Het Volksbelang

De oprichters en eerste redactieleden van Het Volksbelang waren Isidoor van Doosselaere, Jozef van Hoorde Van Hoorde, Jozef Jozef van Hoorde (1834-1916) was een Gentse journalist en auteur. Hij zette zich in voor het Nederlandstalige toneel in België. Lees meer , Julius Sabbe Sabbe, Julius Lees meer , Julius de Vigne De Vigne, Julius Julius de Vigne (1844-1908) was een Gentse advocaat en een Vlaamsgezind liberaal politicus. Hij was actief in talrijke Gentse Vlaamsgezinde liberale verenigingen. In het belang van de lib... Lees meer en Adolphe Hoste. Al snel traden ook Max Rooses Rooses, Max Max Rooses (1839-1914) was kunsthistoricus en directeur van het Plantin-Moretusmuseum en als letterkundige actief in de Vlaamse beweging. Lees meer , Julius Vuylsteke Vuylsteke, Julius De Vlaamsgezinde advocaat, dichter en uitgever Julius Vuylsteke (1836-1903) was het boegbeeld van het Vlaamsgezinde liberalisme. Hij lag aan de basis van de Gentse studentenvereniging ’T ... Lees meer , Jacob F. Heremans Heremans, Jacob Jacob Heremans (1825-1884) was een Gentse hoogleraar taal- en letterkunde, die als publicist en initiatiefnemer een prominente rol speelde in de liberale Vlaamse en Groot-Nederlandse bewe... Lees meer , Arthur Cornette Cornette, Arthur Arthur Cornette (1852-1907) was een Vlaamsgezinde liberaal. Hij lag aan de basis van de loge Marnix van Sint-Aldegonde, waar het Nederlands vanaf het begin de voertaal was. Lees meer , Willem Rogghé Rogghé, Willem Lees meer , E. en R. de Clercq, Hendrik de Hoon De Hoon, Hendrik Hendrik de Hoon (1850-1932) was magistraat in Brussel. Hij ijverde voor de vorming van een Nederlandse rechtstaal in Vlaanderen. Lees meer , Victor de Hoon, Camiel Siffer en Alfons Prayon-van Zuylen Prayon-Van Zuylen, Alfons Jurist en publicist Alfons Prayon-van Zuylen (1848-1916) was een vrijzinnige en progressieve flamingant, die zich zowel engageerde in het (Brusselse) liberale flamingantisme als in de sam... Lees meer tot de redactie toe.

De stichting van Het Volksbelang hing samen met het aantreden van een nieuwe generatie linkse flaminganten, die zich van de Liberale Partij Liberale partij De verhouding tussen de liberale partij en het partijpolitieke liberalisme in België enerzijds, en de Vlaamse beweging anderzijds levert een gevarieerd en ingewikkeld beeld op dat evoluee... Lees meer afkeerden omwille van haar burgerlijk en Franstalig karakter. Aanvankelijk benadrukte het blad het sociale aspect en verdedigde spaarkassen, volksbanken, vakbonden en het algemeen stemrecht. Na enkele maanden traden Vlaamsgezindheid en vrijzinnigheid als inhoudelijk belangrijkste aandachtspunten naar voren. Het Volksbelang werd toen een Vlaamsgezind progressief weekblad, dat – tussen de katholieken en liberalen in – het opnam voor sociale en Vlaamse eisen. Zowel de katholieken als de doctrinair-liberalen werden aangevallen en er werd gepleit voor een onafhankelijke Vlaamse Volkspartij Vlaamsche Volkspartij (VVP) De Vlaamsche Volkspartij (1892) was een Brusselse progressieve en liberale partij. Ze streefde naar vervlaamsing en democratisering van het openbare leven. Electoraal bleef het succes uit... Lees meer . De Landdagbeweging Landdagbeweging De Landdagbeweging, die zich ontwikkelde vanaf de vroege jaren 1860, vormde tot aan de Eerste Wereldoorlog de aanzet tot een reeks al dan niet succesvolle initiatieven tot samenwerking va... Lees meer en Eerste Internationale werden in het blad positief onthaald.

