De Bruyn, Jeanne

Jeanne de Bruyn bezocht de Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen De Katholieke Vlaamse Hogeschool (voor Vrouwen) is een instituut dat in 1919 werd opgericht dankzij Marie-Elisabeth Belpaire, die het gebouwencomplex aan de De Bomstraat in Antwerpen ter ... Lees meer in Antwerpen en was vanaf 1919 betrokken bij de Vlaamsche meisjesstudiekring Meisjesstudiekringen De Meisjesstudiekringen waren de Vlaamsgezinde verenigingen van vrouwelijke scholieren in het officieel middelbaar onderwijs. Lees meer . Ze verdiende aanvankelijk de kost als bankbediende, maar ging vanaf 1924 als redactrice aan de slag bij het damestijdschrift Vrouwenleven en gaf daarnaast les aan het Antwerpse Sint-Lutgardisinstituut. Ondertussen engageerde De Bruyn zich in de katholieke Vlaamse meisjes- en vrouwenbeweging Katholieke Vlaamse Meisjesbeweging De Katholieke Vlaamse Meisjesbeweging was een beweging van katholieke, Vlaamsgezinde burgermeisjes en vrouwen ontstaan in 1912 naar het model van de katholieke Vlaamse studentenbeweging, ... Lees meer . Tussen 1925 en 1927 zetelde ze in de Landsbond als afgevaardigde van de provincie Antwerpen, waarbij ze voor een radicaal Vlaams-nationalistische koers pleitte.

Biografie

Vanaf 1929 wijdde De Bruyn zich volledig aan de journalistiek en ging, in het bijzonder, deel uitmaken van een pioniersgeneratie van Vlaamse filmrecensenten Film Sinds het ontstaan van film eind 19de eeuw evolueerde het filmbedrijf in Vlaanderen van een Belgische, overwegend Franstalige sector naar een steeds meer onderscheidende Vlaamse filmsect... Lees meer . Zo was ze als freelance journaliste verbonden aan de vrouwen- en filmrubriek van De Standaard De Standaard (1914-) Het eerste nummer van het dagblad De Standaard verscheen op 4 december 1918. De krant was gedurende vele decennia hét blad bij uitstek van de katholieke Vlaamse beweging in al haar varian... Lees meer en als medewerkster aan het katholieke Documentatiecentrum voor de Cinematografische Pers (DOCIP) onder leiding van pater Felix Morlion Morlion, André André (Felix) Morlion (1904-1987) was een dominicaanse priester, die tijdens het interbellum uitgroeide tot een gezaghebbende stem in de katholieke en Vlaamsgezinde kunst- en filmkritiek.... Lees meer . De Bruyn stelde wekelijks ‘Filmleiding’ (met een morele beoordeling van recente films) samen en schreef namens het DOCIP filmrecensies voor de Gazet van Antwerpen Gazet van Antwerpen De krant Gazet Van Antwerpen verschijnt sinds 1891 en betoonde van bij de start belangstelling voor de Vlaamse beweging. Aanvankelijk werd de Antwerpse Meetingpartij gesteund en later Fra... Lees meer . Daarnaast werkte ze mee aan onder meer Dietsche Warande en Belfort Dietsche Warande en Belfort Dietsche Warande en Belfort was een Vlaams tijdschrift voor literatuur- en geestesleven. Het ontstond in 1900 door de samensmelting van de tijdschriften Dietsche Warande en Het Belfort.... Lees meer , Volk Volk Volk. Maandschrift voor Dietsche kunst en kultuur verscheen van 1935 tot 1941 als blad van Vlaams-nationalistische katholieken en ontwikkelde tijdens de eerste oorlogsjaren een ambigue ho... Lees meer , Nieuw Vlaanderen Nieuw Vlaanderen (1934-1944) Nieuw Vlaanderen (1934-1944) had als uitgangspunt de eentaligheid van Vlaanderen. Door zijn federalistische stellingname midden jaren 1930 was het blad radicaler dan de katholieke partij ... Lees meer en Hooger Leven Hooger Leven (1927-1938) Hooger Leven (1927-1938) was een algemeen katholiek Vlaams weekblad opgericht door Gerard Walschap. Nadat het blad initieel een politiek neutrale voer, steunde het de Katholieke Vlaamsche... Lees meer , waarin ze in 1927 en 1928 samen met Jeanne van de Putte, Alice de Stella en Elsa Sassen de rubriek ‘Voor de Vrouwen’ verzorgde. Begin 1937 was ze bovendien betrokken bij de oprichting van het Vlaams Filmcomité, samen met onder meer Jan Vanderheyden Vanderheyden, Jan Filmproducent en regisseur Jan Vanderheyden (1890-1961) maakte samen met Edith Kiel De Witte (1934), de eerste succesvolle Vlaams gesproken klankfilm. Vele films volgden, ze bewezen dat e... Lees meer .

