de Ridder (1888-1961) was hoogleraar statistiek en financiële wetenschappen, romanschrijver en een invloedrijk kunstcriticus en -promotor. Lees meer en Gust van Roosbroeck was hij stichtend redacteur van De Boomgaard De Boomgaard De Boomgaard was een ‘Algemeen geïllustreerd maandschrift voor literatuur en kunst’ (1909-1911). Het verscheen in Antwerpen onder redactie van André de Ridder, Edmond van Offel, Hugo van ... Lees meer . Zijn gedichten, met een sterk symbolistische inslag, verzamelde hij in Bloei (1896) en De Getijden (1910). Tijdens en net na de Eerste Wereldoorlog publiceerde van Offel nog twee toneelstukken, Maskarade en Krijgsgevangenen.

Beroepshalve maakte van Offel tot 1918 affiches en boekillustraties bij drukkerij Van Os, veelal in een zwierige Arts and Crafts-stijl. In 1902 bracht Frédéric de France een prentenbundel van hem uit bij de Parijse uitgeverij Borel. Van Offel illustreerde ook sprookjes van Andersen en de gebroeders Grimm en boeken van Couperus, Flaubert, Dante en Shakespeare. Vanaf 1911 tot aan zijn pensionering in 1942 was van Offel leraar in typografisch tekenen in de avondleergangen van de Stedelijke Nijverheidsschool in Antwerpen.

Spilfiguur in De Scalden

In 1897 werd van Offel lid van de Antwerpse kunstkring De Scalden. Die kring was in 1889 opgericht met het oog op deelname aan carnavals- en feeststoeten, maar organiseerde geleidelijk ook kunsttentoonstellingen, voordrachten en muziekavonden, geïnspireerd door het voorbeeld van de Arts and Crafts Movement van William Morris. Door de komst van Edmond Van Offel legde de kring zich ook toe op de promotie van decoratieve kunst, en publiceerde ze 15 jaarboeken met bijdragen van leden, onder hoofdredactie van van Offel. Vanuit die Scaldenkring werd Van Offel in 1897 door Fritz Mayer van den Bergh gevraagd om diens Rhijnse Legenden te illustreren, dat in 1902 postuum verscheen. Van Offel engageerde zich in meerdere Vlaamsgezinde kunstkringen: hij was lid van het Vlaamsgezinde kunst-, lezingen- en vormingscentrum De Kapel (1899-1905 of 1906), waar Emmanuel de Bom De Bom, Emmanuel Emmanuel de Bom (1868-1953) was een Vlaamse schrijver, redacteur, journalist en bibliothecaris. Lees meer en Lode Baekelmans Baekelmans, Lode Lode Baekelmans (1879-1965) was een Antwerpse schrijver en bibliothecaris. In 1933 werd hij de eerste conservator van het Museum van de Vlaamsche Letterkunde, nu het Letterenhuis, en werd... Lees meer ook deel van uitmaakten, en van Kunst van Heden (1905-1959 of 1962), waaraan ook mede-Scalden Pol de Mont De Mont, Pol Pol de Mont (1857-1931) was een dichter, essayist, folklorist, journalist, kunstcriticus en redenaar. In al zijn activiteiten gaf hij de Vlaamse strijd absolute prioriteit. Decennialang w... Lees meer en Eugeen van Mieghem actief deelnamen.