Politiek engagement

Vuylsteke was het echter niet eens met de onafhankelijke koers van het blad ten opzichte van de Liberale Partij Liberale partij De verhouding tussen de liberale partij en het partijpolitieke liberalisme in België enerzijds, en de Vlaamse beweging anderzijds levert een gevarieerd en ingewikkeld beeld op dat evoluee... Lees meer . Hij vreesde dat dit zou leiden tot de oprichting van een derde politieke partij. Om die reden poogde hij om dit 'dissidente' neutrale karakter van het progressieve blad, vooral belichaamd door Rooses, ongedaan te maken. Dit lukte toen, onder Vuylstekes impuls, Het Volksbelang eind 1867 het orgaan werd van de door Vuylsteke heringerichte Vlaamsche Liberale Vereeniging Vlaamsche Liberale Vereeniging De Vlaamsche Liberale Vereeniging (1866-circa 1940) werd opgericht als drukkingsgroep binnen de Liberale Associatie van Gent. Door haar gematigde standpunten slaagde zij er gedurende enke... Lees meer . De koers van het blad kenmerkte zich sindsdien door een uitgesproken antiklerikalisme (terwijl het daarvoor bij gelegenheid ook katholieke flaminganten had gesteund). Het Volksbelang fungeerde als spreekbuis van de flamingantische, progressieve drukkingsgroep binnen de Liberale Partij. Vele onafhankelijke flaminganten zegden hun abonnement op. Toen Vuylsteke vanaf oktober 1869 deel uitmaakte van de Gentse gemeenteraad, werd de flamingantische toon van Het Volksbelang meer gematigd. Op 24 december 1869 stichtte Vuylsteke de maatschappij Het Volksbelang Het Volksbelang Het Volksbelang (1867-heden) is het oudste nog bestaande liberale weekblad. Het is de spreekbuis van de Vlaamsgezinde sociaal-progressieve liberalen. Lees meer met de bedoeling meer fondsen te verzamelen. Deze consequent liberale maar gematigd-Vlaamse koers werd de hele periode dat Paul Fredericq Fredericq, Paul Paul Fredericq (1850-1920) was een vooraanstaande Gentse historicus, die als de officieuze ideoloog van het liberaal flamingantisme kan worden  omschreven. Als rector van de Gentse u... Lees meer de belangrijkste redacteur was, gevolgd (1883-1914). In deze vroege periode speelde Het Volksbelang op bescheiden wijze en beperkt tot de Gentse regio, de rol van liberale krant, tot deze functie werd overgenomen door Het Laatste Nieuws Het Laatste Nieuws Het Laatste Nieuws was een liberaal en Vlaamsgezind dagblad, waarvan het eerste nummer op 7 juni 1888 verscheen. In 2023 bestaat de krant nog steeds als een populair dagblad voor een bree... Lees meer (1888) van Julius Hoste (sr.) en andere lokale liberale kranten.