Bij het begin van de bezetting werd het DOCIP ontbonden. De Bruyn werd toen redactrice (literatuur en film) van Volk en Staat Volk en Staat Volk en staat (15 november 1936 - 3 september 1944) was een Vlaams-nationalistisch dagblad en orgaan van het Vlaamsch Nationaal Verbond. Het blad verscheen als opvolger van De Schelde (1... Lees meer en vanaf 1941 ook hoofdredactrice van Vrouw en Volk Vrouw en Volk Vrouw en Volk (juli 1941-juli 1944) was een geïllustreerd maandblad van het Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond (VNVV) en de Dietsche Meisjesscharen-DMS. Lees meer , dat werd uitgegeven door het Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond (VNVV) Het Vlaamsch Nationaal Vrouwenverbond (1930-1944) was een Vlaams-nationalistische vrouwenorganisatie die in 1934 deel werd van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). Lees meer , waar ze in 1943 bovendien sectieleidster van werd. In februari 1944 volgde De Bruyn Jan Brans Brans, Jan Jan Brans (1908-1986) was een Vlaams-nationalistische journalist en publicist, die tijdens de oorlog collaboreerde als hoofdredacteur van Volk en Staat. Decennia later lag hij mee aan de ... Lees meer op als hoofdredacteur van Volk en Staat. In haar hoofdartikelen verdedigde ze de collaboratiepolitiek Collaboratie Collaboratie verwijst naar de samenwerking met de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, in casu van het Vlaams-nationalisme en een deel van de Vlaamse beweging. Lees meer van het Vlaamsch Nationaal Verbond Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) Het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV) (1933-1945) was een rechts-radicale Vlaams-nationalistische partij die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitse nationaalsocialistis... Lees meer .

Tijdens de oorlog liet De Bruyn zich in haar filmkritieken vooral positief uit over de Duitse filmindustrie. Haar grote voorbeelden waren twee Duitse filmmakers: Leni Riefenstahl en Luis Trenker. In 1942 bezocht ze overigens de UFA-studio's in Berlijn. Daarnaast waagde De Bruyn zich in deze periode aan een eigen roman, De speelman en zijn zoon, die in 1941 werd uitgegeven bij de Standaard Boekhandel Standaard Boekhandel De nv Standaard Boekhandel werd in 1924 afgescheiden van de nv De Standaard, die ook de gelijknamige krant uitgaf. Standaard Boekhandel was oorspronkelijk actief als uitgeverij en boekhan... Lees meer . De roman werd vooral in nationaalsocialistische kringen enthousiast ontvangen – ook in Nederland, waar het boek recensies kreeg in het politiek-economische tijdschrift De Waag (1937-1945), dat de Nederlandsche SS aanhing.

Na de bevrijding vluchtte De Bruyn naar Spanje Spanje De 19de-eeuwse Vlaamse beweging cultiveerde een overwegend negatief beeld van Spanje als vreemde overheerser tijdens de 16de eeuw. In de loop van de 20ste eeuw ontstond daarnaast een acti... Lees meer , waar ze door gebrek aan geldige papieren in 1946 en 1947 kort gevangen werd gezet in de vreemdelingenafdeling van de vrouwengevangenis. In België werd De Bruyn begin 1946 vervolgd in de groepszaak Volk en Staat. Op 29 januari 1948 werd ze bij verstek tot levenslang veroordeeld.