De Eerste Wereldoorlog en daarna

Tijdens de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer werden de drie volwassenen zonen van Edmond van Offel naar het IJzerfront gestuurd. Van Offel bleef met vrouw en dochter in Antwerpen, maar werd in 1915 correspondent voor het vluchtelingentijdschrift De Vlaamsche Stem De Vlaamsche Stem (1915-1916) De Vlaamsche Stem (1915-1916) was een Vlaamsgezind dagblad dat in Nederland verscheen en na een tijd in Duitse handen overging. De koerswijziging die het dagblad als gevolg daarvan onderg... Lees meer , dat in Amsterdam verscheen. In de rubriek ‘De gevallen stad’ bracht hij nieuws uit bezet Antwerpen, met een grote klemtoon op kleine verzetsdaden. In 1918 ondertekende van Offel samen met meer dan honderd andere Antwerpse schrijvers en kunstenaars de door Ary Delen Delen, Ary Ary Delen (1883-1960) was een Antwerpse schrijver, kunsthistoricus en conservator. Als flamingant nam hij tijdens de Eerste Wereldoorlog een loyaal-Belgisch standpunt in, wat hem meermaal... Lees meer opgezette protestpetitie tegen het uitroepen van de zelfstandigheid van Vlaanderen door de Raad van Vlaanderen Raad van Vlaanderen (1917-1918) De Raad van Vlaanderen (1917-1918) was een activistisch marionettenparlement tijdens de Eerste Wereldoorlog, dat onderdeel was van de Duitse plannen om in Vlaanderen een blijvende invloed... Lees meer . In 1919 en 1920 leverde van Offel ook tekenwerk voor de krant De Schelde De Schelde (1919-1936) Lees meer .

Na 1926 begon van Offel aan twee grote reeksen schoolplaten voor uitgeverij August Bossaerts Bossaerts, August August Bossaerts (1883-1962) was onderwijzer en later schoolhoofd binnen het Antwerpse stedelijk onderwijs. Hij was actief binnen de liberale en Vlaamsgezinde onderwijsvereniging Diesterw... Lees meer , die tussen 1931 en 1932 werden uitgegeven. De Schoolplaten voor de Vaderlandse Geschiedenis onder begeleiding van Albert van Laar bestond uit 66 platen, met een sterke klemtoon op sociaaleconomische geschiedenis, met onder andere prenten over weversopstanden en de strijd om het algemeen stemrecht. De schoolplatenreeks Spreken en Stellen onder leiding van Flor Mielants Mielants, Flor (sr.) Flor Mielants sr. (1887-1944) was een leraar, onderwijsinspecteur, pedagoog en auteur van schoolboeken en pedagogische artikels, die actief was in de vereniging Diesterweg en de Antwerpse... Lees meer bestond uit 18 platen, telkens in de vorm van een stripverhaal met vier beeldjes.

In 1932 verhuisde van Offel naar ’s Gravenwezel, waar een zoon en schoondochter woonden. In de jaren 1930 focuste Van Offel op het schrijven van geïllustreerde jeugdboeken, zoals het populaire ‘Kozzeke en Kompanie’ (zie Jeugdliteratuur Jeugdliteratuur Jeugdliteratuur draagt al sinds haar ontstaan bij aan het doorgeven van waarden en normen; ook vaderlandsliefde kreeg daarbij een plek. Hoewel de Vlaamse jeugdliteratuur door de verfransi... Lees meer ), en op biografieën van de Antwerpse barokschilders Rubens, Van Dijck en Jordaens, allemaal uitgegeven door Lode Opdebeek. In 1943 schreef Van Offel Adriaan, een historische roman over de kunstschilder Adriaan Bouwer, die evenwel vijf jaar later werd overschaduwd door het postuum verschenen Adriaan Brouwer van Felix Timmermans Timmermans, Felix Felix Timmermans (1886-1947) is de auteur van een omvangrijk en veelgelezen oeuvre. Tot zijn bekendste romans horen Pallieter (1916) en Boerenpsalm (1935). Tijdens de Eerste Wereldoorlog ... Lees meer .

In 1950 publiceerde Van Offel Antwerpen 1900, over het geanimeerde kunst- en cultuurleven in de havenstad aan het einde van de 19de eeuw en het begin van de 20ste eeuw, met een grote klemtoon op de activiteiten van De Scalden en De Kapel, maar evengoed op het arbeidersleven en dat van de immigranten Immigratie Vanaf de jaren 1960 werd Vlaanderen een immigratieregio, maar al veel vroeger kenden sommige Vlaamse steden en regio’s een instroom van immigranten van buiten Vlaanderen. Deze bijdrage s... Lees meer in de stad. In 1959 verscheen van zijn hand Vader vertelt, gebaseerd op dagboeken van zijn vader en grootvader.