Dat Het Volksbelang niet meer enthousiast meewerkte aan frontvorming boven alle partijen rond flamingantische eisen, blijkt uit de houding van het blad naar aanleiding van de organisatie van de Vlaamse landdag Vlaamsche Landdagen Lees meer in Brussel (juni 1873). Het blad keurde de actie, die vooral gericht was tegen de liberale doctrinairen, af en raakte hierover verwikkeld in een vinnige polemiek met het Brusselse Flandria Flandria Flandria (1885-1889) was het tijdschrift van de Liberale Bond in Brussel. Het blad steunde de Vlaamse beweging. Lees meer en De Zweep De Zweep Het liberale Brusselse weekblad De Zweep was tot de oprichting van de krant Het Laatste Nieuws in 1888 politiek georiënteerd en Vlaamsgezind, en evolueerde nadien tot een zuiver commercie... Lees meer . Het vreesde de afscheiding van de Vlaamsgezinden uit de Liberale Partij. Naar aanleiding van het wetsvoorstel- Edward Coremans Coremans, Edward (1835-1910) Edward Coremans (1835 – 1910) was een Antwerpse advocaat en politicus van de Meetingpartij. Hij was de politieke vader van de eerste taalwetten. Van 1872 tot 1900 gold hij als de politiek... Lees meer inzake de vernederlandsing van het middelbaar onderwijs Middelbaar onderwijs De geschiedenis van het middelbaar onderwijs is nauw verweven met die van de Vlaamse beweging. Tot diep in de 20ste eeuw bleef de middelbare school een grotendeels Franstalig bastion van ... Lees meer ontstonden er tussen 1879 en 1883 (de goedkeuring van de wet-Coremans-De Vigne) vrij hevige pennentwisten tussen het gematigde Het Volksbelang (dat het opnam voor de liberaal De Vigne) en de radicale De Zweep en De Kleine Gazet De Kleine Gazet De Kleine Gazet (1874-1888) was een Antwerps liberaal, progressief en Vlaamsgezind dag- en weekblad. Het fungeerde als het orgaan van diverse organisaties. Lees meer (aanhangers van een volledige vernederlandsing). De agitatie rond de gelijkheidswet Gelijkheidswet De gelijkheidswet van 1898 stelde het Nederlands voor officiële publicaties gelijk aan het Frans. De wet werd vanuit de Vlaamse beweging breed ondersteund, en leidde, na de Waalse afwijzi... Lees meer in 1896-1897 leidde uitzonderlijk wel tot een opening naar de katholieken toe: in het radicaal antiklerikaal geworden Het Volksbelang waren dan wel geluiden te horen voor samenwerking met katholieke flaminganten in deze zaak.

Intrede van het LVV

Na de stopzetting van de publicatie ten gevolge van de Eerste Wereldoorlog Eerste Wereldoorlog De Vlaamse beweging is fundamenteel getekend door de Eerste Wereldoorlog. De oorlog maakte een verregaande democratisering onafwendbaar, met wezenlijke gevolgen voor het politieke draagv... Lees meer werd Het Volksbelang van 1925 tot 1934 uitgegeven door Victor Resseler Resseler, Victor Victor Resseler (1877-1955) was een Antwerpse boekhandelaar, journalist, uitgever en politicus van liberaal-vrijzinnige strekking. Lees meer in Antwerpen, eerst als weekblad, later als maandblad. Vanaf 1935 tot aan de Tweede Wereldoorlog Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog werd in Vlaanderen getekend door de onvoorwaardelijke collaboratie van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). De samenwerking met de bezetter en de bestraffing erva... Lees meer verhuisde het blad opnieuw naar Gent. Door de oprichting van het Liberaal Vlaams Verbond Liberaal Vlaams Verbond (LVV) Liberaal Vlaams Verbond (LVV) is een autonome, sociaal-progressieve, liberale en Vlaamsgezinde vereniging die werd opgericht in 1913. Van een overkoepelend en coördinerend orgaan voor lib... Lees meer (LVV) in 1913 was het karakter van de periodiek gewijzigd en werd Het Volksbelang de officieuze spreekbuis van het LVV en van Vlaamse liberale politici en LVV'ers als Julius Hoste jr. Hoste, Julius (jr.) Julius Hoste jr. (1884-1954) was een Vlaamsgezinde liberaal die actief was in de pers en de politiek. Hij behoort tot de kopstukken van de Vlaamse beweging. Lees meer en Arthur Vanderpoorten Vanderpoorten, Arthur Arthur Vanderpoorten (1884-1945) was een Vlaamsgezinde liberale politicus. Tijdens het interbellum speelde hij een belangrijke rol in de vernederlandsing van het onderwijs en in de uitbou... Lees meer .