In 1949 week De Bruyn uit naar Argentinië, waar ze emplooi vond als bibliothecaresse en docente Engels aan de universiteit van La Plata. Ze trad er in het huwelijk met Maurits Sergeant. Verder was De Bruyn in Argentinië zeer betrokken in het Vlaamse en Nederlandse culturele leven. In 1955 was ze een tijdlang hoofdredactrice van De Schakel - El Lazo De Schakel / El Lazo Het tijdschrift De Schakel – El Lazo (1954-1995) was gericht op Vlamingen in Zuid-Amerika (in de regel geëmigreerde collaborateurs en hun families), maar wilde ook de band tussen de uitg... Lees meer , een rechts georiënteerd blad dat uitgeweken collaborateurs in Zuid-Amerika met elkaar en met Vlaanderen in contact hield. Onder het pseudoniem ‘Elza Dhavelooze’ schreef De Bruyn bovendien twee jeugdromans, Leentje vloog naar Argentinië en Leentjes Argentijnse avonturen, die beide in 1966 in Vlaanderen verschenen. Ondanks haar inreisverbod keerde De Bruyn in de loop van de jaren 1960 enkele malen terug naar Europa om haar familie en vrienden te bezoeken. Ze overleed in 1975 in Argentinië.

Visie op film en literatuur

Voor De Bruyn was film een medium dat de massa kon bereiken en bijgevolg uitermate geschikt voor volksopvoeding. Als (collaborerende) critica keerde ze zich tegen de Belgische filmindustrie, die volgens haar aan Waalse en Brusselse kant te veel invloed ondervond van Frankrijk Frankrijk & Vlaanderen De verhouding tussen Vlaanderen en Frankrijk werd altijd gekenmerkt door een aanzienlijke dubbelzinnigheid. Hoewel er lange tijd een grote affiniteit met de Franse cultuur bestond, werd d... Lees meer , en pleitte voor een autonome Vlaamse filmindustrie. Tegelijkertijd richtte ze haar pijlen op de Vlaamse film zelf. Niet alleen getuigde die van een gebrek aan volks (dit is Vlaamsgezind, katholiek en Groot-Nederlands Groot-Nederland Groot-Nederland is een politiek en cultureel begrip dat respectievelijk staat voor een staatkundige vereniging van België of Vlaanderen met Nederland en de culturele en taalkundige samen... Lees meer ) bewustzijn, de regisseurs van eigen bodem presteerden volgens De Bruyn ook in artistiek-esthetisch opzicht ondermaats. Door dit alles heen klonken vaak uitgesproken antisemitische Antisemitisme Lees meer en xenofobe stellingnames door.

Ook in haar literaire kritieken gaf een katholieke en nationalistische moraal de maat aan. Hoewel De Bruyn zich niet ongevoelig toonde voor de esthetische dimensie van een literair werk – ze wees bijvoorbeeld Louis Paul Boons Boon, Louis Paul In zijn streven naar zelfontwikkeling omarmde Louis Paul Boon (1912-1979) begin jaren 1930 de radicaal-linkse strekking binnen de Vlaamse beweging. Zijn ideaal – een republiek van vrije V... Lees meer De voorstad groeit (1943) af om zijn ‘ongezonde’ pessimisme, maar erkende wel literair talent in de schrijver – overheerste de vraag of dat werk wel of niet ‘volksverbonden’ was. Onder anderen Stijn Streuvels Lateur, Frank (pseudoniem Stijn Streuvels) Frank Lateur (1871-1969), beter bekend onder zijn pseudoniem Stijn Streuvels, was een toonaangevende Vlaamse schrijver, die ondanks zijn individualistische ingesteldheid geregeld Vlaamsge... Lees meer en de Nederlandse Marie Koenen golden in dit verband als na te volgen voorbeelden. De Bruyn ging daarbij zover om voor een nationaalsocialistische literaire traditie in Vlaanderen te pleiten. Gaandeweg raakte de critica echter gefrustreerd door het gebrek aan auteurs die aan haar ideologische standaarden beantwoordden.

Ook De Bruyns roman De speelman en zijn zoon stond geheel in het teken van haar Nieuwe Orde-denken en radicale nationalisme. Het hoofdpersonage Claessens is een reïncarnatie van Tijl Uilenspiegel Tijl Uilenspiegel Tijl Uilenspiegel is een personage uit een laatmiddeleeuws Duits volksboek, dat van de 19de eeuw tot diep in de 20ste eeuw door uiteenlopende politieke bewegingen in België en Vlaanderen ... Lees meer , die met zijn mondharmonica in de hand en zijn zoon Michieltje in zijn spoor door het Vlaamse land trekt. Het verhaal is een portret van het volkse Vlaanderen, zijn landschap, legendes en mythische figuren. Nadat halverwege de roman een oorlog uitbreekt, werkt het verhaal toe naar een völkische triomf als climax: de herovering van Brussel onder leiding van Michieltje, waarmee het gedroomde Groot-Nederland in het verschiet komt te liggen.