In 1945 werd Het Volksbelang het blad van het LVV en kwam het onder de vleugels van de directie van Het Laatste Nieuws, meer bepaald Hoste jr. en Albert Maertens Maertens, Albert Albert Maertens (1915-2015) was directeur-generaal van de krant Het Laatste Nieuws. Hij was ook actief in onder meer het LVSV, het LVV, de liberale partij en het Willemsfonds, en zette zi... Lees meer . In 1960 werd Piet van Brabant Van Brabant, Piet Piet van Brabant (1932-2006) was politiek journalist bij de krant Het Laatste Nieuws en liberaal politicus. Lees meer hoofdredacteur. In 1970 werd hij opgevolgd door Frans Strieleman Strieleman, Frans Frans Strieleman (1926-1999) was journalist en hoofdredacteur bij De Nieuwe Gazet. Ook was hij betrokken bij diverse liberale periodieken en organisaties. Lees meer , die deze functie waarnam van 1971 tot 1991, toen Van Brabant opnieuw de fakkel overnam. Sinds 1996 is Bert Cornelis hoofdredacteur.

Samen met Het Laatste Nieuws, het Willemsfonds Willemsfonds (WF) Het Willemsfonds (1851-heden) is een liberaal-vrijzinnige culturele vereniging en drukkingsgroep die het gebruik van het Nederlands promoot en ondersteunt. Lees meer en het LVV bleef Het Volksbelang in de naoorlogse periode consequent en met toenemend succes de Vlaams-liberale standpunten uitdragen. Het steunde met volle overtuiging Vlaamsgezinde politici als Herman Vanderpoorten Vanderpoorten, Herman Herman Vanderpoorten (1922-1984) was een liberale, Vlaamsgezinde politicus. Hij was nauw betrokken bij de pogingen tot staatshervorming in periode van 1960 tot 1970 en was een van de arch... Lees meer en Frans Grootjans Grootjans, Frans Frans Grootjans (1922-1999) was een Vlaamsgezind liberaal politicus en journalist, die in 1966 minister werd in de regering Vanden Boeynants-De Clercq en aan de basis lag van een formele ... Lees meer . Met de jaren groeide het blad uit tot het geweten van het Vlaams liberalisme. Als hoofdredacteur ageerde Van Brabant tegen het unitair beleid van PVV-voorzitter Omer Vanaudenhove Vanaudenhove, Omer Omer Vanaudenhove (1913-1994) was al vroeg betrokken bij de liberale partij en werd burgemeester van Diest (1947-1958 en 1976-1978), senator en minister van Openbare Werken en Wederopbouw... Lees meer en voor de Blauwe Leeuwen Blauwe Leeuwen Blauwe Leeuwen verwijst naar de Brusselse Vlaamse liberalen die zich in 1968 en 1969 afscheurden van de Brusselse arrondissementsfederatie van de Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV)... Lees meer , de vleugelvorming en de communautaire splitsing van de Partij voor Vrijheid en Vooruitgang (PVV). De oprichting van de Vlaamse PVV in 1972 mag als een van de realisaties van het LVV en Het Volksbelang beschouwd worden. Op Vlaams vlak bleef het blad alert en ageerde het onder meer tegen het Egmontpact Gemeenschapspact Het Egmontpact of Egmontakkoord maakt samen met de Stuyvenbergakkoorden deel uit van het zogenaamde Gemeenschapspact, dat de definitieve pacificatie van de communautaire problemen tot doe... Lees meer en tegen de verfransing van Brussel en de randgemeenten. In de jaren 1980 en 1990, tijdens de radicalisering van de PVV/VLD in neoliberale zin, vroeg Het Volksbelang aandacht voor een sociaal geïnspireerde liberalisme.

Deze trend zette zich door tot in de 21ste eeuw. Onder leiding van hoofdredacteur Bert Cornelis en LVV-voorzitter Clair Ysebaert kreeg Het Volksbelang een make-over. Inhoudelijke diversificatie – met aandacht voor zowel de staatshervorming en het beleid op Vlaams niveau als voor internationale politiek en de plaats van Vlaanderen in Europa Europa Lees meer , voor het zorgbeleid en voor ethische kwesties – ging gepaard met een vormelijke modernisering, inclusief de creatie van een online databank waarin zowel de historische nummers als de actuele edities kunnen worden geconsulteerd.